Enflasyon hepimizi yordu, satınalma gücümüzü eritti. Artık satınalma davranışlarımızda ciddi değişiklikler var. Toplumun büyük kısmı kendisine yetmeyen geliriyle bile tasarruf peşinde. Son veriler ve sosyal medyadaki paylaşımlar özellikle 2025'ten itibaren Türkiye’nin turistlere de pahalı geldiğini gösteriyor. Bunun en yakınımdaki belirtisi de 3-5 sene önce İstanbul’a geldiklerinde taksiden inmeyen yurtdışındaki akrabalarımın bugün toplu taşımayı tercih etmeleri.
Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası eski başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara da X’teki grafikli paylaşımında daha önceki bir paylaşımına da atıfta bulunmuş ve kredi kartı harcamalarından yola çıkarak Türkiye’nin bugün yurtdışı yerleşikler için de pahalı bir ülke haline geldiğini anlatmış. Hocamızın paylaşımını aşağıya aynen koyuyorum:
“Dünkü paylaşımımda Big Mac fiyatlarının artık pahalı bir ülke olduğumuza işaret ettiğinden dem vurmuştum. Bugün destekleyici bir veri paylaşıyorum. Turistlerin kredi kartı ile harcama eğilimlerinin 2025 yılından itibaren düşmeye başlaması ülkemizi pahalı bulduklarını gösteriyor.”
Ben de “kredi kartı harcamaları öyle gösteriyor ama sahada durum nasıl?” diyerek en büyük AVM'lerinden birinin ortağını aradım ve durumu sordum. O da bana aynen şunları söyledi: “Hoca haklı. AVM’ye gelen turist sayısında azalma yok ama para harcamıyorlar. Çünkü yemek pahalı, giyim pahalı, neredeyse her şey pahalı. Türkiye, Avrupa’dan da pahalı hale geldi. Bir zamanlar ucuz olduğu için yüksek miktarda alışveriş yapan turistler 2025’ten itibaren harcamaları azalttı. Bir de işin öteki tarafı var. Marka giyim bile dışarıda Türkiye’den daha ucuz olduğundan yurtdışına giden Türkler geçen yıl giyim ve ayakkabıya 830 milyon dolar harcamışlar. Giyim harcamalarındaki son 4 yıldaki artış dolar bazında yüzde 261.”
AVM sahibi bir başka iş insanı da pahalılık nedeniyle yurtdışı yerleşiklerin Türkiye’deki harcamalarındaki düşüşün dramatik olduğunu belirterek “İstanbul’a geliyorlar, AVM’ye de geliyorlar. Dolaşıp gidiyorlar. Eskiden kişi başı 100 dolar harcıyorlarsa şimdi rakam 40- 50 dolara düştü. Türkiye onlara da pahalı geliyor” diyor.
