OSD verilerindeki daralma, iç talebin ve otomobil ihracatının zayıflığını gösterse de; ticari araçtaki artış, dolar bazındaki ihracat ve eCitaro’daki gibi Türkiye katkıları ise sanayimizin ne kadar gelişmiş bir ekosisteme sahip olduğunu yeniden hatırlatıyor. Türkiye’yi “Made in Europe”un dışında düşünerek, Avrupa kendi ellerini arkadan bağlıyor!
Brüksel ve Paris’teki uzman(!)lar Türkiye otomotiv sanayiini halen montaj hattı sansın; ana ve yan sanayimiz Avrupa dışında kalma stresiyle uykusuz kalsın; biz de iç pazar daralmasını tartışaduralım… Ta ki o “Made in Europe” etiketinin altındaki Türkiye mühendisliği görünene kadar.
Otomotiv Sanayii Derneği’mizin 2026 son verileri ise, geçen yılın aynı dönemine göre hacim kaybını ama tüm segmentlerin aynı hızda küçülmediğini gösteriyor…
Ocak-Ekim 2026’da yıllık bazda en güçlü artışın görüldüğü otobüs pazarı, %27 artışla 1.867 adede çıktı. Üretim tarafında kamyonet %19, hafif ticari araç %13, ticari araç %12, kamyon ve midibüs %6, ağır ticari araç %5, otobüs %4 arttı. İhracatta ticari araç ve traktör %11 yükseldi; traktör ihracatı 10.322 adet oldu. Yerli hafif ticari araç satışı %6, yerli otomobil satışı %1 artarken midibüs pazarı %4 artışla 2.350 adede ulaştı.
Ekim ayında daralma daha da belirginleşti
Dolar bazında toplam otomotiv ihracatı %3 artışla 34,46 milyar dolara çıktı; ana sanayi ihracatı %3,1, tedarik sanayi ihracatı %2,8 arttı. TİM verisine göre sektör 35,2 milyar dolarla ve %17 payla ihracat liderliğini korusa da; otomobil ihracatı dolar bazında %6,3 azalarak 8,94 milyar dolara, toplam üretim %6,1 azalarak 1.092.519 adede indi.
Ekim ayı daralmayı daha da belirginleştirirken; toplam pazar %30,1, otomobil pazarı %28,4, otomobil üretimi %20,1, otomobil ihracatı adette %14,1, toplam üretim %8, toplam ihracat adedi %1,1 geriledi. Buna karşılık dolar bazında otomobil ihracatı %4,8, toplam ihracat %4,4 arttı.
Yıllık daralmaya rağmen toplam pazar 725,5 binden 916,1 bine, otomobil 546,9 binden 692,9 bine, hafif ticari araç 152,4 binden 190,9 bine, ağır ticari araç 26,2 binden 32,4 bine çıkarak, 10 yıllık ortalamanın üzerinde. Traktör dahil toplam üretim 1.109.736 adet olurken kapasite kullanımı toplamda %61; hafif araçta %63, kamyonda %60, otobüs-midibüste %67, traktörde %28…
İşte bu dirençliliğin arkasında sadece fabrikalar değil, mühendislik var!
Türkiye, Avrupa’nın elektrikli otobüs dönüşümünde kilit ortak
Örneğin; Mercedes-Benz Türk’ün İstanbul Ar-Ge Merkezi, yeni nesil eCitaro’nun iç donanımı, karoserisi, dış kaplamaları, elektrik altyapısı ve diyagnoz sistemlerini geliştiriyor. Prototipleri bile iki yıldır 140 bin kilometre 10 bin saat Türkiye’nin farklı iklim ve sürüş koşullarında test edildi. Hoşdere’de 2026’da devreye alınan 16.700 metrekarelik yeni finiş binası, elektrikli otobüs üretimine hazırlığı ve esnekliği destekliyor. Daimler Buses’ın 2028’de yollara çıkarmayı planladığı yeni nesil eCitaro’nun 10 metrelik solo araçtan 18 metrelik körüklüye uzanan platformu, körüklü versiyonda yaklaşık 750 kilogram ağırlık azaltımı, OTA güncellemeleri, ZF AxTrax2LF tekerlek içi motorlu aksı, iki 12 inçlik ekranlı kokpiti, 50 kWh’lik soloda 6-12 ile körüklüde 8-14 LFP modülleri ve 450 kW’a kadar hızlı şarjı, Türkiye’deki üretim ve mühendislik birikiminin Avrupa’nın elektrikli dönüşümüne doğrudan katkı sunduğu zincirin parçası. Aksaray ve Hoşdere, 4,5 milyar Euro’luk yatırım ve 7 binin üzerinde çalışanla bu zincirin ağır ticari araç ayağını taşıyor; hatta Omniplus ON platformu da 2025 ortasından bu yana 700’ün üzerinde bağlı aracı destekliyor.
Dolayısıyla “Made in Europe” gibi kavramları Türkiye’yi dışarıda bırakarak kurmak, yalnızca ticari değil, entelektüel bir hata. Çünkü Avrupa’nın otobüs ve kamyon üretiminde de, Türkiye ana üretim üslerinden biri; eCitaro gibi geleceğin lider modellerinden birinin geliştirme ve test sürecinde ise doğrudan mühendislik ortağı. Avrupa’nın iklim hedefleri, rekabet gücü ve tedarik zinciri dayanıklılığı, Türkiye’nin Ar-Ge ve üretim kapasitesi içermeden gerçekçi biçimde tarif edilemez.
OSD verilerindeki daralma, iç talebin ve otomobil ihracatının zayıflığını gösterse de; ticari araçtaki artış, dolar bazındaki ihracat ve eCitaro’daki gibi Türkiye katkıları ise sanayimizin ne kadar gelişmiş bir ekosisteme sahip olduğunu yeniden hatırlatıyor.
Türkiye’yi “Made in Europe”un dışında düşünerek, Avrupa kendi ellerini arkadan bağlıyor!