Kale Grubu uzun bir süredir “İyi Bak Dünyana” yaklaşımı çerçevesinde sanata ve eğitime önemli katkılarda bulunuyor. Bu doğrultuda hayata geçirdiği Kale Tasarım ve Sanat Merkezi (KTSM) sanatçılarla buluşma, sergiler ve etkinlikler düzenleme imkanı sunuyor.
Kale Grubu’nun Karaköy Perşembe Pazarı’ndaki tarihi genel merkez binasında kurulan KTSM, “İyi Bak Dünyana” yaklaşımıyla sanatı mahalleye, sokağa ve gündelik yaşama taşıyor. Seramik sanatının mirasını yaşatıyor, genç sanatçıları destekliyor; erişilebilir, katılımcı ve kapsayıcı üretim alanları açıyor.
Kale Tasarım ve Sanat Merkezi (KTSM) sanatı, tasarımı, mimariyi ve seramiği odağına alan multidisipliner bir platform olarak, kültürel mirasa sahip çıkan sürdürülebilirliği benimseyen ve toplumsal etki yaratmayı önceliklendiren bir vizyonun eseri. Son dönemde tadilat çalışması yüzünden kapalı olan merkez, çalışmalarına kentin sokaklarına ve caddelerine taşıyarak ve sanatçılarla işbirliği yaparak devam ediyor. Bu bağlamda, kamusal alanda sanatın görünürlüğünü artırmayı ve kültürel mirası geleceğe taşımak hedefi çerçevesinde Şehrin Panoları ile çok değerli bir projeye destek veriyor.
Kültürel mirası belgelemek, korumak ve görünür kılmak
Şehrin Panoları, Türkiye’de mimarlık ve sanat iş birliğiyle üretilen kültürel mirası belgelemek, korumak ve görünür kılmak amacıyla 2019 yılında Nurtaç Buluç ve Mustafa Ergül tarafından kurulan bağımsız bir araştırma ve dijital arşiv projesi. Proje, dijital arşiv platformu (www.sehrinpanolari.com) başta olmak üzere, kamusal alanda sanat yürüyüşleri, farklı kurum ve platformlarda gerçekleştirilen söyleşiler, seramik sanatçılarıyla yapılan sözlü tarih görüşmeleri, sanatçı arşiv araştırmaları, mimarlık–sanat odaklı yayınlar ve seramik pano atölyeleri aracılığıyla üretimlerini sürdürüyor. Mimarlık ve sanatın kesişiminde ortaya çıkan bu özgün üretimleri kayıt altına alıyor.
Geçtiğimiz hafta, Kale Grubu Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO Zeynep Bodur Okyay, Kale Grubu'nun Merkez binasında projenin paydaşlarıyla birlikte bir toplantıya ev sahipliği yaptı. Zeynep Bodur Okyay, pano sanatçısı Tülin Ayta, mimarlar ve basın temsilcilerinin olduğu buluşmada "İyi Bak Dünyana” yaklaşımıyla geçici olanı değil, geçmişle bağ kuran, geleceğe uzanan ve döngüsel olanı seçtiklerini ifade etti. Karaköy’deki ilk genel merkez binalarını dönüştürerek hayata geçirdikleri Kale Tasarım ve Sanat Merkezi’ni yalnızca bir sanat mekânı olarak değil; döngüselliği sahiplenen, disiplinler arası üretimin teşvik edildiği ve etki odaklı toplumsal yatırımların filizlendiği bir platform olarak kurguladıklarını belirtti.
“Sadece mekânsal değil, daha kapsayıcı düşünsel bir sürece evrilterek çok daha fazla noktada insanlara dokunarak ilerliyoruz.” diyen Zeynep Bodur Okyay, sanatı gündelik hayatın bir parçası haline getirmek, kamusal alanda daha görünür ve erişilebilir kılmayı hedeflediklerini, mahalle atölyelerinden kamusal sanat projelerine kadar uzanan bu yaklaşımda seramiğin çok güçlü bir ortak dil olduğunun altını çizdi.
Seramik sanatının mirasına sahip çıkarken, gelecek nesillere de ilham olmak
Şehrin Panoları projesinin amacı, binalarda bulunan çoğu zaman fark etmeden yanından geçtiğimiz seramik ve mozaik panoları görünür kılmak. Bu bakış açısıyla hayata geçirilen “Sanat ve Mimarlık – Sözlü Tarih Projesi”, Cumhuriyet Dönemi Türk seramik sanatının gelişim sürecini, bu sürece doğrudan tanıklık etmiş sanatçı ve mimarların anlatılarıyla kayıt altına almayı hedefliyor.
Zeynep Bodur Okyay’ın ifadesiyle “seramik bu toprakların hem hafızasını hem de üretim kültürünü taşıdığı için KTSM bu kolektif sanat hafızasını es geçmemeyi, onları görünür kılmayı ve geleceğe taşımayı” misyon edinmiş durumda
Proje kapsamında gerçekleştirilen görüşmeler aracılığıyla; sanatın mimarlıkla kurduğu ilişki, kamusal alandaki üretimler ve Türkiye'de seramik sanatının dönüşümü, doğrudan sanatçıların tanıklıkları üzerinden belgeleniyor.
Projenin ilk ayağı 2025 yılında İzmir’de tamamlandı. Bingül Başarır, Mustafa Tunçalp ve Mehmet Tüzüm Kızılcan ile gerçekleştirilen görüşmelerin ardından çalışmalar İstanbul’da devam ediyor.
Farklı kuşaklardan toplam 14 sanatçı ve mimarla yürütülen sözlü tarih kayıtlarının önümüzdeki dönemde dijital ortamda erişime açılması planlanıyor.
Proje, 2026 yılında da yeni sanatçı ve mimarların katılımıyla genişleyerek devam edecek. İlgi Adalan, Tülin Ayta ve Beril Anılanmert ile gerçekleştirilen görüşmelerin yanı sıra, farklı kuşaklardan yeni isimlerle yapılacak çalışmalarla sözlü tarih arşivinin kapsamı daha da zenginleşecek.
Sanat bugünü, geçmişi, geleceği birlikte taşıyor
Kale Grubu Kurumsal İletişim ve Etki Yatırımları Direktörü Simge Abay projeyi şu cümlelerle anlatıyor: “KTSM’de, sanatın yalnızca bugünün değil geçmişin ve geleceğin de taşıyıcısı olduğuna inanıyoruz. Şehrin Panoları ile kurduğumuz iş birliği, şehirlerin belleğinde yer eden ama çoğu zaman fark edilmeyen değerleri görünür kılma isteğimizden doğdu. Sözlü tarih projesiyle bu mirası yalnızca belgelemekle kalmıyor, onu yaşayan tanıklıklar üzerinden derinleştirerek gelecek kuşaklara aktarmayı hedefliyoruz.”
Şehrin Panoları Kurucu Ortağı Nurtaç Buluç ise, seramik panoların bir dönemin mimarlık ve sanat anlayışını yansıtan çok katmanlı üretimler olduğunu, ancak bu eserlerin arkasındaki hikâyeleinr çoğu zaman görünür olmadığını belirterek, sözlü tarih projesiyle, üretimlere hayat veren sanatçıların deneyimlerini, düşüncelerini ve hafızalarını kayıt altına alarak, bu mirası daha bütünlüklü bir şekilde geleceğe taşımayı amaçladıklarını ifade ediyor.
