Orta gelirlilere yönelik olarak ilk etapta 100 bin konut satışının hedefl endiği Yeni Evim Projesi tanıtıldı. Uzun vadeli konut finansmanı ve konut inşacılarına kredi desteği içeren Yeni Evim Programı, Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati ve Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından açıklandı. Murat Kurum programın inşaat sektöründe 600 milyar TL’lik bir katma değer oluşturacağını tahmin ettiklerini kaydetti. Program kapsamında tamamlanmış konutlar yanında, henüz tamamlanmamış ve yeni inşaata başlanacak projelerin de satışı mümkün olacak. İnşaat şirketlerine yönelik olarak KGF kapsamında 25 milyar TL’lik bir finansman da oluşturuldu.
Programın genel şartları Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati tarafından açıklandı. Nebati, programı tanıtırken, konut fiyatlarını yakından takip ettiklerini ve piyasa gerçekleri dışındaki fiyatlara müdahale edileceğini vurguladı. Çevre Bakanı Murat Kurum da fiyat takibi ve yaptırımlar için bir komisyon kurulacağını belirterek, “Hazine ve Maliye Bakanlığımız, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız, SPK, BDDK ve değerleme kuruluşlarından temsilcilerin yer aldığı bir komisyon kuracağız. Bu komisyon, yaptığı teknik ve finansal denetimlerle, firmaların belirlediği fiyatların takibi ve belirlenmesi konularına çalışacak. Burada da temel kriter, ekspertiz raporları olacaktır. Denetim görevi yapacak bu komisyon sayesinde; hem projeyi garanti altına alacak, hem de firmalarımıza gerekli finansman desteğini sağlayacağız” bilgisini verdi.
İlk üç yıl Hazine taksitlere destek verecek
Bakan Nebati, projenin en önemli ayaklarından birinin üç yıl boyunca taksitlere Hazine katkısının sağlanması olduğunu söyledi.
Taksitler, hane gelirinin yüzde 40’ını geçmeyecek
Bakan Kurum, projenin katılımcılar tarafından ödenebilir şekilde tasarlandığını belirterek, “15 yıl boyunca enfl asyon oranı veya gelirdeki değişimler ne olursa olsun, taksitler hane gelirinin yüzde 40’ını geçmeyecek; hatta birçok taksitte yüzde 25-30’lar seviyesine bile düşecek” değerlendirmesinde bulundu.
Bakan Kurum, Emlak Konut Genel Müdürlüğü ile GYODER, İNDER, Konutder, İmkon ile Türkiye Müteahhitleri Birliği’ne bağlı olan şirketlerin projelerinin yanında, Türkiye çapında teknik ve mali kriterleri karşılayan firmaların projelerinin de satışa sunulabileceğini açıkladı.
BEKLEYEN PROJELERİ RAFLARDAN İNDİRECEK
Leyla İLHAN
16 Ocak’ta başlayacak olan “Yeni Evim” kampanyası sektör tarafından cansuyu olarak nitelendirdi. Sektörde sosyal konut projesine benzer bir hareketlilik getirmesi öngörülen kampanyanın sadece birinci ele yönelik olmasının yanı sıra, devam eden ve başlayacak olan yeni projeleri kapsaması nedeniyle konut üretimini destekleyeceği düşünülüyor. Sektör temsilcileri yeni kampanyayı EKONOMİ gazetesine değerlendirdi:
MEHMET KALYONCU: YATIRIM AMAÇLI ALIM ENGELLENDİ
Kampanyada belirli gelir grubunun üzerindeki ailelerden başvuru alınmamasının olumlu bir adım olduğunu belirten GYODER Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kalyoncu, “Özellikle üst gelir grubunun yatırım amaçlı lüks konut fi nanse etmesi bu şekilde önlenmiş olacak. GYODER olarak yatırım amaçlı konut alan kişilerin orta ve düşük gelir grubuyla aynı imkanlara sahip olmasını böyle bir dönemde biz de doğru bulmuyoruz. Hükümet tarafında da çalışmalar buradaki dengeyi oturtmak amaçlı yapıldı. Kampanyada insanların gelir düzeylerine göre ödeyebilecekleri faiz oranları kurgulanarak, orta gelir seviyesindeki kişilerin erişebileceği imkanlar sağlanacak” dedi.
NAZMİ DURBAKAYIM: KONUT ARZINI ARTIRIR
İstanbul İnşaatçılar Derneği (İNDER) Yönetim Kurulu Başkanı Nazmi Durbakayım, kampanyanın üst seviyede başarı sağlaması için kamu bankalarının yanı sıra özel bankalarında bu projede yer almasının mutlak olması gerektiğini kaydetti. “Kampanyanın sadece birinci el konutları kapsaması, konut üreticilerinin fi nansal dengelerini sağlamasına yardım edecek” diyen Durbakayım, “Yapımına başlanacak konutların da bu projede yer alması, konut arzının tekrar yükselişe geçmesini ve dolayısıyla fi yat istikrarının sağlanmasını sağlayıcı bir faktör olacak” ifadelerine yer verdi.
İBRAHİM BABACAN: KONUT ALIMI İMKANSIZ OLMAKTAN ÇIKACAK
Yeni kampanyayı “iyi düşünülmüş ve iyi çalışılmış, boşlukları kapatılmış” olarak değerlendiren Babacan Holding Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Babacan, “Yüzde 10 peşinat büyük bir artı. 10 yıla 5 yıl ilave edilerek 15 yapılması da ikinci artı. Üçüncü artı ise 0.69 gibi düşük bir faiz oranıyla başlamış olması. Buna ek olarak ilk 3 yılda ödemelerin düşük tutulması da bir avantaj. Bu şekilde konut alımı imkansız olmaktan çıkarılıyor” diye konuştu.
AHMET BÜYÜKDUMAN: PAZARLIK MARJINI ORTADAN KALDIRABİLİR
Arzı artırması açısından yeni kampanyanın önemli olduğunu ifade eden İstanbul Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık AŞ Kurucu ve Yönetici Ortağı Ahmet Büyükduman, “3 yıl boyunca Hazine tarafından fi nanse edilmesi önemli. Fakat psikolojik olarak fi yatları yine etkileyecektir. Belki eski uçmayacak bir kımıldama olacaktır. Çünkü piyasadaki sıfır konut sayısı belli. Böyle olunca fi yatlara yansıyacaktır ” dedi. Ayrıca artışı, ilan fi yatları yerine gerçekleşen fi yatları baz alarak incelemenin daha doğru olacağını söyleyen Büyükduman, “İlan fi yatları pazarlık marjını içeriyor. Yeni durumda satıcı pazarlık yapmak istemeyebilir. Bu durum sonrasında ilan fi yatlarını artıracak” dedi.
ZİYA YILMAZ: KAÇIRILMAMASI GEREKEN BİR FIRSAT
DAP Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ziya Yılmaz, “Konut sektörüne yönelik kampanyalar Türk ekonomisine güç veriyor. Bu kampanyanın özeti şu; şu an Avrupa’da ne uygulanıyorsa, bizim ülkemizde de uzun vadeli, 180 ay gibi ciddi bir süreyle konut kredisi verilmiş oluyor. Dünyada konut faizlerinin yukarı çıktığı, tüm kredilerin kısıldığı bir dönemde; Türkiye’nin orta sınıf alıcı için bu kampanyayı yapması, tüm paydaşları besleyen bir yaklaşım” değerlendirmesini yaptı.
ULVİ ÖZCAN: İKİNCİ ELİN DIŞARDA TUTULMASI EKSİKLİK
İstanbul Emlak Brokerleri Kulübü (İSTEB) Başkanı Ulvi Özcan da şu yorumda bulundu: ‘’Yapılan açıklamada hane halkından hiç evi olmayanın öncelenmesi, 5 yıl satış yasağı getirilmesi, son bir yılda konut satışı yapmamış olması ve faiz oranların cazip olması olumlu yanları. Bununla birlikte ikinci el konutun kapsam dışında tutulması ilk görünüşte eksik gibi düşünüyorum.” Özcan sorunun tümüyle çözülmesi için yapılması gerekenleri ise şöyle paylaştı: “Örneğin enfl asyon düşürülmeden, dövizin durumu güven verici bir noktaya gelmeden, konutun barınma ile ilgili yatırım olması önlenmeden, kamunun elinde (Hazine, belediyeler) kiralık konutu oluşturulmadan ve yabancıya konut satışıyla ilgili düzenlemeler yapılmadan tümüyle sorunun çözülmeyeceğini düşünüyorum.”
BAŞVURU 16 OCAK’TA BAŞLIYOR
Kampanya başvuruları 16 Ocak tarihinden itibaren alınmaya başlanacak. Bakanlıktan gerekli prosedürü yerine getiren müteahhitler, konutlarını satışa sunacaklar. Vatandaş almak istediği konutu seçecek ve projeye katılan bankalara başvuracak. Banka başvurucunun durumu kampanya kurallarına uyuyorsa krediyi açacak ve satın alma süreci başlayacak.
TÜRKİYE ÜÇ BÖLGEYE AYRILDI
Kampanya çerçevesinde Türkiye 3 bölgeye ayrıldı. Birinci bölge tek başına İstanbul olarak belirlendi. İkinci bölge Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Mersin ve Muğla olarak seçildi. Türkiye’nin kalanı ise üçüncü bölge oldu. İlk etapta 25 bin adeti İstanbul’a ayrılmak üzere, ikinci üçüncü bölgelerde toplam 100 bin konut hedefi konuldu. Başvurular, 16 Ocak tarihinden itibaren alınmaya başlanacak.
Müteahhitlere 25 milyar KGF desteği
Türkiye çapında, müteahhitler tamamlanmış konutlar, belirli bir aşamaya gelmiş konutlar ve henüz inşaatına başlanmamış konut projelerini kampanyaya sunabilecek. Konut müteahhitleri projeye katılım için kampanya çerçevesinde bir anlaşma yapacaklar. İnşaat firmaları için KGF destekli 25 milyar TL’lik bir konut programı açıldı. Henüz başlanmamış inşaat projeleriyle bu projeye katılmak isteyen müteahhitlerden bir banka ile garantörlük anlaşması yapmış olması şartı aranacak.
Sıfır konutlar için yararlanılacak
Proje kapsamında kullandırılacak krediler sadece sıfır konutlar için verilecek. Konut sahibi olmayanlar ve son 1 yıl içinde konut alacağı ilde bir konut satmamış olanlar başvuru yapabilecek. Birinci bölge (İstanbul) ve ikinci bölge (Ankara, İzmir, Antalya, Bursa, Mersin, Muğla) da konut almak isteyenlerin son 1 yılda bu illerde yaşıyor olması şartı aranacak. Diğer iller için ikamet zorunluluğu bulunmuyor.
Satış 5 yıl yasak, gelir üst sınırı İstanbul için 80 bin lira
Projeden yararlanmak için “hane geliri” dikkate alınacak. Bu kapsamda, 1.bölge azami gelir 80 bin, 2. bölge 65 bin, 3. 45 bin TL ve altında olan “haneler” başvuru yapabilecek. Gelir şartı hane geliri olarak belirlendiği için, hanede yaşayanların toplam geliri dikkate alınacak. Bu kapsamda örneğin karı-kocanın toplam geliri dikkate alınacak. Ancak, 18 yaşını doldurmuş, kredi alabilecek niteliklere sahip olan, gelir elde eden çocuklar hane dışında değerlendirileceğinden başvuru yapabilecek.
Kredide üst sınır 5 milyon lira
Proje kapsamında faiz/katkı payı 0,69 olarak belirlendi. Birinci bölge için en fazla 5 milyon, ikinci bölge için en fazla 3 milyon, üçüncü bölge için en fazla 2 milyon TL kredi verilecek. Konut alınırken bedelin yüzde 10’u peşinat olarak ödenecek.
