İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) anketinin Nisan 2025 dönemi sonuçları açıklandı.
Eşik değer olan 50'nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre, martta 47,3 olan manşet PMI, nisan ayında da değişim göstermeyerek 47,3 ölçüldü.
Nisan ayında manşet PMI endeksine paralel olarak üretimde üst üste 13. kez yavaşlama kaydedilirken bu konuda firmalar zorlu dış piyasa koşullarına ve talepteki durgunluğa dikkati çekti.
Üretimdeki düşüş belirgin olmasına rağmen mart ayına göre daha hafif gerçekleşirken aynı zamanda hem toplam yeni siparişler hem de yurt dışından alınan yeni siparişlerde daralmalar ikinci çeyreğin başında hız kesti. Bununla birlikte hem iç piyasada hem de yurt dışı pazarlarda talep koşulları durgun olmaya devam etti.
İmalatçılar, yeni siparişlerdeki yavaşlamaya bağlı olarak istihdamı ve satın alma faaliyetlerini azaltırken düşüş eğilimi istihdamda beşinci aya, satın alma faaliyetlerinde ise on ikinci aya ulaştı. Firmalar stok seviyelerini de azaltırken imalatçılar, girdilere yönelik talebin durgun seyrine bağlı olarak, tedarikçilerin teslimatlarını nisanda üst üste ikinci ay hızlandırdığını belirtti.
Tedarikçi performansında Aralık 2022’den bu yana en belirgin iyileşme kaydedilirken, Türk lirasındaki değer kaybı ve ham madde maliyetlerindeki yükselişe bağlı olarak girdi fiyatları enflasyonu son bir yılın en yüksek düzeyine çıktı. Bu faktörler aynı zamanda satış fiyatlarındaki artışın da sürmesine yol açtı. Nihai ürün fiyatlarında enflasyon da ivme kazanarak son yedi ayın en yüksek düzeyine çıktı.
Gıda ürünlerinde büyüme ılımlı seyretti
Rapora göre, nisanda ağaç ve kağıt ürünleri sektörünün yeniden düşüşe geçmesiyle birlikte yeni siparişler, anket kapsamında takip edilen 10 sektörün dokuzunda yavaşlama kaydetti. İyileşmenin gözlendiği tek sektör olan gıda ürünlerinde ise büyüme oldukça ılımlı seyretti.
Yeni siparişlerde en belirgin düşüş tekstil ürünlerinde yaşanırken yeni ihracat siparişlerinde ise iki sektörün artış göstermesi sonucu hafif daha olumlu bir tablo ortaya çıktı. Anket kapsamında takip edilen 10 sektörün sekizinde üretim yavaşlama kaydedilirken bu sayı bir önceki ay, altı olarak gerçekleşmişti.
Yeni siparişlerde olduğu gibi, üretimde de en sert yavaşlama tekstil ürünlerinde yaşanırken üretimin arttığı tek sektör gıda ürünleri oldu. Elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe ise değişim gözlenmedi.
Talep ve üretim gereksinimlerinde görülen düşüş nedeniyle firmalar ikinci çeyreğin başında genel olarak istihdamı azaltma eğilimi gösterdi. Başta tekstil ürünleri olmak üzere sekiz sektörde çalışan sayıları düşüş kaydetti. Kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri ile gıda ürünleri kategorilerinde ise istihdam hacmi arttı.
Girdi maliyetleri artmaya devam etti
Satın alma faaliyetleri de sektörlerin çoğunda yavaşlarken artış gözlenen iki sektör, gıda ürünleri ile elektrikli ve elektronik ürünler oldu. Girdi talebindeki azalma, tedarikçilerin teslimat sürelerinde genele yayılı bir iyileşme yaşanmasını sağladı.
Nisan ayında tedarikçi performansının bozulduğu tek sektör kara ve deniz taşıtları oldu. Teslimat sürelerinde en belirgin azalış tekstil ürünlerinde görülürken makine ve metal ürünlerindeki iyileşme ise anket tarihinin en yüksek seviyesinde gerçekleşti.
Girdi maliyetleri keskin bir şekilde artmaya devam ederken 10 sektörden sekizinde mart ayına göre enflasyon yükseldi. Girdi fiyatlarında en hızlı artış ise kara ve deniz taşıtları sektöründe ölçülürken satış fiyatlarında ise en keskin yükseliş, ağaç ve kağıt ürünlerinde kaydedildi. Öte yandan, tekstil firmalarının satış fiyatlarını üst üste ikinci ay düşürmesi dikkat çekti.
"Zorluklara belirsiz bir uluslararası ekonomik ortam eklendi"
Açıklamada endekse ilişkin değerlendirmesine yer verilen S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Türk imalatçılarının karşı karşıya kaldığı zorluklara nisan ayında belirsiz bir uluslararası ekonomik ortam eklendiğini ve bu nedenle yeni siparişler, üretim ve ihracattaki yavaşlamaların son PMI anketinde de devam ettiğini ifade etti.
Harker, "Bazı göstergelerde izlenen iyileşme sinyalleri, sektörün önümüzdeki aylarda potansiyel olarak büyüme bölgesine yaklaşabileceğine dair umutları artırdı." değerlendirmesinde bulundu.
