Geçtiğimiz günlerde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda ilginç bir uzlaşma yaşandı. İktidar olsun, muhalefet olsun, vekiller bir yasal düzenleme hakkında, ortak meraktan beslenen nadir uzlaşmalardan birini gösterdiler.
Konu bir ihracat teşvik unsuruydu. Beş yılda bir Meclis gündemine geliyor, beş yıllık süreler halinde söz konusu teşvikin süresi uzatılarak, yürürlükte kalması sağlanıyordu.
Biraz daha somutlaştıracak olursak; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamında ihraç edilecek malların üretiminde kullanılacak girdilerin tecil ve terkin uygulaması kapsamında yurt içinden temin edilebilmesine imkân veren geçici 17’nci maddesinin uygulama süresinin 31/12/2030 tarihine kadar uzatılması...” amaçlanıyordu.
Ancak bu teşvikin süresi bugüne kadar o kadar uzatılmıştı ki son beş yılla birlikte toplam süre 32 yıla ulaşacaktı.
Samsun vekili Erhan Usta sordu: “Bu niye geçici maddeyle sürekli uzatılıyor? Bunu bize bir arkadaşlar izah etsin. Çünkü bu uzun süredir uzatılıyor. O zaman bunu geçici madde değil esas madde yapalım, yani hayatımız boyunca kullanacaksak.”
Başkan Mehmet Muş teklif sahibine söz verdi.
Sakarya Ertuğrul Kısacık, süre uzatımı yapılmazsa ihracatçıların girdi alımlarında kdv ödeyeceğini söyleyerek “Süresi bitmişti, uzatıyoruz.” dedi.
da geçici olmasın, normal, sürekli maddeler arasına alalım.” dedi. Sonra diyaloglar şu şekilde gelişti: BAŞKAN MEHMET MUŞ - Evet. Haklı bir... ERHAN USTA (Samsun) - Bir daha uzatınca otuz iki yıl olmuş olacak. Ben bu olmasın falan demiyorum sürekli madde yapalım. EJDER AÇIKKAPI (Elâzığ) - Yerinde bir soru. BAŞKAN MEHMET MUŞ - Bir saniye... Bunu... CEVDET AKAY (Karabük) - Bu faydalı bir şey zaten. ERHAN USTA (Samsun) - Bu belirsizlik yaratıyor. Yıl bitmiş mesela... YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - Düzenleyelim. BAŞKAN MEHMET MUŞ - Şimdi, bu tabii... EJDER AÇIKKAPI (Elâzığ) - Aslında yerinde bir soru yani doğru. YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - Bir dahaki sefere onu tamamen düzenleyelim. ERHAN USTA (Samsun) - Belirsizlik yaratıyor, niye yaratsın yani? YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - Kaldıralım. BAŞKAN MEHMET MUŞ - Değerli milletvekilleri, değerli arkadaşlar, bu böyle şey değil “Kaldırdım.” kaldırınca olmuyor. YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - Düzenleyelim. ERHAN USTA (Samsun) - Islah olması gereken bir şey. BAŞKAN MEHMET MUŞ - Yani ihracatın yüzde 40’ı dahilde işleme rejimiyle oluyor. Şimdi, bu konuyla alakalı değerli arkadaşlar... (Gürültüler) BAŞKAN MEHMET MUŞ - Ya, bir soralım mı sormayalım mı? NİLGÜN ÖK (Denizli) - Soralım. BAŞKAN MEHMET MUŞ - Sormayacaksak.. CEVDET AKAY (Karabük) - Bu sizin ihtisas alanınız. BAŞKAN MEHMET MUŞ - Yok bu şeyden kaynaklanıyor. Dahilde işleme rejimi, ihracatın yüzde 40’ı oradan geliyor.
Şimdi, bu iş... Gelir İdaresinin böyle bir alışkanlığı var. Bunu sadece bu konuda değil pek çok konuda yapıyor ve biz Gelir İdaresinin ve Hazine ve Maliye Bakanlığının süre uzatımlarıyla uğraşıyoruz. Yasaları çıkaralım buradan geçen teklifleri, belki maddelerin yüzde 10-15’i Gelir İdaresinin süre uzatımları. CEVDET AKAY (Karabük) - Her an vazgeçebilmek için mi? BAŞKAN MEHMET MUŞ - Hayır, yok, böyle, usulleri bu.
Uzatmayalım... Sonunda sormaya karar verdiler ve oradaki Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı Mehmet Arabacı’ya sordular. O da yanıtladı:
“Doğru söylüyorsunuz. Bu madde aslında dahilde işleme rejimiyle beraber çalışıyor ama ithalattaki rejimle beraber çalışıyor... İhraç edilmek üzere yurt dışından mal gelirken KDV’siz geliyor. İthal girdiler için böyle olunca yurt içinden ihracata girecek mallar için de 1998’de böyle bir madde konulmuş. Bizim burada bunu sürekli bir madde yapmamız oradaki maddenin (ithalatla ilgili) her an kalkması durumunda iki taraflı bir tenakuz, bir uyumsuzluk ortaya çıkacak.”
Yani “ihraç malı bünyesine girecek ithal girdide uygulanan KDV istisnası kalkarsa, yerli girdiye uygulanan KDV istisnası çelişki yaratır.” demiş oldu.
Başkan oylama yaptı: “Kabul edenler, etmeyenler.” 2/3464 Sayılı torba yasa teklifine bir geçici madde eklendi.
Böylelikle yaklaşık 300 milyar dolarlık ihracatın 120 milyar dolarlık bölümündeki yerli ve yabancı girdiye uygulanan KDV almayarak maliyeti düşürme istisnası 1 Ocak 2026’dan geçerli olacak şekilde yine geçici bir madde olarak yürürlükte kaldı.
Vekiller 2030’dan sonra süreyi yine uzatacaklar.
