Nisan ayı, enflasyonun beklentilerin çok üzerinde gerçekleştiği bir ay oldu. Bazıları, hele çarşı pazara çıkmayanlar, son 4 yılın en yüksek nisan ayı enflasyonuna hayli şaşırdılar. En çok şaşırdıkları da gıda ve özellikle taze sebze ve meyve fiyatlarındaki artış oldu. Ancak perşembenin gelişinin çarşambadan belli olduğunu düşünenlerden biri de bendim ve bunu geçen ay kağıda dökmüştüm.
Mart enflasyonu açıklanmış, üzerinden 2-3 gün geçmiş ve ben bir çarşı pazar gezmesi sonrası enflasyonu yazmıştım. Başlığı da “Mart’ın son haftası taze sebze ve meyve enflasyonunu nasıl etkileyecek?” idi. Bu yazıyı yazmamın nedeni o günkü saha gözlemlerimin yanı sıra başta DPT kökenli Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da dahil birçok yetkilinin sosyal medya paylaşımlarında marttaki olumlu gelişmenin nedenleri arasında “taze sebze ve meyve ile işlenmiş gıda kalemindeki fiyat artışlarının zayıflamasının gıda fiyatları üzerindeki olumlu etkilerini” göstermeleriydi.
Yazımda marketlere her gidişinde fiyatları görüp şapkası uçmuş biri olarak taze sebze ve meyve fiyatlarındaki artışın zayıfladığını görmediğimi ifade ederek “Belki alışveriş yaptığımız yerler farklıdır” diye düşündüğümü belirtmiştim. Ardından da nisanda enflasyon canavarının daha da vahşileşeceğini yazmış ve bunun nedenleri olarak da savaşın etkileriyle TÜFE’nin hesaplanmasındaki metodolojiyi göstermiştim. Çünkü hesaplamada, biraz bayramı tatili nedeniyle pazara gelen mal miktarının azalması biraz da fırsatçılığın etkisiyle taze sebze ve meyvede inanılmaz ölçüde artan son hafta fiyatları yoktu.
Nisan enflasyonunda bunun etkisini ve sonraki haftalara yansımasını gördük. Zaten bunu yazıda “Hesaplamada yer almayan mart ayının son haftası, taze sebze ve meyvede hız kestiği düşünülen fiyatlara doping etkisi yapabilir” diyerek dile getirmiştik. Nitekim yaptı da. Taze sebze ve meyvedeki fiyat artışı marttaki yüzde 3,1 seviyesinden yaklaşık ikiye katlanarak nisanda yüzde 5,9’a çıktı. O da gıda fiyatlarını uçurdu. Sonuçta da gıda grubunun aylık değişime katkısı 0,95 puan ile ilk sırada yer aldı. Mayıs’ta ne olur? Enflasyon düşse bile yüksek fiyatlarda yaygın düşüş olmaz. Hiç değilse “Fiyatlar çok artmıyor!” diye seviniriz.
