Hükümetin enflasyonla mücadelede uyguladığı “frene sıkı basma politikası”nın sonuçlarını görüyoruz. Talep daralıyor, reel sektör kredi bulamıyor, vatandaş geçinmekte zorlanıyor.
Bu sıkışmanın boyutunu görmek için vatandaşın kartlı harcamalarına ve kredi borçlarını ödeme gücüne bakmak yeterli. Phoenix Danışmanlık Kurucusu İris Cibre Lostar’ın X’de paylaştığı veriler, tablonun ne kadar ağırlaştığını ortaya koyuyor:
“Talepteki sert daralmayı görmek için kartlı harcama endeksindeki reel değişim önemli bir gösterge.
Öncelikle; enflasyonla savaşta başarılı olmanın yolu piyasanın durması ve ücretlerin erimesi olmamalıydı...
Ama buradan çıkabilecek iyimser haber ise 2027 enflasyonunun yüzde 24'e ulaşma ihtimalinin kuvvetlenmesi.
Kötü haber ise;
Eylülde genel kredi kartı harcamalarındaki yıllık reel değişim yüzde 4,4'e, hanehalkının kart harcamalarındaki yıllık değişim yüzde 2'ye yavaşladı.
Bu yavaşlama pandemiden beri en serti. Hanehalkının harcamalarındaki yavaşlama ise daha sert.
Ayrıca hanehalkının kredi takip oranları da yüzde 5,74 ile rekor seviyede.
Süreç ücretlerin iyice erimeye başladığı hazirandan beri hızla bozuluyor. Kredi takip oranlarındaki artış hızı da eylülden beri sert yükseliyor.
Ekimde şimdiye kadar gördüğüm en sert takipteki kredi artış oranı görüldü: 38 baz puan...
Vatandaşın oldukça zor bir süreçten geçtiği ortada ve bunu hanehalkı harcama eğilimleri ve gelirden aldıkları pay açıklandığında daha net göreceğiz…”
Yani vatandaş harcamalarını kısıyor, ancak borcunu ödemekte zorlanıyor. Kredi kartı geçim aracına dönüştü. Bir kartla harcanıyor, diğeriyle borcu ödeniyor. Takipteki alacak artışı, borcun taşınamadığını gösteriyor.
Enflasyonla mücadeleye kimsenin itirazı yok. İtirazımız, faturanın vatandaşa, esnafa ve kredi bulamayan işletmelere kesilmesine. Ekonomiyi durdurarak enflasyonu düşürmek çözüm olamaz. Bunun bedeli yatırımlar ve istihdamdaki gerilemeyle yarına taşınıyor.
Haftaya açıklanacak ekim ayı kartlı harcama verileri daralmanın boyutunu gösterecek. Kredi takiplerindeki artış sinyali veriyor. Yani perşembenin gelişi çarşambadan belli oldu.
