Alarko Carrier, önemli bir ihtiyaca cevap vererek, “Okulların Havası Değişiyor” projesiyle özgün bir bir model geliştirdi. Proje; çocukların eğitimini destekleme ve iklimlendirmenin öğrenme yaşamı üzerindeki etkilerine dikkat çekme amacıyla tasarlandı. Bugüne kadar Türkiye’nin üç farklı noktasında üç okulun iklimlendirme sistemini yenilendi. Midyat Çaldere, Ödemiş Balabanlı ve son olarak Cizre’deki okullara Kuzey Avrupa modeli bir iklimlendirme çözümü kuruldu. Kömüre dayalı ısınmanın yerini, güneş enerjisi kullanan ısıtma-soğutma ve iç hava kalitesi ihtiyaçlarını birlikte ele alan ileri teknoloji bir sistem aldı. Alarko Carrier’ın Pazarlama Direktörü Volkan Arslan’la bu çalışmalar hakkında bir söyleşi yaptık.
Önce Alarko Carrier hakkında bir çerçeveyle başlayalım…
Alarko, 1954’te merhum Dr. Üzeyir Garih ve merhum İshak Alaton tarafından kuruldu. Faaliyetlerine iklimlendirme çözümleriyle başlayan kuruluş, zaman içinde farklı sektörlere açıldı ve yapı holdingleşti. İklimlendirme bölümü Alarko San. ve Tic. A.Ş. çatısı altında gelişti. 1998’de sektörünün öncülerinden Carrier ile eşit ortaklık kuruldu ve şirket “Alarko Carrier” adını aldı.
Üretim ve pazarlama faaliyetlerine nerede devam ediyorsunuz?
Endüstriyel faaliyetlerimizi, Gebze Organize Sanayi Bölgesi’nde (GOSB) yer alan 60.000 m²’lik ana üretim tesisimiz ve Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi’ndeki (EOSB) içinde 22.500 m2 arsa üzerinde yenilenebilir enerji sistemleriyle desteklenen üretim tesisimizde sürdürüyoruz. Kadromuzda yaklaşık 565 çalışanımız var. Türkiye genelinde 600’e yakın bayi, servis ve satış sonrası ağıyla hizmet veriyor.uz Beş kıtada 65 ülkeye ihracat yapıyoruz. Öne çıkan ürünlerimiz arasında, klima santralleri, kombiler, kazanlar, sirkülasyon pompaları, fancoil’ler ve çatı tipi klimalar var. Üretime ek olarak Toshiba markalı bireysel klimalar ve ısı pompaları ile Carrier markalı ürünlerin ithalat ve satışı gerçekleştiriyoruz
“Okulların Havası Değişiyor” Projesi kapsamında neler yaptınız?
Projeyi çocukların eğitimini destekleme ve iklimlendirmenin öğrenme yaşamı üzerindeki etkilerine dikkat çekme amacıyla tasarladık. Bugüne kadar Türkiye’nin üç farklı noktasında üç okulun iklimlendirme sistemi yenilendi. Köy okullarında kömüre dayalı ısınma terk edilerek, ısıtma-soğutma ve iç hava kalitesi ihtiyaçlarını birlikte ele alan ileri teknoloji bir kurgu kuruldu.
Sistem nasıl çalışıyor?
Sistem; ısı pompası, ısı geri kazanım cihazları, fancoil üniteleri, çok kademeli filtrasyona sahip hava temizleme cihazları ve Fotovoltaik paneli (PV) tek bir mimaride buluşturuyor.
Hedef ne?
Türkiye’nin farklı iklim kuşaklarında, okul iklimlendirmesinde Kuzey Avrupa’daki yaklaşıma yakın bir standart hedefliyoruz. Amacımızı, sınıflarda temiz hava, konfor ve sürekliliği bir araya getirerek dikkati ve öğrenme verimliliğini desteklemek, devamsızlık üzerinde olumlu etki yaratmak.
Kuzey Avrupa yaklaşımı nasıl çalışıyor?
Kuzey Avrupa ülkeleri; iç hava kalitesinin önemi, konfor-verim ölçütleri ve karbon nötr/“sıfır enerjili” binalar alanlarında dünya genelinde en ileri uygulamalara sahip. Türkiye’nin batısından en ücra noktasına kadar bu yaklaşıma yaklaştıran bir kurgu kurmak, etki açısından yüksek değer taşıyor.
Odak noktası, taze hava kontrolüyle filtrasyonun, ısıtma-soğutma verimliliğinin ve yenilenebilir enerjinin tek bir bütünleşik sistemde bir araya gelmesi. Bu yaklaşım, iç hava kalitesi ve enerji verimliliğini aynı denklemde optimize ediyor.
Hangi bölgelerde çalışmalar yaptınız?
Midyat Çaldere, Ödemiş Balabanlı ve son olarak Cizre’de çalıştık. Bu bölgelerde edinilen saha deneyimi, enerji verimliliği ile iç hava kalitesini aynı denklemde optimize eden bir modeli yerelleştirdik.
Nedir bu model?
Bu model; çocukların sağlığına ve eğitim performansına katkı sunarken kamunun işletme yükünü hafifleten bütüncül bir dönüşüm niteliği taşıyor.Isı pompası ısıtma-soğutmayı üstleniyor; fancoiller sınıf içinde sıcaklığı hassas dağıtıyor. Isı geri kazanım cihazları taze havayı ihtiyaca göre yönetiyor; hava temizleme cihazları çok kademeli filtrasyonla ortamı yeniliyor. Çatı GES’i ise iklimlendirme ve diğer tüketimleri güneşten besleyerek işletme maliyetini azaltıyor ve sistemin ayak izini küçültüyor.
Enerji tasarrufu açısından bir gelişme kaydedildi mi?
Evet, okul çatılarına GES yerleştirildi. Böylece, elektrik tüketiminin omurgası güneşten karşılanır hale geldi. Örnek olarak Şırnak/Cizre İnci İlkokulu’nda geçmiş yıllarda ısınma için kullanılan 7 ton odun devreden çıktı. Bu miktarın yakılmasıyla oluşan ~10,68 ton CO₂e emisyon ortadan kalkıyor. Etki, yılda ~119 yetişkin ağaç karşılığına denk geliyor (yuvarlandığında 120 ağaç). Yakıt tarafında, odunun ton fiyatının ~10 bin TL seviyesinde olması nedeniyle ~70 bin TL/yıl tasarruf oluşuyor; Millî Eğitim’in odun tahsisi ihtiyacı da sona eriyor.
Uygulama hangi dönemde ve nasıl yapılıyor?
Kurulumlar yaz aylarında bitirilerek okul açılmadan teslim ediliyor. Süreklilik ve servis reaksiyon süresi kritik olduğundan, ilk uygulamalardan elde edilen öğrenimler bu yıl yenilenen Cizre’deki okulda kurguyu güçlendirmek için kullanıldı; hedef, ölçeklenebilir bir örnek oluşturmak.
Zorlu iklim yapısı ve yerel ihtiyaçlar, modelin etkisini görünür kılan başlıca unsur. Amaç, farklı coğrafyalarda aynı kalite çizgisini yakalamak. Okulların Havası Değişiyor projesi, özelinde yenilenen okullara kurulan sistemde kullanılan cihazlar Alarko Carrier ürün gamına ait. Kurulum ve devreye alma yerel bayi-servis ekipleriyle tamamlanıyor, işletme döneminde teknik destek kesintisiz sürüyor.
Kurulum sonrası sistemleri nasıl takip ediyorsunuz?
Okul idarelerine kullanım ve takip eğitimi veriliyor. Periyodik bakım takvimi bölge bayi-servis ağı üzerinden tanımlandı. Arıza-bildirim süreçleri tek irtibat noktasında toplanıyor. Yedek parça ve sarf yönetimi planlı bir biçimde yürütülüyor. Sınıf içi ekipman seçiminde düşük ses seviyesi olmasına özen gösteriyoruz.. Bu nedenle yerleşimler ders akışını ve öğretmen-öğrenci iletişimini kesmeyecek şekilde planlandı. Midyat Çaldere ve Ödemiş Balabanlı’da kurulum sonrası öğretmen ve idareden olumlu geri bildirimler aldık. Cizre modelini bu deneyimle rafine ettik. İzleme-bakım döngüsüne erken aşamada başladık.
