Dün dünya borsaları çalkalandı, küresel piyasalarda 'resesyon riski arttı' yorumları ağırlık kazandı. ABD orta sınıfının gelirini de etkileyen borsaların düzelmesi için Trump'tan 'tarife' politikasını değiştirmesi isteniyor. Yapar mı?
Amerika'nın yeni gümrük oranları finansal piyasaları altüst etti. Beklentiler, Trump'ın geri adım atması yönünde. Atacak mı? Hiç zannetmiyorum. Trump'ın 'tarife' politikaları taktik değil, stratejik. Taktik olarak geri adım atsa bile stratejiden vazgeçmez. Zaten Trump'ın da hiç niyeti yok. "Ben bunun için başkan seçildim" diyor.
SPK'nın eski başkanlarından Ali İhsan Karacan ile mesajlaştık. Prof. Dr. Karacan, özetle şunları söylüyor: "Trump'ın ülkesinin dış açığını kapatmak amacıyla gümrük vergisi uygulamasının nedenini anlamak için geleneksel iktisat teorisine bakılabilir. Ama daha önemlisi bir kalkınma aracı olarak uygulanması konusunda ABD ve İngiltere tarihine bakmalıyız. Bu iki ülke de kalkınmalarını gümrük duvarlarının korumacı politikaları ile gerçekleştirdi. Dış ticaret fazlası vermeye başlayınca da serbest ticaretin savunucusu olmuşlardır.
Breton Woods ile dolar rezerv para olup, ABD de bunu kullanıp 'beleşçiliğe' soyununca, yavaş ve farkedilmez bir süreçte, üretim kapasitesi ve firmalarının rekabetçiliği kayboldu. Üretmek yerine ithal etmek ve olağanüstü dış açıkları taşımak, sonunda doların rezerv para özelliğini de tehlikeye soktu. ABD dış ticaret açığını kapatmak, ülke içi üretimini artırmak, firmalarını yaşayabilir hale getirebilmek için eski ideolojik konumlanmasına dönüyor. Eğer dünya üretimini domine edip ticaret fazlası veriyorsam serbest ticaretçiyim, aksi halde korumacıyım."
Ne demiş şair: "Anlamak en güzel bahtiyarlık..."
Profesör Karacan'a teşekkürler.
