Mayıs ve haziranın ortak paydası, Orta Doğu’daki savaşın imalat sanayii üzerindeki belirleyici etkisinin sürmesi olarak görünüyor. Ancak enflasyonist baskılarda haziranda görülen genele yayılan yavaşlama, PMI verilerinde görece olumlu tek bulgu olarak kayda geçmiş durumda.
Mayıs 2026’da 45,7 seviyesinden 49,8’e yükselerek Mart 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaşan ve 50,0 eşik değerine yaklaşan Türkiye İmalat PMI’ı, Haziran 2026’da sert bir geri çekilme yaşayarak 47,1’e düştü. Bu düşüş, Türk İmalat Sektörünün faaliyet koşullarında 27 aydır süregelen zayıflama eğiliminin kesintisiz olarak devam ettiğini gösteriyor.
Mayıs ayında imalat sanayinde görülen iyileşme mayıs ayı ekonomik güven endeksine de yansımış ve Reel Kesim Güven Endeksi, mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 2,4 artış göstererek, ekonomik güven endeksi içerisinde en yüksek artış gösteren endeks olmuştu. Haziran ayında da Reel Kesim Güven Endeksi, mayısa göre yüzde 1 artış göstermesine rağmen, mayıs ayındaki iyimserliğin kaybolduğunu görüyoruz.
PMI verilerinde mayıs ayındaki toparlanmanın büyük ölçüde ihracat siparişlerindeki kısa süreli canlanmadan kaynaklandığı, ancak bu canlanmanın kalıcı olmadığı haziran verileriyle teyit edilmiş durumda.
Giyim ve deri ürünleri, iki aylık büyüme sürecini sonlandırdı
Sektörel PMI anketinde de benzer bir tablo gözleniyor. Mayıs 2026’da imalat sanayiinin en iyi performans gösteren tek sektörü olan giyim ve deri ürünleri, Haziran 2026’da iki aylık büyüme sürecini sonlandırmış; buna karşılık mayısta güçlü enflasyonist baskı ve arz sorunlarıyla öne çıkan kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektörü Haziran 2026’da hem üretim hem de yeni siparişlerde belirgin bir toparlanma sergileyerek anketin en güçlü performans gösteren sektörü konumuna yükselmiş. İki ayın ortak paydası, Orta Doğu’daki savaşın imalat sanayii üzerindeki belirleyici etkisinin sürmesi olarak görünüyor. Ancak enflasyonist baskılarda haziranda görülen genele yayılan yavaşlama, PMI verilerinde görece olumlu tek bulgu olarak kayda geçmiş durumda.
Mayıs ayında imalat sanayi üretimi, 26 aylık kesintisiz yavaşlama döneminin ardından ilk kez artışa geçmiş; bu gelişmede özellikle uluslararası pazarlardaki talep koşullarındaki iyileşme belirleyici olmuştu. Yeni ihracat siparişleri, 20 aylık daralmanın ardından büyümeye dönmüş; satın alma faaliyetleri de iki yıldan uzun bir sürenin ardından ilk kez artmıştı. Ancak anket katılımcıları bu artışın bir kısmının, Orta Doğu’daki savaşın yol açtığı fiyat artışları ve tedarik sorunlarına karşı oluşturulan emniyet stoklarından kaynaklandığını belirtmişlerdi.
Haziranda tablo tersine dönmüş görünüyor. Toplam yeni siparişlerdeki belirgin azalma, esas olarak mayısta artış gösteren yeni ihracat siparişlerinin yeniden düşüşe geçmesinden kaynaklanmış. Üretim yeniden yavaşlamış, satın alma faaliyetleri düşüşe dönmüş ve istihdam 19’uncu aya taşınmış, ancak düşüş hızı mayısa kıyasla belirgin şekilde yumuşamış durumda.
Haziran ayında; girdi maliyetleri enflasyonu, Kasım 2025’ten bu yana en düşük seviyesine inmiş, nihai ürün fiyatları enflasyonu da yılın en düşük seviyesinde ölçülmüş. Buna karşılık, savaşın petrol ve hammadde maliyetleri üzerindeki etkisi nedeniyle fiyat artışları yüksek seyrini sürdürmüş. Tedarikçi teslim sürelerindeki uzama Şubat ayından bu yana en ılımlı düzeyde gerçekleşmiş olsa da, bölgesel gerilim kaynaklı arz sorunları devam ediyor.
Mayıstan hazirana sektörler bazında öne çıkan değişimler ise şu şekilde:
- Kimyasal, plastik ve kauçuk ürünlerinde mayısta 49,2 olan PMI, haziranda 51,2’ye yükselerek anketin en yüksek değerine sahip sektörü haline geldi (+2,0 puan). Sektör, izlenen 10 sektör arasında haziranda üretimde en yüksek artışı kaydetti ve yeni siparişlerde artış gösteren tek sektör oldu.
- Giyim ve deri ürünleri; mayısta sektörler arasında en yüksek PMI değerine (51,2) sahip olan ve iki aylık üretim artışı sergileyen sektör olmasına rağmen, haziranda 48,5’e geri çekilerek (-2,7 puan) daralma bölgesine geri döndü. İstihdamda da sert bir düşüş (51,0’den 42,0’e) yaşandı.
- Gıda ürünleri; mayısta 49,6 ile 50 eşiğine yakın seyreden sektör iken, haziranda 46,6’ya geriledi (-3,0 puan). Üretim endeksi ile bu düşüş, yaklaşık bir yılın en sert üretim daralmasına işaret etmekte.
- Metalik olmayan mineral ürünler; 45,9’dan 47,4’e yükselerek (+1,5 puan) enflasyonist baskıların hafiflemesinden en çok yararlanan sektörlerden biri oldu.
- Ana metal sanayiinde PMI her iki ayda da 46,2 ile değişmeyerek, üretimdeki üst üste dokuzuncu ve onuncu ayda süren daralmanın yavaşça devam ettiği tek sektör oldu.
Raporun başlığındaki değişim, girdi fiyatları endeksinin gerilemesiyle örtüşüyor
Mayıs ayı PMI raporunun dikkat çeken başlığı ‘Maliyet Baskıları Yüksek Seyrini Korudu’ iken, haziran PMI raporunun başlığı ‘Enflasyonist Baskılar Hafifledi’ şeklinde atılmış. Bu başlık değişimi, sektörlerin neredeyse tamamında girdi fiyatları endeksinin gerilemesiyle örtüşmekte. Kara ve deniz taşıtları hariç tüm sektörlerde girdi maliyetleri enflasyonu mayısa kıyasla daha düşük hızda artmış.
Fakat en dikkat çekici gerileme kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektöründe yaşanmış. Mayıs 2026’da dört yıldan uzun sürenin en yüksek seviyesine ulaşan (77,2) endeks, Haziran 2026’da 63,6’ya inmiş. Buna karşılık elektrikli ve elektronik ürünler sektörü, haziranda izlenen 10 sektör içinde en yüksek girdi fiyatı artışının kaydedildiği sektör olarak öne çıkmış ve enflasyonist baskıların en güçlü hissedildiği alan olmuş. Kara ve deniz taşıtları ise girdi maliyetlerindeki artışın hız kazandığı tek sektör olmuş.
Benzer şekilde mayıs 2026’da izlenen 10 sektörden sadece Giyim ve Deri Ürünleri üretim artışı kaydetmiş iken diğer dokuz sektörde üretim yavaşlamıştı. Haziran 2026’da bu kez tablonun değiştiğini gördük. Üretim artışı kaydeden sektör sayısı ikiye çıkmış (Kimyasal, Plastik ve Kauçuk ile Kara ve Deniz Taşıtları). Ancak bu, genel tablonun iyileştiği anlamına gelmiyor. Giyim ve Deri Ürünlerinde iki aylık genişleme Haziran 2026’da sona ermiş, Gıda Ürünlerinde ise yaklaşık bir yılın en sert üretim düşüşü yaşanmış.
Mayıs 2026’da yeni siparişlerde büyüme kaydeden sektörler Giyim ve Deri Ürünleri ile Gıda Ürünleri idi. Haziran 2026’da bu ikisi de daralma bölgesine geri dönmüş gözüküyor (Gıda: 51,1’den 44,3 gerilerken, Giyim ve Deri: 52,0’dan 48,2’e gerilemiş durumda.
Yeni siparişlerde artış gösteren tek sektör 45,3’dan 53,0’e yükseliş Kimyasal, Plastik ve Kauçuk Ürünleri olmuş. Sektörün siparişleri son beş ayda ilk kez genişlemiş. Tekstil sektöründe yeni siparişlerdeki daralma her iki ayda da en keskin seviyede sürmüş gözüküyor.
İzlenen 10 sektörden yalnızca üçünde çalışan sayısı artmış
Mayıs 2026’da istihdamın arttığı sektör sayısı görece sınırlıyken, Haziran 2026’da tablo daha da zayıflamış ve izlenen 10 sektörden yalnızca üçünde çalışan sayısı artmış. Genel imalat sanayinde istihdam Haziran 2026’da üst üste 19’uncu ay düşüş kaydetmiş olsa da düşüş hızı Mayıs 2026’ya kıyasla belirgin şekilde yumuşamış durumda.
Sektörel düzeyde en dikkat çekici gerileme Giyim ve Deri Ürünlerinde yaşanmış. İstihdam endeksi 51,0’dan 42,0’a inerek sektörün üretim ve sipariş performansındaki bozulmayla paralel bir tablo çiziyor.
Benzer bir durumu pandemi döneminde de yaşamıştık. Tedarikin kesintiye uğradığı, küçük miktarlarda siparişin geçildiği dönemde Türk imalat sanayi yüksek üretim seviyelerine çıkmış; ihracat, rekorlar kırmış, sektör temsilcileri Türkiye’nin Çin’in yerini alacağına ilişkin öngörülerde bulunmuşlardı. Maalesef öyle olmadı. Pandemiden normalleşmeye dönüldüğünde imalat sanayii kan kaybetmeye başlamıştı. Şimdi bu kez İran savaşı kalıcı barış öncesi 60 günlük ateşkes sürecine girmişken, yeniden normalleşmeyle birlikte imalat sanayinin ivme kaybettiğine şahit oluyoruz.
