EKONOMİ/ANKARA
Türk Eczacıları Birliği (TEB) Başkanı Arman Üney, 14 Mayıs Bilimsel Eczacılık Günü kapsamında TEB Genel Merkezinde düzenlediği basın toplantısında, eczacılığın önemi ve serbest eczacılığın oynadığı role dikkat çekti. İlacın küresel tedarik zincirindeki bozulmalar, ABD-Çin çekişmesi gibi dış gelişmelerden etkilendiğini kaydeden Üney, “Etken madde başta Çin olmak üzere uzak doğu ülkelerinin neredeyse tekelinde” uyarısında bulundu. İlaç temini ve üretiminin bu nedenle yerlileşmesinin önemine işaret eden Üney, “Kendi etken maddemizi üretmeliyiz. Yerli ve milli ilacı gerçekten hayata geçirmeliyiz. En çok ihtiyaç duyulan 20 etken maddeyi Türkiye’de mutlaka üretmemiz gerekiyor.” dedi.
"İnternet siteleriyle mücadele için yasal düzenleme gerekli"
Türkiye’de kayıt dışı ve kaçak ilaç satışları yanında, sağlık vaadiyle çok sayıda ilaç olmayan ürünün satıldığını belirterek, vatandaşları eczaneler dışındaki kanallardan ilaç ve sağlığı etkileyebilecek ürünler almamaları konusunda uyardı.
Dönemsel olarak, sahte, kaçak ilaç ve sağlık ürünleri satılan internet sitelerini belirleyip TİTCK’ya bildirdiklerini kaydeden Üney, sadece Mayıs ayında 475 ilaç satışı yapan link tespit edip TİTCK’ya bildirdiklerini kaydetti. Üney bunların kapatılmasındaki teknik zorluğa da dikkat çekerek, adreslerin rakamsal olarak uzantıları olduğunu ve 1000 dolayında aktif linkler yapılabildiğini; kapatmanın ise her bir link için ayrı ayrı mahkeme kararı gerektirdiğini vurguladı. Üney, bunun önüne geçebilmek için bir yasal düzenleme gerekliliğine vurgu yaptı.
"Eczaneler sağlık danışmanınız, güvenli ilacı ancak eczaneden alırsınız"
Arman Üney, vatandaşların bilinçlenmesinin de önemine işaret ederek, "TİTCK ilaç takip sistemi gibi etkin teknolojik çözümler gerekiyor. Çünkü ilaç takip sistemi her bir ilaç kutusuna ayrı bir kimlik vererek üretimden son kullanıcıya kadar izlenmesini ve ilaç güvenliğini sağlıyor. Bu aynı zamanda şu anlama da geliyor, eczanelerden aldığınız ilaçlar her zaman kayıtlı, her zaman orijinal ve her zaman güvenilirdir. İlaç temininde güvenli ve yasal tek adres eczanelerdir.” dedi.
Üney, vitamin, mineral ve bitkisel ürünlerde bilinçsiz kullanım yanında sahte ve içeriği kontrol edilmeyen ürünlerin satışının da halk sağlığı sorunu olduğunu, yüksek düzeyde ve bilinçsiz kullanılan bitkisel takviyelerin özellikle anne adayları, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olan vatandaşlar için çok ciddi yan etkilere neden olabileceğini vurguladı.
Küresel çapta Trump etkisi ilaçta da söz konusu
ABD Başkanı Trump’ın ABD ilaç piyasasındaki fiyatları düşürmesinin küresel etkisine de dikkat çeken Arman Üney, ilaç firmaları için en karlı pazarın ABD olduğunu, buradan kar kaybına uğrayan firmaların diğer pazarlarda fiyatları yükselterek telafi yoluna gitmesi riskinin küresel çapta konuşulduğunu belirtti. Üney ayrıca büyük firmaların ilaç AR-GE harcamalarını kısması riskinin de gündeme getirildiğini açıkladı.
“İlaç fiyatlarının ayarlanması için endüstrinin beklentisi var, bize gelen bir bilgi yok”
İlaç fiyatlarının bu yıl içinde ilave bir düzenleme yapılması ihtimalinin çeşitli kesimlerce dillendirildiğinin hatırlatılması üzerine Arman Üney, endüstrinin beklentisi olduğunu bildiğini ancak kamunun bir ayarlama yapma niyeti ya da planına ilişkin bir bilgiye rastlamadığını kaydetti.
