Yılmaz Güney’in şiirindeki gibi; “biz de bilirdik yâre karanfil almasını / Lâkin acıktık yedik karanfil parasını.” Biz de bilirdik enflasyonu düşürmeyi ama yandaş candaş, yönetenler taş mı yesin?
Neyi beslersen, onu büyütürsün. Bu temel kuraldır. O halde neyi beslediğine dikkat etmek gerek. Genel söylem bu olsa da hayat bazen önümüze anomaliler getirir. Misal yönetmek ve düşürmek görevin olan enflasyonu, kendi elinle beslemek gibi… Ben buna KAMUFLASYON diyorum zaten.
Dikkat ederseniz, antienflasyonist politika uygulama sürecinde, endeksler direniyor. Zira vatandaşın enflasyon beklentisi kırılamıyor. Soruyorum; “düşeceğine neden inanmıyorsun” diye… Gelen cevapların ortak paydasında 2 temel faktör var: 1-kamu enflasyonu körüklüyor, 2-bütçe açığı yüksek.
HALK NEDEN İKNA OLMUYOR?
Aslında ekonomi bilimde makrocu veya mikrocu olmaya gerek yok. Halkın feraseti bize adeta gerçeği haykırıyor. Kamunun yüksek harcamaları, itibara gömülen paralar, verimsiz süreçler, yandaşa, zombi şirketlere giden milyarlar… Yetmez mi? Üretenden kesip tüketen kamuya aktarılan ülke kaynakları…
Soruyorum; “enflasyonun düşeceğine ikna olmanız için ne yapılması gerekir?” diye… Cevaplar içinde “Merkez Bankası, politika araçları”, neredeyse en sonda… İlk sırada, bütçe açığı kapatmak için 5,5 milyon personel, 130 bin makam aracı, 1200 kiralanmış kamu binası, saltanat şaşaasını bitirmek var.
İKİ SORU İKİ CEVAP / Kamuflasyona dair…
Kamu enflasyonu neden üretir?
Öncelikle enflasyonun en adaletsiz vergi olduğu gerçeğinden hareketle, kamu kendi borçlarını eritiyor. Yetmiyor, kötü para politikası, yoksuldan varsıla kaynak aktarmada kullanışlı alet olması.
Özel sektörün katkısı yok mu?
Olmaz mı? Elbette. Kamu enflasyon değirmenin su taşıdıkça, özel sektörde kendini korumak ve ayakta kalmak için fiyatlarını arttırıyor. Bir de piyasadaki denetimsizliğin getirdiği fiyat anarşisi var.
NOT
TÜRKİYE’DE ENFLASYON ARTIK SOSYOLOJİ FAKÜLTESİ DİPLOMALI…
Ekonomiyle bağı zayıfladı ve bir sosyoloji haline geldi. Fiyatların daha da artacağı algısı, elinde fiyat artırma imkânı olan herkesi etiket değiştirme yarışına soktu. Bu süreçte gelirini arttırma becerisi olmayan ücretli kesim, seçimden seçime, sandıktan sandığa taşınan umutlarıyla ayakta kalabiliyor.
KAMUFLASYON SÖZLÜĞÜ:
Fiyatlandırmada davranış bozukluğu: Bakmayın bu hijyenik tanıma… Düpedüz ahlaksızlık bu
Yönetilen ve yönlendirilen fiyat: Kamunun enerjiden harçlara dek kafasına göre zam yapması
Hayat pahalılığı: Enflasyon fiyat artış hızıdır ama fiyatların gelip takıldığı noktanın adı budur
Kamuflasyon: Kamunun zamlarla enflasyonu düşüreceği batıl inancı ve onu kamufle eden TÜİK
