Adalet Bakanı Akın Gürlek, sermaye piyasalarını sarsan fon skandalına ilişkin soruşturmada, basit bir borsa manipülasyonunun çok ötesinde, üst düzey finans bürokrasisine kadar uzanan organize bir suç yapılanmasının ortaya çıkarıldığını açıkladı. Yapılanmanın denetim mekanizmalarını etkisiz hale getirmek için rüşvet çarkı kurduğunu belirten Gürlek, "Sistemli bir işbirliğinin delillerine ulaştık. Parayı kontrol eden mekanizmanın içindeki isimler, rüşvet çarkını kurarak üzerindeki denetim mekanizmalarını etkisiz hale getirmişlerdir" dedi. Gürlek, şebekenin bazı hisseler üzerinde oynayarak piyasayı ele geçirmeyi ve kartelleşerek ekonomiye zarar vermeyi amaçladığını bildirdi. Fon soruşturmasının bilançosunu açıklayan Gürlek, dosyada 433 şüphelinin bulunduğunu, bunlardan 112'sinin tutuklandığını, 38 kişinin ise firari durumda olduğunu ve haklarında yakalama kararı çıkarıldığını söyledi. Soruşturmanın ilk aşamada piyasa aktörleri üzerinden başladığını ancak giderek genişlediğini belirten Gürlek, üst düzey finans bürokrasisini de kapsayan bir suç yapılanmasıyla karşı karşıya olduklarını vurguladı.
"Basit bir borsa vurgunu değil"
Denetim mekanizmalarına sızan şebekenin varlığının artık belirgin hale geldiğini kaydeden Gürlek, verilen ifadelerin yeni şüphelileri ortaya çıkardığını ve soruşturmanın derinleştirilerek sürdürüldüğünü söyledi. Yapılanmaya dahil olduğu değerlendirilen en üst düzeyden en alt kademeye kadar bürokratik isimler, gerçek ve tüzel kişiler ile siyasi profiller hakkında yasal işlemlerin yapıldığını ve yapılmaya devam edildiğini belirten Gürlek, "Sorumlular hukuk önüne bir bir çıkarılmaya başlanmıştır" ifadelerini kullandı.
Soruşturmanın kapsamına ilişkin değerlendirmesinde, "Karşımızdaki yapının basit bir borsa vurgunu ile sınırlı olmadığı, kapsamlı bir suç yapılanması olduğu tespit edilmiştir" diyen Gürlek, elde edilen delillerin organize bir piyasa dolandırıcılığına işaret ettiğini söyledi. Şebekenin çalışma yöntemine de dikkat çeken Bakan, bazı hisselerde gerçekleştirilen manipülatif işlemlerle piyasanın kontrol altına alınmasının hedeflendiğini, bu yolla kartelleşen yapının ekonomiye zarar verdiğini ifade etti.
"Karanlık nokta kalmayacak"
Gürlek, soruşturmanın ilk gününden itibaren adli ve mali eylem planlarının devreye sokulduğunu, ilgili bütün verilerin toplandığını ve gerekli işlemlerin yapıldığını belirterek, "Karanlık nokta kalmayacaktır. Biz millete yanlış yapana sahip çıkmayacağız" dedi. Devletin tüm kurumlarının teyakkuzda olduğunu vurgulayan Bakan, elde edilen deliller doğrultusunda sürecin titizlikle yürütüldüğünü kaydetti.
Soruşturmanın en önemli boyutlarından birinin yatırımcıların birikimlerine yeniden kavuşması olduğunu belirten Gürlek, haksız kazançların geri alınmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü bildirdi. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesinde oluşturulan gönüllü iade hesabı kapsamında yaklaşık 30 milyar lira değerinde para, taşınmaz ve hisse senedinin iade edildiği açıklandı. İade sürecinin yanı sıra şüphelilerin mal varlıklarına yönelik tedbirler de uygulanıyor.
"Vatandaş birikimine kavuşacak"
Gürlek, suç işleyenlerin hesap vereceğini ancak soruşturma yürütülürken masumiyet karinesinin de gözetileceğini vurguladı. "Sürecin en önemli boyutu vatandaşların birikimlerine yeniden kavuşmasıdır" diyen Bakan, haksız kazanç sağlayanlarla meşru yatırımcıların birbirinden ayrılması gerektiğine işaret etti.
Fon skandalı, portföy yönetim şirketlerinin bazı fonlarında olağan dışı kazançlar ve hisse senetlerinde sert fiyat hareketlerinin ortaya çıkmasıyla gündeme gelmişti. SPK'nın 17 Eylül'de 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar vermesinin ardından soruşturma genişletilmiş, sermaye piyasalarındaki güven ve yatırımcıların varlıklarının korunması tartışmanın merkezine yerleşmişti. Bakanın son açıklamaları ise dosyanın yalnızca fon işlemleri ve borsa manipülasyonlarıyla sınırlı kalmadığını, finansal denetim sistemine uzanan daha geniş bir suç yapılanmasının araştırıldığını ortaya koydu.
FON TASFİYESİNDE 97 MİLYAR ÖDEME
Fonların tasfiyesiyle ilgili süreçte bugüne kadar yaklaşık 248 bin yatırımcıya 97 milyar lirayı aşan ödeme yapıldı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında gerçekleştirilen 9'uncu Fon Kurulu Toplantısı sonrası yapılan açıklamada, “Olağanüstü tasfiyeye konu fonlardaki ilk ara ödemeler 30 Ekim itibarıyla fon sahiplerinin hesaplarına yatırılmaya başlanmıştır. 30 Ekim tarihi itibarıyla Atlas, Pusula ve Tera Portföy Yönetim Şirketlerinin oluşturduğu fonlarda, olağanüstü tasfiye kapsamında toplam 29,3 milyar TL fon sahiplerinin hesaplarına yatırılmıştır" denildi. Ayrıca önceki süreçte A1 Capital, Bulls, Pardus ve Hedef Portföy Yönetim şirketlerinin oluşturduğu olağan tasfiye kapsamında 93 fonda 68 milyar TL ödeme yapıldığı hatırlatılarak, "Böylece, 30 Ekim günü itibarıyla olağan ve olağanüstü tüm tasfiyelerde toplam 100 fonda 247 bin 839 yatırımcıya 97,3 milyar TL ödeme yapılmıştır. Bugüne kadar ilgili kurumlarımızın koordinasyonunda yürütülen olağan ve olağanüstü tasfiye süreci kapsamında, 178 bin 537 tekil yatırımcıya nakdi ve ayni olarak yaklaşık 76 milyar TL ödeme yapılmış ve bu yatırımcıların anapara tutarları ödenmiştir” denildi. Açıklamada yetkili kurumların yaptığı denetimler neticesinde haksız ve fahiş kazanç elde ettiği tespit edilen yatırımcıların ara ödeme kapsamı dışında bırakıldığı da belirtildi.
■ TAKASBANK’TA YENİ GENEL MÜDÜR
İstanbul Takas ve Saklama Bankası AŞ Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Üyeliği görevine atama yapıldı. Dün gerçekleştirilen İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. Yönetim Kurulu Toplantısı’nda alınan karar doğrultusunda, Piyasalar ve Operasyondan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Gökhan Elibol, vekaleten Genel Müdür ve Yönetim Kurulu Üyesi olarak atandı. 1983 Erzincan doğumlu olan Gökhan Elibol, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ve Beykent Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden lisans derecelerin ile avukatlık ve arabuluculuk ruhsatlarına sahip. Maliye Bakanlığı bünyesinde Vergi Müfettişi olarak iş hayatına başlayan Elibol kariyerine BDDK bünyesinde Bankalar Yeminli Murakıbı olarak devam etti. BDDK bünyesinde geçen 10 yıllık görev süreci sonrası 2016 yılında Takasbank'ta Piyasalar ve Operasyondan sorumlu Genel Müdür Yardımcısı olarak göreve başlayan Elibol, Nisan 2019 - Mart 2021 tarihleri arasında da vekaleten Takasbank Genel Müdürlüğü yaptı.
■ BORSA İSTANBUL GENEL MÜDÜRÜ TUTUKLANDI
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nca, sermaye piyasalarındaki işlemlere ilişkin yürütülen fon soruşturması devam ediyor. Fon soruşturması kapsamında gözaltına alınan eski Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun tutuklandı. 31 Ekim'de gözaltına alınan Ergun, rüşvet almak suçundan tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine gönderilmişti.
6 kişi hakkında gözaltı kararı
Soruşturma kapsamında dün ayrıca eski Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkan Vekili Enver Usca, eski SPK Kurul Üyesi Bülent Murat Haholu, eski SPK Ortaklar Finansmanı Dairesi Başkanı Kürşat Sait Babuçcu, eski SPK Piyasa Gözetim ve Denetim Daire Başkanı Ercan Urkan, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Uygulama 4. Daire Başkanı Mustafa Alper Taş ile Tera Holding İdari İşler Direktörü Ümit Sincanlı hakkında gözaltı kararı verildi.
