Bence piyasanın ara hedef değişikliğinden ne beklediğini iyi anlamak gerek. TCMB ara hedefi en az 7-8 puan yükseltmezse, ne değişecek? %16’lık ara hedef %20 olsa, ikna olacak mısınız? Resmi hedef, ara hedef, yenilenen ara hedef… Manşet enflasyon yetmedi, üzerine bir de hedef enflasyonu çıkacak.
Haber akışını izlerken içi şişenlerden misiniz? Eh, bu da bir çeşit enflasyon sayılır. Küresel ekonomide kötü haber enflasyonu var muhteremler. İpin ucu kaçtı.
Geldiğimiz nokta, bazı siyasetçilerin bir savaşı bitirmenin, o savaşı başlatmaktan daha zor olduğunu anladığı yer. O nedenle belirsizlik yüksek.
Örneğin çarşamba günü aniden gelişen anlaşma ümidi, piyasalarda mutluluk yarattı ama iyimserliğin kalıcılığı hâlâ bir soru işareti. Bu da bize, piyasalar için ikinci perde riskinin olduğunu gösteriyor. Ne demek ikinci perde? Senaryolarla ilerleyen piyasanın, baz senaryosunu biraz daha kötümser olan senaryoyla değiştirmesi demek. İşte 14 Mayıs’ta açıklanacak olan Enflasyon Raporu bu ikinci perdenin açılma ihtimali olduğu döneme denk geliyor.
Bu noktada herkes %16 olan 2026 ara hedefinin güncellenip güncellenmeyeceğini merak ediyor. Ara hedef kavramı hayatımıza 2026’da girdiği için ben size mevzuyu resmî hedef üzerinden aktarmaya çalışacağım.
Soru-1: Türkiye’de Enflasyon Hedeflemesi çerçevesi, resmî hedefin değiştirilmesine izin veriyor mu?
Yanıt: Evet. 12/2005’te yayınlanan Enflasyon Hedeflemesi Genel Çerçevesi raporundan: Önceden açıklanan bir enflasyon hedefi, sadece, para politikasının denetimi dışındaki unsurlara bağlı olarak hedeflerden çok büyük ve uzun süreli sapmalar görüleceğinin belirlenmesi ve orta vadeli hedeflerin anlamsız kalması durumunda değişecektir. Bu durumda, yeni hedef Yasa gereği yine Hükümet ile beraber saptanacaktır.
Soru-2: Türkiye’de resmî enflasyon tahmini daha önce hiç değiştirildi mi?
Yanıt: 2008’de, [2009-2011] için hedefler yukarı çekildi.
Soru-3: Hedef değişikliğinin sinyali verilmiş miydi?
Yanıt: Evet
İstendiği takdirde resmî hedefi bile değiştirmek mümkün
1- 30 Nisan 2008 TCMB PPK özeti: Kurul, enflasyonun önceki tahminlere göre daha uzun bir süre hedefin üzerinde kalacağı öngörüsünden hareketle enflasyon hedeflerinin değiştirilmesi konusunu da gündeme almıştır
2- 30 Nisan 2008-Hükümete açık mektup: Arz şokları nedeniyle hedefe ulaşmanın daha uzun süreceği söyleniyor ve enflasyon tahmini 3 senaryo ile veriliyordu.
3- 3 Haziran 2008-Açık mektup: Geçtiğimiz iki yıl içinde arz şoklarının olağan dışı boyutlara ulaşması enflasyon hedeflerinin belirgin olarak aşılmasına neden olmuştur. Daha da önemlisi, bu şokların etkilerinin, başlangıçtaki tahminlerin tersine uzun bir müddet süreceğine ilişkin algılamalar giderek güçlenmektedir. Bunun yanında, küresel ekonomideki sorunların devam etmesi nedeniyle enflasyon görünümüne ilişkin riskler belirginleşmektedir. Bu doğrultuda güncellenen projeksiyonlar, para politikasının temkinli bir duruş gösterdiği bir durumda dahi, enflasyonun yüzde 4 seviyesine ulaşmasının oldukça uzun bir süre alabileceğine işaret etmektedir. Daha da önemlisi enflasyon hedefinin nominal çıpa özelliğini yitirdiği gözlenmektedir. Bu nedenle, enflasyon hedeflerinin, 2009 yılı sonu için yüzde 7,5 ve 2010 yılı sonu için yüzde 6,5 olarak güncellenmesi; 2011 yılı için ise yüzde 5,5 olarak belirlenmesi önerimizi değerlendirmelerinize arz ederiz.
Yani istendiği takdirde resmî hedefi bile değiştirmek mümkün. Dolayısıyla ara hedefi değiştirmenin önünde bir engel yok. Ama Sayın Başkan, 5 Mayıs tarihli sunumunda böyle bir sinyal vermedi.
Fakat bence piyasanın ara hedef değişikliğinden ne beklediğini iyi anlamak gerek. TCMB ara hedefi en az 7-8 puan yükseltmezse, ne değişecek? %16’lık ara hedef %20 olsa, ikna olacak mısınız? Resmi hedef, ara hedef, yenilenen ara hedef… Manşet enflasyon yetmedi, üzerine bir de hedef enflasyonu çıkacak.
2027 için de tahmin patikası çok önemli olacak
Ben tahmin bandındaki değişikliği daha çok önemsiyorum. Üstelik sadece 2026 için değil, 2027 için de tahmin patikası çok önemli olacak. Çünkü son PPK’da enflasyon hassasiyetini vurgulayan TCMB’nin politika terazisi, kendini tahminlerde belli edecek. 2008’deki gibi tahminleri senaryolu vermek de mümkün ve hatta ben bunu ısrarla öneririm.
Sözüm petrole geçmiyor ama umarım Enflasyon Raporu’na geçer: Gerçekçi tahminler, iyimser değil aşırı temkinli varsayımlar, barış sağlansa bile geçmişe dönülmeyeceğinin anlatılması, zayıflayan talebin dezenflasyona katkısının sayısallaştırılması, piyasada herkesin anlayacağı şekilde şahin bir yazı ve konuşma. İhtiyacımız olan bunlardır. Yarım adım azı olmaz, olmamalı.
