DANIŞMANLARI Tanyel Yılmaz, Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Yakın adına davet etti, 3-7 Ocak 2026’da Rixos Sungate Otel’de gerçekleşen “Jewellery Antalya”ya küçük bir grup meslektaşımla gittim. “Alım Heyeti” şeklinde düzenlense de 50 dolayında şirketin fuarlardaki gibi açtığı stantları gezerken İstanbul Kuyumcular Odası Başkanı Mustafa Atayık’la karşılaştım.
Mustafa Atayık ve Mücevher İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Murad Köşker’le Agaone standında şirketin Ticaret Başkanı, Aleks Metal Rafineri Genel Müdür Yardımcısı Hasan Aydın’ın ev sahipliğinde sohbet ettik. Sohbete standı tam karşıda olan Mücevher İhracatçıları Birliği Denetleme Kurulu Üyesi Mehmet Çakar da katıldı.
Atayık’tan sektörün sorunlarını sıralamasını istedim. İlk sıraya “Altına dayalı muhasebe sistemi” taleplerini yerleştirdi:
- Ben İstanbul Kuyumcular Odası Başkanı olduğumdan beri belki Ankara’ya bakan ve bakan yardımcılarıyla görüşmek için 70-80 defa gittim. Hepsinde de bizim sektöre, “Altına dayalı muhasebe sistemi”nin uygulanması talebimizi ilettim, bir türlü sonuç alamadık.
Mevcut tüm sektörlere, şirketlere uygulanan sistemin altın, mücevher sektörüne uymadığını savundu:
- Mevcut sistemde altının değer artışının vergisi alınıyor. Oysa o bizim kârımız değil. Bizim sermayemiz altın. 2025 başında 10 kilo olan altınım, yılın sonunda 12 kilo olduysa, o iki kilonun vergisinin bizden alınması gerekir.
Mevcut sistemin kuyumcuların, mücevher sektörünün sermayesini erittiğini vurguladı:
- Eğer “Altına dayalı muhasebe sistemi” devreye alınırsa, sektördeki kayıt dışılık ortadan kalkar. Böylelikle vergi gelirlerinde de en az 3-5 kat artış olur.
2022 yılına döndü, Murad Köşker’le de teyitleşerek şu noktanın altını çizdi:
- 2022 yılında Türk mücevher sektörünün dünya dış ticaretindeki payı yüzde 7’yi gördü. Biz de sektörün sivil toplum örgütleri olarak yüzde 10’ları hedefe koymuştuk. Ancak, altın ithalatına kota konuldu, yeniden gerileme yaşadık.
Murad Köşker araya girdi:
- Dünyada sektörün önemli oyuncularından İtalya’yı geçmiştik. İthalata konulan kota, ihracattaki rekabet gücümüzü elimizden aldı. Türkiye’de altının fiyatı dünya ortalamalarının üzerine çıktı.
Bir kilo altının Türkiye’de 3 bin 500-4 bin dolar daha pahalı olduğunu kaydetti:
- ABD’nin Venezuela Devlet Başkanı Maduro’ya yaptığı operasyonla birlikte dünyada altın fiyatları yükselişe geçti. Bizdeki fiyat farkı 6 bin dolara doğru yol almaya başladı.
Mustafa Atayık, ihracat konusunda şu nokta üzerinde durdu:
- 30 yılda kurulan ihracat ilişkisini 1 günde kaybedenler oldu ve bu süreç devam da ediyor.
Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Yakın, “Jewellery Antalya”nın açılışında sektörün dünyada öne çıktığı günlerin yarattığı olumlu ortamın etkisini anlattı:
- Ülkemize olan güvenimiz bize cesaret verdi, Kuyumcukent ve Kapalıçarşı’nın üretim kapasitesini iki katına çıkaracak 3 yeni üretim merkezini tamamladık.
Mücevher İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Ayhan Güner, söz konusu merkezlerin isimlerini sıraladı:
- Vizyon Park, Elmas Kule, Model Kuyum Merkezi…
Kuyumcukent’te atölye yeri-dükkan kiralamak için hava parası istendiği dönemler olduğunu anımsattı:
- Şimdi Kuyumcukent’te epey dükkan ve atölye yeri boşaldı. Kendi elimizle Dubai’yi mücevher üretiminde öne çıkaracak adımlar attık. İstanbul’daki atölyesini kapatıp Dubai’ye gidenler oldu.
Mustafa Atayık ve Murad Köşker ekledi:
- Atölyesini Mısır ve Yunanistan’a taşıyanlar da var… Atölyelerin kapanmasının en önemli nedeni altın ithalatında uygulanan kota oldu.
Atayık, altın ithalatına kota uygulamasının cari açığı düşürmek amacıyla geçici devreye girdiğini düşündüklerine vurgu yaptı:
- İthalatta uygulanan kotada biraz rahatlama getiren adımlar atıldı. Ancak, kota dağılımı sektörün beklentisini karşılayacak adillikte yürümüyor. Aslında, artık kotanın kalkması gerekiyor. Geçici olan kota 2.5 yıldır bir türlü geçmiyor.
Atayık, altın ithalatıyla ilgili şu veriye dikkat çekti:
- 30 yıldır Türkiye yılda ortalama 160 ton altın ithal ediyor. Ülkemizde 400 ton altın işleme kapasitesi var. Kapasitenin 250 tonluk bölümü kullanılıyor. 60 ton vatandaştan gelen hurda var. Ülkemizdeki madenlerden de yılda 40 ton altın üretiliyor.
Ayhan Güner, Murad Köşker ve Mustafa Atayık, mücevher sektörüne dönük dahilde işleme rejimi (DİR) frenini irdeledi:
- Dahilde işleme rejimi (DİR) uygulamasını bizim sektörden geçici olarak kaldırdılar. Birçok sektörde olabileceği gibi bizim sektörde de işini doğru yapmayanlar var. Onlar yüzünden bütün sektörü cezalandırdılar. Bu yılın ilk 6 ayı için de DİR kapsamı dışındayız.
Ayhan Güner, DİR uygulamasının sektörün işçilikten para kazanması anlamı taşıdığını kaydetti:
- Altını ithal edip, işleyip ihraç ediyorduk. Altın işlemede, mücevherde tasarım ve üretimle iyi gidiyorduk. İşçilikle para kazanmamızın önüne neden set çektiler. Mantığı nedir?
Mücevher sektörü 2022 yılında öne çıkmış, İtalya’yı da geçmiş durumdaydı… Yıllık 10 milyar doları aşacak ihracata doğru yol alıyor, 15 milyar doları hedefliyorlardı…
Altın ithalatıyla gelen kota ve DİR kapsamı dışına çıkarılmak, sektörde gerilemeye yol açtı…
Bu durumda söz konusu uygulamaları yeniden gözden geçirmek gerekmez mi?
Dünyada örneği olmayan organizasyonla 50 ülkeden 1350 alıcı Antalya’ya geldi
MÜCEVHER İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Yakın, COVID 19 pandemisi döneminde başlatılan “Jewellery Antalya”nın 6’ncısını bu yıl gerçekleştirdiklerini belirtti:
- “Jewellery Antalya Alım Heyeti” organizasyonumuzun 6’ncısına 50 ülkeden 550 firmanın 1350 temsilcisini getirdik. 1350 alıcı, 4-5 gün boyunca Antalya’da stant açan 50 üyemizle görüştü, ön sipariş veya siparişlerini verdi.
Yakın, alım heyetinde yer alan ülke ve bölgelerden bazılarını sıraladı:
- Güney Amerika, Ortadoğu, Balkanlar, Rusya, Türki Cumhuriyetler ve Avrupa ülkeleri.
Alım heyetine katılan satın alımcıların her birinin özenle seçildiğini kaydetti:
- Dünyada eşi benzeri olmayan böyle bir etkinliğin Türkiye tarafından gerçekleştirilmesi önemli. Mücevher İhracatçıları Birliği olarak her sene daha iyisini yapmayı hedefliyoruz.
Yakın, 2025 yılı ihracat verilerine değindi:
- 2025 yılında Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre ihracatımızı yüzde 6 oranında artırarak 7 milyar 905 milyon dolarlık ihracata imza attık.
Hemen ekledi:
- Bir yandan altın fiyatlarındaki artış ihracat rakamımızı yükseltti, diğer taraftan kota kaynaklı fiyat farkları nedeniyle dışarıya satışlarımız olumsuz etkilendi.
Mücevher İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Murad Köşker, Yakın’ın sözlerini daha da netleştirdi:
- Aslında mücevher ihracatının 7.9 milyar dolara yükselmesinde en büyük rolü geçen yıl altın fiyatlarının yükselişi oynadı. Fiyat yükselişinden hariç baktığımızda aslında ihracatımızda gerileme yaşadık.
Burak Yakın, geleceğe dönük şu mesajı verdi:
- Dahilde işleme rejimi (DİR) bizim sektörü yeniden kapsarsa, altın ithalatında kota kalkarsa mücevher ihracatı rahatlıkla 12-13 milyar doları hatta 15 milyar doları bulabilir.
İngiltere’ye platin bilezik yapacaktık, hariçte işleme rejimini de durdurdular
MÜCEVHER İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Ayhan Güner, “Jewellery Antalya”yı, Birliğin kendi imkanlarıyla düzenlediğinin altını çizdi:
- 4-5 ay boyunca arkadaşlarımız ülkeleri geziyor. Antalya’ya gelen 1350 alıcı yolculuk dahil hiç para ödemeden bizim misafirimiz oluyor. Yalnız, arkadaşlarımız titiz seçme yapıyor. Tabiri caizse buraya boş insan gelmiyor.
Devletten özel teşvik istemediklerini belirtti:
- Devlet yakamızı bıraksın, altın ithalatı kotasını kaldırsın, sektörümüzü DİR kapsamına yeniden alsın,başka şey istemiyoruz.
Kendi şirketinde yaşadığı bir olayı anlattı:
- Güzel tasarım çalışması yaptık, İngiltere’den platin bilezik siparişi aldık. Platin işleme teknolojisi Türkiye’de yok. “Hariçte işleme rejimi” kapsamında Çin’de yaptıralım dedik. Kabul etmediler. Yani, Çin’de yaptırıp İngiltere’ye satacaktım, olmadı.
Altında ‘düşük ayar’ denetimini daha sıkı tutacak
İSTANBUL Kuyumcular Odası Başkanı Mustafa Atayık, altın fiyatlarının yükselmesiyle öne çıkan “düşük ayar” sorununa değindi:
- Maalesef kuyumcu bile olmayan bazı kişiler çok düşük ayarda üretim yapıp vatandaşı aldatıyor. Vatandaş fiyatını uygun gibi görünce ayarı düşük altına kanıyor.
Vatandaşın bu konuda dikkatli olması gerektiğini belirtti:
- İstanbul Kuyumcular Odası olarak “düşük ayar” denetimlerimizi sıklaştıracağız.
