2025’te Borsa İstanbul’da 18 şirketin halka arzı gerçekleşti. Sırada bekleyen şirket sayısının 150'yi geçtiği ifade ediliyor. Uzun süredir izinler konusunda tedbirli hareket eden Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yeni yıla hızlı girdi. Ardı ardına izinler çıkıyor. Halka arzların, şirketlerin finansman ihtiyacını karşıladığı gibi kurumsallaşma yolunda atılan önemli bir adım olduğu da hatırlanırsa, desteklenmemesi mümkün değil.
Ancak işin bir de finansal okur yazarlığı fazla olmayan küçük yatırımcı tarafı var. Bu da SPK’nın bu kitleyi korumak için izinleri verirken titiz davranmasını gerektiriyor. Önceki hafta sonunda gözüme çarptı. Alanında lider bir şirkete halka açılma izini verilmiş. Merak ettim SPK onaylı halka izahnamesini satır satır okudum. Borsa İstanbul’da işlem görmeye başlayan şirketin adını vermeden, bu halka arzda hisse fiyatı kısa süre artsa bile şirkete ya da yeni ortaklara değil, eski ortaklara yararlı olacağını anlatayım.
Şirket sermaye artırımı ve ortak satışıyla 40 birim hissesini yeni ortaklara devretmiş. İzahnamede elde edilecek gelirin yüzde 80-85’inin Ar-Ge ve finansal açıdan güçlenmek için şirketin kasasına konacağı yazılmış. Ancak kasaya girecek yani şirkete konacak paranın miktarıyla ile ilgili tek satır yok. Finansal okuryazar olmayan ve çoğu pazar harçlığını çıkarmak için halka arzlara giren küçük yatırımcı eline kalem kağıt alıp hesap mı yapacak?
Onların yerine hesabı biz yapalım. Ortaklar sattıkları hisse karşılığı toplam gelirin yüzde 70’ini tahsisli sermaye artırımıyla ilgili bir taahhüt de olmadığı için ceplerine koydular, gelen paranın ancak yüzde 30’u şirketin kasasına girdi ve taahhüt edilen alanlarda harcanacak. Şimdi bunun adı “halka arz mı, yoksa ortakların hisse satışı mı?” sorusu aklımıza geliyor. Bu arada halka arz öncesi ortaklıkları olanların hisse satıp çıkmalarına karşı değiliz ama izahnamelerde şirkete girecek paranın finansal okuryazarlığı olmayanlar için belki de büyük harflerle ve altı çizilerek yazılmasının doğru olacağını düşünüyoruz.
