Morgan Stanley Capital International (MSCI) ocak sonunda Endonezya’ya “sarı kart” gösterdi. MSCI, Endonezya’yı Emerging Markets Index’ten (EM) yani gelişen piyasalar endeksinden çıkartmadı ama piyasayı hayli sarsan bir uyarı yaptı. Uyarıda sermaye piyasasıyla ilgili bazı yapısal sorunlara dikkat çekildi. MSCI’ye göre piyasanın “yatırım yapılabilirliği” konusunda ciddi sorunlar vardı.
Şirketlerin ortaklık yapısı şeff af değildi. MSCI’ye göre hisselerin önemli kısmı aynı grup veya ailelerin kontrolündeydi ancak bu hisselerin bir kısmı farklı hesaplarda olduğundan şirketlerde gerçek kontrolün kimde olduğu anlaşılmıyordu.
İkincisi birçok şirkette halka açıklık oranı çok düşüktü ayrıca açıklanan oranların güvenilirliği konusunda soru işaretleri vardı. Üçüncü neden ise bazı grupların fiyatları manipüle ettiği şüphesiydi. Bir yıldan kısa sürede hisseleri yüzde 2000’den fazla diğer kazanan şirketler vardı. Bu sorunların düzeltilmemesi durumunda Endonezya’yı MSCI Emerging Markets Index’ten çıkarıp daha aşağı kümeye yani “Frontier market” statüsüne düşürebileceğini açıkladı. Bu durumda birçok global fon Endonezya hisselerini satacak ve milyarlarca dolar çıkış olabilecekti. Nitekim borsa endeksinin iki günde yüzde 16 düşüşü, işin ciddiyetini gösterdi. Mesaj alınmış olmalı ki hükümet şeff afl ık reformu ve fiyat manipülasyonuyla mücadele için hemen kolları sıvadı.
Çok şükür ki bizim piyasamızın böyle büyük dertleri yok. Ancak birilerinin çıkıp nasıl bir holdingin piyasa değerinin Türk sanayinin devlerini geride bırakıp 1 trilyon liraya ulaştıktan sonra 10 günde 300 milyar liranın altına indiğini, geçen yılı birçok devin hayli gerisinde 3.8 milyon lira net karla kapatan bir şirketin piyasa değeri (yaklaşık 13.5 milyar dolar) bakımından Türkiye’de üçüncülük koltuğuna oturduğunu açıklaması gerekir. Bu açıklama bugün yapılmazsa yarın soranlara ne cevap vereceğiz ve Türkiye’ye yatırım yapmakta ayak sürüyen yabancıları nasıl ikna edeceğiz? İşe önce MSCI’nın (Morgan Stanley Capital International) neden o holdingle ilgili segment yükseltme kararını (Small Cap'ten Standart Endeks'e geçiş) şubat başında iptal ettiğini sorgulamakla başlayalım.
