Bugün itibarı ile otomotiv sektöründe toplam ithalat yaklaşık 35 milyar dolar. Satışların sıçrayışa geçtiği 2022 ortasından bu yana, yani son üç yılda, yapılan ithalat ise 100 milyar dolara yakın.
Hafta başında ODMD tarafından açıklanan veriler yılın ilk yedi ayında otomobil satışlarının (hafif ticari hariç) yüzde 6,7 artışla 572 bine ulaştığını gösteriyor. Bu dönemde yapılan satışlar geçmiş yılların aynı dönemlerinin üzerinde.
Bu, Türkiye için yeni bir durum değil. Nitekim 2022 ortasından itibaren satışlarda benzeri az görülen bir artış var. 2024’te otomobil satışları rekor kırarak 980 bini aşmıştı. 2025’te bunun da üzerinde seyrediyoruz.
Dört farklı grafikle durumu inceleyelim.
Son 12 ayda yapılan satışlar 1 milyon adedi geçerek zirvesine çok yakın bir düzeyde gerçekleşti. Mevcut veri, uzun dönem ortalamasının da yaklaşık yüzde 40 üzerinde.
Türkiye’de satılan her 100 otomobilden 70’i ithal ediliyor. Dolayısı ile piyasadaki canlılık aynı zamanda ithalatın da artması anlamına geliyor. Hacim olarak otomobilden çok daha küçük olsa da benzer durum hafif ticari araçlar için de geçerli. İlk yedi ayda yüzde 5,8 artarak 143 bin 500’e yükselen hafif ticari araçlar da ithal payı yüzde 80.
Bugün itibarı ile otomotiv sektöründe toplam ithalat yaklaşık 35 milyar dolar. Satışların sıçrayışa geçtiği 2022 ortasından bu yana, yani son üç yılda, yapılan ithalat ise 100 milyar dolara yakın. Asrın felaketi olarak nitelenen 6 Şubat 2023 depremlerinin Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından açıklanan ekonomik maliyetinin 104 milyar dolar olduğunu dikkate alınca, son üç yılda yapılan otomotiv ithalatına ödediğimiz paranın büyüklüğü daha net anlaşılabilir.
Otomotiv ithalatı için yaptığımız ödemenin toplam ithalat içindeki payı, 2022’deki büyük yükseliş başlamadan önce yüzde 4,5 civarındaydı. Bugün yüzde 9,6. Ancak şunu da hatırlayalım; oran, 2015-2016 döneminde de yüzde 9 civarına ulaşmıştı.
Son yıllarda ithalat tarafında izlediğimiz bu yükseliş ile otomotiv sektörünün cari dengeye sağladığı anlamlı katkının da zayıfladığına şahit oluyoruz. Birkaç yıl önce 17 milyar dolara çıkan dış ticaret fazlası bu yılın ilk 7 ayında 300 milyon dolara yakın açığa döndü.
