Tarımsal üretimin, esnaf ve sanatkârların desteklenmesi amacıyla, kamu sermayeli bankalar tarafından yürütülen faiz destekli kredi ve kâr payı destekli fon kullandırılması uygulamalarına ilişkin olarak çıkarılan ve 30.12.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5570 sayılı “Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun” ile Cumhurbaşkanına tanınan yetkiler çerçevesinde alınan ve 27 Ağustos 2006 günkü Resmî Gazete'de yayımlanan 11648 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketince Esnaf ve Sanatkârlara Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına ilişkin usul ve esasları belirleyen düzenlemeler yapılmıştır.
Anılan Karar, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi (Banka) veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi şubeleri tarafından kefalet olmaksızın doğrudan veya Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliğine bağlı bölge birliklerine ortak olan Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri kefaletiyle esnaf ve sanatkârlara kullandırılacak yatırım ve işletme kredilerini kapsamaktadır.
Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliğine (TESKOMB’a) bağlı bölge birliklerine ortak olan Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (ESKKK) kefaletiyle veya kefaleti olmaksızın Bankaca veya KKTC’de faaliyet gösteren Banka şubelerince esnaf ve sanatkârlara kullandırılmış olup bakiyesi 1/1/2025-31/12/2027 tarihleri arasına (bu tarihler dâhil) devreden kredilere,
(b) 1/1/2025-31/12/2027 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) Banka kredi kullandırımına ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde TESKOMB’a bağlı bölge birliklerine ortak olan ESKKK kefaletiyle veya kefaleti olmaksızın Bankaca veya KKTC’de faaliyet gösteren Banka şubelerince kullandırılacak kredilere,
esnaf ve sanatkâr kredilerine uygulanmakta olan cari faiz oranlarından aşağıda belirtilen oranlarda indirim yapılacaktır:
1- 1/1/2025-31/12/2027 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) kullandırılacak krediler ile bakiyesi bu tarihler arasına devreden kredilere %50 faiz indirim oranı uygulanacaktır. (Ayrıca, 2021 yılı öncesi kullandırılıp bakiyesi 2021 yılına devreden krediler için faiz tahakkuk tarihlerinde Bankanın kooperatif kredilerine özgü kaynak maliyetini dikkate alarak belirlediği cari faiz oranları ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu kredilere uygulanan faiz oranları arasında fark olması hâlinde esnaf aleyhine tahakkuk eden ilave faiz tutarı da, 31/12/2027 tarihine kadar Bakanlıkça karşılanacaktır.)
2- (a) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinde belirtilen, geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan kaybolmaya yüz tutan meslek kollarında (el dokuma işleri, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma ve ahşap oyma işleri, kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yazmacılık, yorgancılık, keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik, oyacılık ve bu işlere benzerlik gösterdikleri Ticaret Bakanlığınca kabul edilen) faaliyet gösteren ve “Esnaf Vergi Muafiyet Belgesi” sahibi esnaf ve sanatkârlara,
(b) 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu kapsamında, kredi başvuru tarihi itibarıyla en az 1 yıllık ustalık belgesine sahip olan ve ustalık belgesiyle ilgili meslek kolunda, son 1 yıl içinde kendi adına işletme kurduğunu belgeleyen girişimci esnaf ve sanatkârlara,
(c) KOSGEB tarafından sağlanan hibe ve faizsiz kredi desteğinden yararlananlar hariç olmak üzere; 300.000 TL’ye kadar KOSGEB Geleneksel Girişimci Destek Programını ya da İleri Girişimci Eğitimini bitiren, başvuru tarihinde 35 yaşını tamamlamamış olan genç girişimci esnaf ve sanatkârlara,
1/1/2025-31/12/2027 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) bu fıkra kapsamında bir defaya mahsus olmak üzere kullandırılacak krediler ile bakiyesi bu tarihler arasına devreden kredilere %100 faiz indirim oranı uygulanacaktır. (Şartların birden fazlasının sağlanması durumunda yalnızca biri için %100 faiz destekli kredi kullandırılacaktır.)
3- Banka ile protokol yapan ve bu kapsamda girişimcilik eğitim desteği ile uzun süreli danışmanlık ve mentorluk hizmetlerini sağlayan kuruluşların teknik destek programlarına katılan ve projeleri kuruluş tarafından onaylanan esnaf ve sanatkârlar, Bankaya başvurarak %60 oranında faiz destekli kredi kullanabileceklerdir.
Hazine faiz desteği ödemelerinden haksız olarak yararlandığı tespit edilen esnaf ve sanatkârlar, kredi kullandırım tarihinden itibaren 5 yıl süreyle Hazine faiz destekli kredi uygulamasından yararlandırılmayacaklardır. Hazine faiz desteği ödemelerinden haksız olarak yararlanıldığının tespit edilmesi hâlinde esnaf ve sanatkârlar adına kredi kullandırım tarihinden itibaren ödenmiş olan Hazine faiz desteği tutarları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre Banka tarafından Bakanlığa iade edilecektir.
Ertelenmiş, taksitlendirilmiş veya yapılandırılmış kredi borcu olup geri ödeme süreci devam eden esnaf ve sanatkârlara, vadesi/taksit vadesi geçmiş borcu bulunması durumunda, tasfiye olunacak alacaklar hesabında borcu bulunan esnaf ve sanatkârlara ise söz konusu borç tamamen ödenmeden bu Karar kapsamında kredi açılmayacaktır.
Bu Karar kapsamında açılan kredilerin, vadesinde/taksit vadesinde ödenmemesi hâlinde, vade tarihinden/taksit vadesinden itibaren geciken tutarlar için Hazine faiz desteği tutarı hesaplanmayacak ve vade tarihinden/taksit vadesinden itibaren geciken tutarlar Banka mevzuatı çerçevesinde tahsil ve tasfiye edilecektir.
Esnaf ve sanatkârların kredi kullandırımı sırasında en çok 15 gün öncesine kadar bir tarihte alınmış yazı ile belgelendirilecek şekilde, vergi dairelerine 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu ile sosyal güvenlik prim borcu bulunmaması veya borcun yeniden yapılandırılmış/taksitlendirilmiş olması ve yapılandırmanın/taksitlendirmenin bozulmamış olması şartı aranacaktır. Ancak bu şartın sağlanmaması durumunda aşağıdaki durumlardan biri uygulanırsa kredi kullandırımı yapılabilecektir:
- Söz konusu borcun Hazine faiz desteği ile sağlanacak kredinin azami %25’ine denk gelecek tutarı (300.000 TL’yi aşmayacak şekilde) öncelikli olarak kişi adına Banka tarafından ilgili tahsil dairelerine hesaben yatırılır. Bu durumda indirim oranı %25 olacaktır.
- Bu kapsamda kullandırılacak kredilerde yukarıda 1 numaralı fıkrada belirtilen %50 faiz indirim oranı %40, 2 numaralı fıkranın (b) ve (c) bentleri kapsamına giren esnaf ve sanatkârlar için uygulanan %100 faiz indirim oranı %80, 3 numaralı fıkrada belirtilen %60 faiz indirim oranı %48 olarak uygulanacaktır.
Ancak yukarıda 2 numaralı fıkranın (a) bendinde yer alan mesleklerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlara kullandırılacak kredilerde 31/12/2027 tarihine kadar (bu tarih dâhil) burada yer alan şartlar aranmayacaktır.
Başvuru tarihi itibarıyla son 3 yıl içinde, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının toplam 100.000 TL’nin üzerinde faiz ve/veya hibe desteği niteliğindeki desteklerinden faydalanan esnaf ve sanatkârlara bu Karar kapsamında aynı işletme için aynı konuda Hazine faiz destekli kredi kullandırılmayacaktır.
