HÜSEYİN GÖKÇE
Reel sektörün temsilcilerinin ve birebir konuştuğumuz iş insanlarının birleştiği bir nokta, bırakın yatırımı, üretimin bile çok zor olduğu bir dönemden geçiyoruz. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın verileri yatırım iştahında ciddi bir gerileme gösteriyor, hatta yeni yatırımı her ne kadar gerileme eğilimine girse de enflasyon işletme sermayelerini de eritmeyi sürdürüyor.
İşte gelinen bu noktada işletme sermayesinin takviyesi ihtiyacı hiç olmadığı kadar yüksek bir seviyeye ulaşmış durumda. Nitekim bu noktada işletme sermayesine ihtiyaç duyan şirketler, bankalardan kredi arayışına girdiklerinde yüksek faizle veya Merkez Bankası’nın kredi artış hızı sınırlamasıyla karşılaşıyorlar.
Yaşanan bu sıkıntıların kısmen de olsa aşılması için, bir dönem ekonomik hayatın canlanmasında çok önemli finansal destek kaynağı olan Kredi Garanti Fonu(KGF) yeniden canlandırılmaya başlandı.
Önce Mayıs ayında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek imalatçı KOBİ’lere yönelik 30 milyar liralık kredi desteğini duyurdu. Ardından Katılım Finans Kefalet A.Ş aracılığıyla 10 milyar liralık yatırım ve ihracat destek paketi devreye alındı. Bu 10 milyar liralık kefaletle 12.6 milyar liralık kredi açıldı.
Devamında 8-9 Temmuz tarihlerinde, yüzde 37 faiz ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği( TOBB) üyesi odaların mensupları için yüzde 37 faiz ile bir destek paketi daha açıldı. Tabii ki piyasa faizinin çok altında olan bu destek paketine KOBİ’lerden olağanüstü sayılabilecek bir talep geldi. Zaten 20 gün gibi çık kısa süre içinde 30 milyar liralık kredi limiti doldu.
4 Ağustos Pazartesi günkü gazetemizde bu konuyu “Nefes’te ek limit formülü aranıyor” başlığıyla gündeme taşıdık. Haberde KGF’nin özsermayesiyle kullandırılan indirimli kredide yeni limit açılması için gözlerin Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Merkez Bankası’na çevrildiği bilgisi yer aldı. Yani Hazine Nefes Kredisi’ne ek kaynak oluşturursa kredinin devam edebileceğini, ancak bu konuda kredilerin Merkez Bankası’nın makroihtiyati önlemleri kapsamında kredi artış limiti olduğu sürece, KGF’den yeni kredi verilemeyeceği de haberde işlendi. Kredi ilk çıktığı andan bu yana bilgi veren kaynakların tamamı en azından KGF kredileri yönünden Merkez Bankası önlemlerinin hafifletilmesi talebini gündeme getirmişlerdi. Dolayısıyla haber de bu yönde hazırlandı.
Aslında sınırlama yokmuş!
Ancak haberin devamını getirmek amacıyla yaptığımız araştırmada çok önemli bir detaya ulaştık. O da KGF kaynaklı kredinin miktarının artırılması için Merkez Bankası’na herhangi bir ihtiyaç bulunmuyor.
Şöyle ki edindiğimiz bilgilere göre TOBB Nefes Kredisi, Merkez Bankası’nın makroihtiyati önlemleri kapsamında değil. Yani bu destekler kredi artış sınırlaması hesaplanırken dikkate alınmıyor. Üstelik önlemler dışında tutulan destek sadece bununla sınırlı değil. Mayıs ayında başlayan 30 milyar liralık imalatçı KOBİ’lere kullandırılan kredi ile Katılım Finans Kefalet A.Ş’nin 10 milyar liralık iki paketi de sınırlama dışında tutuldu.
Bir başka ifade ile toplam tutarı 70 milyar liraya ulaşan toplam 4 destek paketi Merkez Bankası’nın makroihtiyati önlemlerinin dışında.
Makroihtiyati tedbirlere ilişkin aldığı kararları uygulama talimatı olarak duyuran Merkez Bankası, 24 Mayıs tarihinde bu talimatta yaptığı değişikliği bankalara bir yazıyla duyurmuş.
■ “Bazı bankalar Merkez Bankası’nı bahane etmiş”
Söz konusu yazıda ise kredi garanti kurumları aracılığıyla kullandırılan kredilerden, Katılım Finans Kefalet A.Ş yatırım destek ve ihracat destek paketleri, imalatçı KOBİ’lere kullandırılan destekler ile TOBB Nefes Kredi Programı kapsamında sağlanan desteklerin sınırlama dışı tutulduğu belirtiliyor. Üstelik çok ilginç bir bilgi daha edindik. Bazı banka şubelerinin kredi tahsis limitleri çok az olduğu için, başvuruları reddederken Merkez Bankası’nın kredi sınırlama uygulamasını gerekçe gösterdikleri bile ifade edildi.
