Küresel Yenilik Endeksi’nde 133 ülke arasında Türkiye 37. sırada. Hemen hemen tüm uluslararası göstergelerde adeta yerlerde sürünen Türkiye’nin üst sıralarda yer almış olması çok sevindirici.
Türkiye adeta kendi kendine ve kendi içinde boğuşuyor, her cephede kavga. Ekonomi, sosyal hayat, siyaset, dış politika… Her tarafta sıkıntı.
Ama bu sıkıntılara rağmen hiç mi iyi giden bir şey yok diye insanın aklına geliyor. Bozuk saatin günde 2 kez doğru zamanı gösterdiği gibi Türkiye için az da olsa iyi giden şeyler var. Ne yazık ki hem gündeme oturmuyor ve hem de ülkenin iri sorunları karşısında bu iyi şeyler dikkat çekmiyor.
Şimdi gelelim Türkiye ile ilgili iyi giden bir konuya…
Bu konu Türkiye’nin uluslararası düzeyde küresel yenilik (inovasyon) indeksi ile ilgili.
Merkezi İsviçre’de olan Dünya Fikri Mülkiye Organizasyonu bu 17’si olan 2024 yılı raporunu yayınladı. Raporda dünyanın 133 ülkesi ile ilgili küresel yenilik indeksi ve alt açılımları var. Türkiye’nin de içinde yer aldığı periyodik bir yayın.
Rapordaki genel tespitler
“Küresel Yenilik İzleme Raporu 2024”, küresel yeniliğin mevcut durumunun kapsamlı bir analizini sunarak, ekonomik, jeopolitik ve teknolojik faktörlere tabi karmaşık bir manzarayı ortaya koyuyor. Bulgular, yenilik döngüsünün dört temel aşamasındaki ilerlemenin yanı sıra zorlukları da vurgulamaya hizmet ediyor: Bunlar; “bilim ve yenilik yatırımı, teknolojik ilerleme, teknoloji benimseme ve yeniliğin sosyoekonomik etkisi” olarak sıralanıyor.
Sonuç olarak; küresel yenilik son birkaç yıldır dirençli kalışını sürdürürken önemli ekonomik ve jeopolitik ters rüzgarlarla da karşı karşıya. Devam eden teknolojik ilerlemeye ve artan teknoloji benimsemesine rağmen, sosyoekonomik ilerleme elde etmek hala önemli bir zorluk. Gelecek için sürdürülebilir yatırımlarda, çığır açan teknolojilerin daha fazla benimsenmesi ve sosyoekonomik ve çevresel fayda için yeniliği kullanmaya yönelik kapsamlı stratejiler şart. Ne yazık ki 2024 ve 2025 için görünüm belirsizliğini koruyor ve gelişen küresel manzarada dikkatli izleme ve uyarlanabilir stratejilere ihtiyaç var.
Bu arada raporda, yenilik yatırımı, teknolojik ilerleme, etkiyi yakalama konusuyla ilgili değerlendirmeler de yer alıyor.
Öte yandan küresel yenilik takip panosuna göre bilim ve yenilik yatırımları, teknolojik gelişmeler, teknolojik uyum ve sosyoekonomik etkiler de 2022-2023 arası kısa ve 2012-2022 arası uzun dönem analizlere tabi tutulmuş bulunuyor. Buna göre;
- Bilim ve yenilik yatırımları açısından; bilimsel yayınların kısa vadede azaldığı ama uzun vadede arttığı, araştırma ve geliştirme (ARGE) yatırımlarının hem kısa vadede ve hem de uzun vadede arttığı, risk sermayesi değerinin kısa vadede önemli ölçüde düşmesine rağmen uzun vadede yükseldiği, uluslararası patent gelişmelerinin uzun vadede artış sergilediği,
- Teknolojik gelişmeler açısından; bilişim kapasitesinin kısa ve uzun vadede önemli ölçüde arttığı, yenilenebilir enerji maliyetlerinin (güneş ve rüzgarda) kısa ve uzun vadeli düşüş sergilediği, elektrik pil fiyatlarının da bu düşüşten nasiplendiği, ilaç onaylarının özellikle kısa vadede daha yüksek oranda olmak üzere genelde artış gösterdiği,
- Eknolojik uyum veya benimseme açısından; sağlık güvenliği konusunun her iki dönemde de yükseliş sergilediği, sabit geniş band ve 5G teknolojisi ile robot teknolojisi, elektrikli araç ve kanser radyoterapisinde kısa ve uzun dönemde olumlu gelişmeler olduğu,
- Sosyoekonomik etkiler bakımından ise; hem kısa dönem ve hem de uzun dönem analizlere göre emeğin verimliliğinin küçük artış sergilediği, yoksulluğun azaldığı, yaşam beklentisinin arttığı ve küresel ısınmanın da bu seyrini sürdürdüğü hususları raporda özetleniyor ve tablolaştırılıyor.
Türkiye’de yenilik göstergeleri ne noktada?
Dünyanın 133 ülkesiyle ilgili 2024 yılı Küresel Yenilik Endeksi’nde İsviçre, hem genel sıralamada hem de kendi gelir grubunda ilk sırada yer alıyor. İsviçre’yi İsveç izliyor. ABD, Singapur, İngiltere, Güney Kore, Finlandiya, Hollanda, Almanya ve Danimarka böylece ilk 10 sırayı işgal ediyor.
133 ülke arasında Türkiye 37. sırada. Hemen hemen tüm uluslararası göstergelerde adeta yerlerde sürünen Türkiye’nin üst sıralarda yer almış olması çok sevindirici.
Küresel Yenilik Endeksine göre 2024'te Türkiye, Çin ve Malezya'nın ardından üst orta gelir grubunda ilk 3'e giriyor.
Bu arada Türkiye’nin önünde yer alan Estonya, Slovenya, Çek Cumhuriyeti, Litvanya, Macaristan gibi eski Doğu Bloku ülkeleri ile Malta ve Güney Kıbrıs gibi ülkeleri de unutmamak gerekiyor.
Küresel Yenilik Endeksinde Türkiye’nin bazı alt başlıklardaki durumu ise şöyle:
- Kurumsal yapıda Türkiye’nin genel puanı 33.3 ve sıralaması da 100. Özellikle business çevre itibariyle puan ve sıralama daha da düşüyor, 26.5 puanla 108 sıraya gerilemiş durumda.
- Beşeri sermaye ve araştırma konusunda Türkiye’nin genel puanı ve sıralaması 40. Fakat eğitim harcamalarının GSYİH oranında sıralama 111’e ve pay yüzde 2.6’ya birden düşüyor.
- Altyapıda (genel altyapıda ve bilişim teknolojilerinde) puanımız da yüksek sıralamamız da.
- Pazar gelişmesinde veya duyarlılığında genel puanımız 43.4 ve sıralamamız 37. Özellikle ticaret, çeşitlilik ve Pazar segmentinde güçlü yanlarımız dikkat çekiyor.
- Business gelişmelerinde genel sıralamamız 48 ve puanımız 31.1.
- Bilgi ve teknoloji çıktılarında ülke genel puanı 28.6 ve sıralaması 43.
- Yaratıcı çıktılar konusunda ise, özellikle maddi olmayan duran varlıklar açısından sıralamamız 16 ve güçlü yanımız.
Sonuç itibariyle; Türkiye, özellikle son yıllarda yenilik (inovasyon) ve Ar-Ge konularında başta savunma sanayi olmak üzere ciddi gelişmelere imza atıyor. Bu da sonuçlara yansıyor.
