Sosyal Sorumluluk projeleri genellikle iyi niyetle başlar. Ancak, lansman sonrasında çoğu kez heyecan azalır. Kimi zaman projeye sponsor olan kuruluş, bütçe desteği vermekten vazgeçer. Ya da bir yönetim değişikliği olur ve yeni yönetici kendi imzasının olacağı bir işi tercih ederek var olan projeyi sona erdirir.
Geçen günlerde tanıtımı yapılan “Ağaçlar Fısıldıyor” projesinin ise, daha ilk basamağından itibaren çok uzun vadeli bir çalışma olacağını, Çanakkale’de başlayan pilot uygulamanın tüm ülke için bir referans sunacağını söyleyebilirim. Neden mi?
Projenin tanıtım toplantısında Boyner Büyük Mağazacılık Kurumsal İletişim Direktörü Oya Uzun moderasyonunda düzenlenen panelde konuşan Boyner Büyük Mağazacılık Ürün ve Kategori Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı Orçun Kızıldağ; Yuvam Dünya Derneği Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Kıvılcım Eğilmez Kocabıyık; Yuvam Dünya Derneği Bilim Kurulu Üyesi / İstanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa Orman Fakültesi Toprak İlmi ve Ekoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay ve Warner Bros. Discovery Türkiye Pazarlama Direktörü Beste Toksoy Balcı’nın verdiği bilgiler ışığında projeye yakından bakalım.
- Gerçek bir soruna kalıcı çözüm arayışı
Şehirleşme oranının küresel çapta %56’yı aşmasıyla birlikte, beton bloklar arasında doğadan izole bir yaşam süren modern insan, ormanın sessiz çığlıklarını duyamaz hale geldi.
Bu ekolojik krizde insan ögesinin de çok büyük bir payı var. Veriler sorunun giderek daha da büyüyeceğini ortaya koyuyor. Her 10 orman yangınından 9’u doğrudan insan kaynaklı sebeplerle başlıyor. Dolayısıyla, insan faktörünün olumsuz etkilerini azaltacak ve kalıcı çözüm sunacak geniş kapsamlı bir çözüme ihtiyaç var.
“Ağaçlar Fısıldıyor” adından anlaşılacağı üzere, ekolojik temelli bir proje. Küresel iklim değişikliğinin neden olduğu kuraklık ve aşırı sıcakların ormanların üzerinde yarattığı tahribata odaklanıyor. Bu soruna geniş katılımlı bir çözüm arıyor.
- Anlaşılır ve uygulanabilir bir iletişim hedefi
Orman Genel Müdürlüğü’nün katkılarıyla hayata geçirilen “Ağaçlar Fısıldıyor” projesi, Çanakkale’nin Bigalı köyünden yola çıktı. Proje,
doğa-insan ilişkisini güçlendirirken, eğitimlerle toplumun her kesiminin bilinçlenmesini sağlamayı amaçlıyor.
Boyner Büyük Mağazacılık Ürün ve Kategori Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı Orçun Kızıldağ, hedeflerini şu cümlelerle özetliyor:
“Ekosistemin sürdürülebilirliği birçok faktörün bir araya gelmesiyle mümkün; doğayı anlayan ve onunla uyum içinde hareket eden bir toplumsal bilinç ise bu bütünün en kritik parçalarından biri. “Ağaçlar Fısıldıyor” projesiyle doğa okuryazarlığını artırmayı ve ekosistemin devamlılığında hayati rol oynayan ağaçlar arasındaki iletişimi görünür kılmayı hedefliyoruz. Amacımız, toplumun farklı kesimlerini ekosistemi koruma sürecinin bilinçli ve aktif paydaşları haline getirerek kalıcı ve gerçek bir davranış değişimi sağlamak.”
- Kapsamlı stratejik işbirliği
Proje, Boyner, Discovery Expedition, Yuvam Dünya Derneği iş birliği ve Warner Bros. Discovery işbirliğiyle gelişecek. Boyner bir kapsül koleksiyon hazırlayacak. Warner Bros. Discovery ve Discovery Expedition tarafından bir belgesel dizisi çekilecek. Yuvam Dünya önderliğinde gönüllüler, çocuklar ve yerel halk için eğitimler düzenlenecek. Üniversite eğitimleriyle daha geniş kitlelere ulaşılacak.
- Güçlü bir iletişim teması
"Ağaçlar Fısıldıyor" projesi literatürde "Wood Wide Web" (Orman Geniş Ağı) olarak adlandırılan, mantar ağları (mikoriza) ile ağaç kökleri arasındaki simbiyotik ilişkiyi odağına alıyor. Bir orman sadece ağaçlardan oluşan bir bölge anlamına gelmiyor. Ormanlar derinlikli sistemlere sahip olan yapılar. İklimi düzenleyen, karbon depolayan ve ekosistemin dengesini koruyan bu topluluklar, toprağın altındaki görünmeyen mantar ağları sayesinde birbirine bağlı bir yaşam sistemi oluşturuyor. Ağaç kökleri ile toprak arasındaki bu sessiz iletişim, ormanın dayanışmasını ve birlikte ayakta kalma gücünü belirliyor. "Ağaçlar Fılsıdıyor” ağaçların canlı sistemler oluşunu ve dünyamız için önemini odağına alıyor. Bu güçlü iletişim teması tüm iletişime yön veriyor.
- Bilimsel verilerden oluşan bir yaklaşım
İstanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr Doğanay Tolunay, doğayı anlamanın artık romantik bir hobi değil, bir hayatta kalma zorunluluğu olduğunun altını çiziyor. Tolunay’a göre, iklim krizinin etkileri arttıkça bu hassas denge çok daha kırılgan bir yapıya bürünüyor. Bilinçsiz insan müdahalesi, ormanın kendi kendini onarma mekanizmalarını felç ederken; asıl ihtiyacın riskler ortaya çıkmadan önce azaltılması, ekosistemin bütünlüğünün korunması ve doğanın kendi işleyişine alan tanınması olduğunu vurguluyor.
Ağaçlar Fısıldıyor, bilimsel veriler üzerinde yükseliyor. Tolunay, “Ormanları korumak, aslında soyut bir kavramı değil, o ekosistemin sunduğu yaşam koşullarını, yani doğrudan kendi geleceğimizi korumaktır. Proje, bu akademik derinliği sokağa ve köylere taşıyarak, bilimsel veriye dayalı bir "toplumsal koruma kalkanı" oluşturmayı” amaçladıklarını ifade ediyor.
- Yerelden genele uzanan bir iletişim planı
"Ağaçlar Fısıldıyor" çalışmalarının köylerden Üniversite Kampüslerine kadar çok çeşitli hedef kitlelere erişmesi planlanıyor. İlk aşama, iklim krizinin ormanlar üzerindeki etkilerinin en görünür ve en kırılgan eşiklerinden biri olan Çanakkale’nin Bigalı köyünde, yangın farkındalığı eğitimleri ile başladı.
Eğitimler Kocadere, Behramlı ve Alçıtepe köylerinde sürdürülerek, projenin sahadaki etki alanı genişletilecek. Bilinçlendirme eğitimleri ile yerel topluluklar, üniversite öğrencileri ve farklı yaş gruplarından çocukların bilinçli paydaşlara dönüşmesi ve ilk yılında sahada 1000 kişiye ulaşılması hedefleniyor.
Proje kapsamında bölgede meydana gelebilecek olası yangınlara hızlı ve doğru müdahale edilebilmesi için gönüllülerden oluşan ekibe ise maske, eldiven, baret, gözlük, ilk yardım çantası, el feneri, kafa lambası, örme başlık ve su tankeri gibi ekipmanlar sağlanıyor.
Çalışmaların daha geniş kitlelere ulaşması için bir belgesel dizisi çekilecek. Yapımı Warner Bros. Discovery tarafından gerçekleştirilecek. Warner Bros. Discovery Türkiye Pazarlama Direktörü Beste Toksoy Balcı, küresel bir medya şirketi olarak rollerinin, yerel olarak kök salan anlamlı hikayeleri daha uzağa taşımak olduğunu belirtiyor. Türkiye’de DMAX ve HBOMax’te yayınlanacak belgeselin gelecekte Discovery ile uluslararası görünürlüğe kavuşması da mümkün olacak. Proje, Discovery Expedition kapsül koleksiyonuyla gündelik hayata da taşınacak.
- Birlikte çözüm arayışına davet: Call to Action
Ağaçlar Fısıldıyor, gönüllüleri, fikir önderlerini, yerel yönetimleri, kamuyu, kısacası tüm paydaşları birlikte harekete geçirmek amacıyla tasarlanan bir proje. Yuvam Dünya Derneği Başkanı Kıvılcım Eğilmez Kocabıyık çalışmaların özündeki "kolektif bilinç" vurgusuna dikkat çekiyor. Kocabıyık, iklim krizinin sadece bir çevre sorunu değil, doğayla kurduğumuz ilişkinin bir sonucu olduğunu belirterek; sivil toplumun bilgi birikimi ile iş dünyasının erişim gücü ve medya sektörünün anlatım kapasitesinin birleşmesinin gerçek bir değişim yaratabileceğini vurguluyor:
“Doğayı anlamadan onu koruyamayız ama onu gerçekten anlamaya başladığımızda, nasıl birlikte var olabileceğimizi de yeniden öğrenebiliriz. Aynı zamanda bu proje, sivil toplumun bilgi ve sahadaki deneyimini; hızlı tüketim ve perakende dünyasının erişim gücünü; ekran endüstrisinin hikâye anlatma kapasitesiyle buluşturması açısından da ayrı bir önem taşıyor. Çünkü iklim kriziyle mücadele, ancak farklı disiplinlerin ve sektörlerin ortak bir sorumluluk etrafında buluşmasıyla gerçek bir etki yaratabilir.”
