Üç gündür Malta’dayım. Hava ara sıra yağışlı. Turistler dışında herkes memnun. Maltalılar “Bu yıl ocak da böyleydi, yağışlar bakımından son iki yılın üzerindeyiz” diyorlar. Ancak yaz aylarında aşırı sıcakların ve turizm nedeniyle artan su tüketiminin Malta’yı zorlayacağını söylüyorlar.
“Deniz de olmasa işimiz çok zor” deyince meraklanıp soruyorum ve onlar da başlıyorlar anlatmaya. Benim yakın zamana kadar yalnızca başta Suudi Arabistan olmak üzere parası bol Körfez ülkelerinin tekelinde olduğunu zannettiğim “deniz suyunu tuzdan arındırma (ters ozmos) operasyonu”nun Malta’yı yıllardan beri kurtardığını anlatıyorlar.
Nüfusu 500 bine ancak dayanan, turizm mevsiminde bu sayının 650 bine ulaştığı Malta’da su kıtlığı çok ciddi bir sorun. Bu ada ülkesinde doğal nehir yok, göl de. Bu yüzden uzun zamandan beri deniz suyunu tuzdan arındırıp kullanıyorlarmış.
Körfez ülkelerinin bazılarında denizden elde edilen suyun oranı toplam tüketimin yüzde 90’ına kadar ulaşırken, rakam Malta’da yüzde 60-65. Avrupa’daki bir ülkede susuzluk sorununun böyle çözüldüğünü duymamıştım. Ülke 1980’lerin başından beri bu teknolojiye ciddi yatırımlar yapıyormuş.
2023-2033 dönemi için yaklaşık 315 milyon Euro yatırım öngören bir ulusal su yatırım planı hazırlamışlar. Bu planın içinde deniz suyu arıtma (ters ozmoz) tesislerinin modernizasyonu ve kapasite artırımı da yer alıyormuş. Hedefi Malta’nın su güvenliğini artırmak olan bu plan kapsamındaki yatırımlar için gerekli finansmanın yüzde 41'i Avrupa Birliği (AB) tarafında sağlanacakmış. Geçmişte de AB’den bu amaçla 150 milyon Euro kaynak sağlamışlar.
Bunları duyunca aklıma bazı büyük şehirlerde su kesintilerinin başladığı, yaz mevsiminin yaklaştığı ülkem geldi. Özellikle birkaç sahil kentinde bunun büyük sorun olduğunu ve varlıklı kesimin yaşadığı bazı sitelerde deniz suyunu arıtarak kullanma uygulamasının başladığını biliyorum. Malta bu sorun deniz suyunu arıtarak çözmüş ama Türkiye’nin kısa bir süre sonra gündeme gelebilecek bu sorunu çözecek ne parası ne de arkasında bu iş için milyonlarca euro isteyebileceği Avrupa Birliği var.
