MERVE YİĞİTCAN
TOBB’a bağlı oda ve borsa üyelerinin yararlanması için 8 Temmuz’da başlatılan ve ilk 6 ay geri ödemesiz koşuluyla lanse edilen Nefes Kredisi’nde kullanıcılar, ‘ilk 6 ay faiz ödemesi’ sürpriziyle karşılaştı. Yanı sıra bankaların yararlanıcı firmalara krediyi ilk hafta mevduatta tutma zorunluluğu getirmesi, iş dünyasında hoşnutsuzluğa yol açtı. Hatırlanacağı üzere, finansman darboğazındaki reel sektörü rahatlatması için TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu’nun girişimleriyle 8 Temmuz’da başlatılan Nefes Kredisi’nde toplam limit 25 milyar TL olarak belirlenmişti. Vadesine göre yüzde 37 ila yüzde 38 faiz ile sunulan kredi, ilk 6 ay geri ödemesiz ve 36 ay vade imkanı ile duyurulmuştu. Ziraat Bankası, Vakıfbank, Halkbank, Ziraat Katılım, Yapı Kredi Bankası, Akbank ve Denizbank şubelerinden kullandırımların yapıldığı krediye başvurular, birçok şubede daha ilk günden limit bittiği gerekçesiyle geri çevrilmiş, bu durum iş dünyasının çeşitli kesimlerinden büyük tepki çekmişti.
EKONOMİ’nin edindiği bilgiye göre, Nefes Kredisi’ne ulaşabilen işletmeler, bankaların ilk 6 ay faiz ödemesi şeklinde çıkardığı ödeme planlarıyla şok oldu. Zira piyasa faizlerine nazaran uygun finansman maliyetinin yanı sıra ilk 6 ay geri ödemesiz koşuluyla kredinin cazibesinin arttığını söyleyen kaynaklar, banka şubelerine giden yönergeyle bu koşulun ‘ilk 6 ay anapara ödemesiz’e döndürüldüğünü, dolayısıyla ilk 6 ayda faiz ödemelerinin alınacağını dile getiriyor. Aynı zamanda bankaların kredi başvurusu onaylanan firmalara, kredi tutarını bir hafta vadesiz mevduata yatırma zorunluluğu öne sürmesi de işletmelerin keyfini kaçırdı.
Önel: Tabana yayılamadı
Nefes Kredisi’nde son yaşanan gelişmelere ilişkin görüşlerine başvurduğumuz İstanbul Tüccarlar Kulübü Başkanı İlker Önel, gelinen noktada işletmelere bir nebze olsun katkı sağlayan Nefes Kredisi’nin genel itibarıyla tabana yayılamadığını dile getirirken, açıklanan koşullar ile uygulama arasında bazı farklılıklar oluştuğunu söyledi. “Her ne kadar ilk 6 ay geri ödemesiz denilse bile ilk 6 ay faiz ödemesi istenmesi işletmelere sürpriz oldu” diyen Önel, “Diğer taraftan çok az işletmeye kullandırılan kredilerin, banka tarafından 1 hafta da vadesiz mevduat tarafında tutulması isteniyor. Bu koşullar zaten limit anlamında yetersiz olan krediyi diğer taraftan da kullananları farklı uygulamalarla karşılaştırdı. Özellikle hem sıkı politikası hem makro ihtiyati tedbirlerle bunalan reel sektör için kullanım ve uygulama koşulları daha uygun bir ek nefes kredisine ihtiyaç vardır” ifadelerini kullandı.
Paketin büyük kısmı kullandırıldı
Hatırlanacağı üzere Nefes Kredisi’ne yoğun ilgi nedeniyle çok sayıda firma ulaşamayınca, TOBB limitin artırılması talebinde bulunmuştu. 15 Temmuz’da TOBB’dan yapılan açıklamada, “Gelen yüksek talep sonrasında yetersiz kalan bu limitin artırılmasına yönelik talebimiz ilgili makamlara iletilmiştir. Talebimizin olumlu sonuçlanması durumunda bu ilave kredi limiti de KOBİ’lerimizin kullanımına sunulacaktır” denilmişti. Öte yandan, geçtiğimiz günlerde EKONOMİ Gazetesi Genel Koordinatörü Vahap Munyar’a konuşan KGF Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan Özegen, açıklamasında konuşmanın gerçekleştiği ana kadar yaklaşık 19 bin işletmeye toplamda 24 milyar liralık kredinin tahsis edildiğini, sürecin de halen devam ettiğini belirtmişti.
