Etiketlerin saldırısı altındayız. Üzerimize geliyorlar. Dar gelirli isen muhatap dahi olmuyorlar. Merak ettiğim şudur; halkı aç iken israf rekorları kıran kamu, acaba geceleri rahat, huzurlu uyuyor mu?
Bir ürünü üç beş yere bakmadan alan var mı içinizde? Zira fiyatlar arasındaki uçurum öylesine açılmış durumda ki bunu yapmak zorunluluk haline geldi. Et, peynir, tavuk neredeyse ulaşılmaz noktalarda... Bir TV sokak röportajında çocuk, babasına şu iç acıtıcı soruyu soruyordu: “Biz peynirle küstük mü?”
Konfüçyüs der ki “ya ip kısadır ya da kuyu derin”. Bizde ikisi aynı anda gerçekleşiyor. İp kısa; bize verilen ücretler yetmiyor. Kuyu derin; enflasyon sandığımızdan çok daha fazla yüksek. Hal böyle olunca fiyatlandırma davranış bozukluğu diye tanımladıkları iş etiğindeki çürümeye tanık oluyoruz.
HEM İP KISA HEM KUYU DERİN
Hepimiz şahsi bütçe açığı ile karşılaştık. Buna rağmen satın almama ve yaramaz etiketleri cezalandırma konusunda adım atmış değiliz. Tüketici olarak güç birliği yapmak ve fiyatları düşürmeye yönelik kolektif çaba göstermek, bu süreçte atılabilecek en mantıklı adımlardan biri.
Yüksek enflasyonun baskısı altında, bilinçli tüketim ve israfın önlenmesi daha da önem kazanıyor. Bir tezgâhta 75 lira olan ürünü, yandaki tezgâhta 175 lira olarak görmenin hiçbir ekonomik, sosyal, ahlaki gerekçesi olamaz. Fiyatlandırmada davranışı bozulanın fiyakasını ancak tüketiciler bozabilir.
İKİ SORU İKİ CEVAP / Bütçemize dair…
Enflasyon bize bir şey kazandırdı mı?
Şimdi her alışverişte, her bütçe planlamasında finansal okuryazarlık karşımıza çıkıyor. Enflasyon, bizleri ‘homo economicus’, yani ekonomik insan haline getirdi, içimizdeki hesap uzmanını uyandırdı.
Hak talep etmeden sorun çözülür mü?
Pandemi bizi evlerimize kapattı; enflasyon ise bizi cüzdanımıza hapsetti. Birinden aşı ile kurtulduk ama enflasyondan kurtulmak ne yazık ki aşıyla olmuyor. Bilinçlenmekle, hak talep etmekle oluyor.
NOT
EY KAMU AÇLIK ÇEKİYORUZ NE YAPMAYI DÜŞÜNÜYORSUN?
Sanki hepimiz Acun Ilıcalı’nın ‘Survivor Türkiye’ adasına taşınmışız gibi bir hayat yaşıyoruz. Her gün yeni bir mücadele, sağ kalmak için güç topluyor ve her birimiz kendi içimizdeki yarışmacıyı keşfediyoruz. Yarışmanın tek amacı var; adadan sürgün edilmemek… Yani hayatta kalabilmek…
KİŞİSEL BÜTÇE LÛGATI
Hanehalkı geliri: 4 kişilik bir ailenin tüm bireyleri üzerinden edindikleri aylık kazanç miktarı
Açlık sınırı: 4 kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için aylık gıda harcaması
Yoksulluk sınırı: 4 kişilik bir ailenin gıda dahil barınma, ulaşım, sağlık, giyim aylık harcaması
Kişisel açık: Bireyin tüm gelirlerinin, aylık harcamalarını karşılayamaması durum, borca düşmek
