MEHMET KAYA/ANKARA
Karadeniz bölgesinde faaliyet gösteren Çoruh Elektrik Dağıtım AŞ (Çoruh EDAŞ) Şirket Müdürü Mehmet Aydın, genel aydınlatma ve tasarruf, teknoloji kullanımıyla verimlilik ve afetlere dayanıklı bir şebeke oluşturmayı öncelikleri olarak belirlediklerini söyledi. ELDER tarafından başlatılan bölgesel elektrik dağıtım şirketleri saha ziyaretleri kapsamında gazetecilerle bir araya gelen Mehmet Aydın, dağlık coğrafi yapıya sahip Trabzon, Rize, Artvin, Giresun ve Gümüşhane’de elektrik dağıtımı yaptıklarını hatırlattı. Coğrafi yapı ve iklim koşulları nedeniyle direk dikmek dahil altyapının dayanıklılığının büyük önem taşıdığını hatırlatan Aydın, önceki yıllarda gerçekleşmiş afetleri analiz ettiklerini, risk alanlarını belirleyerek buna uygun altyapı yatırımı yaptıklarını ve bunun da büyük fayda sağlayan bir örnek olarak ortaya çıktığını kaydetti. Çoruh EDAŞ, Kazancı Holding’e ait Aksa Elektrik bünyesinde faaliyet gösteriyor.
Aydın bölgenin coğrafi yapısının verilere de yansıdığını belirterek, bölgede dağıtılan enerjinin Türkiye’de dağıtılana oranının yüzde 1,31 düzeyinde olmasına karşılık, hat uzunluğunda yüzde 5,5 direk sayısında yüzde 7 ağırlıkta olduklarını; bu yapı nedeniyle afetlere dayanıklılık, akılcı şebeke planlaması, verimlilik, tasarrufun öne çıktığını anlattı. Aydın, genel aydınlatmada hızla led armatürlere geçtiklerini, uzaktan okumayı yaygınlaştırdıklarını, tasarruf ve verimlilikte önemli bir seviyeye geldiklerini söyledi.
Coğrafi bilgi sistemleri ana unsur
Mehmet Aydın genel olarak hizmet sunumunun kesintisiz ve güvenli olması odaklı olarak teknoloji kullanımını yoğunlaştırdıklarını, uzaktan okuma yanında trafo bazlı veri okuma sistemleriyle arıza, kesinti vb. her türlü enerji arzı verilerini toplayarak etkinlik sağladıklarını kaydetti. Yerli üretimin başlamasıyla led armatür geçişini de artırdıklarını söyleyen Aydın, verimlilik ve tasarrufta önemli bir aşamaya geldiklerini anlattı.
Bölgenin çok dağlık olması nedeniyle trafo, direk gibi önemli altyapı yatırımlarının dayanıklılığının kritik önemde olduğunu belirten Aydın, bunun için afet riskini hesaplayan bir model uyguladıklarını belirterek şunları kaydetti: “61 ilçemizi harita üzerinde, bölge, yol, mahalle, köy, tüm afet riski senaryoları var. Geçmişe dayalı tüm heyelanları, tüm nokta verileri veri tabanına aktardık. Bu veri tabanını, coğrafi bilgi sisteminde bir katman oluşturduk. Oradaki mevcut şebekemizle birleştirdik ve risk senaryoları geliştirdik. Baktık ki bir noktada şu tip bir ser, şöyle bir heyelan, şöyle bir çığ gibi afetler olabiliyor. Peki biz ne yapabiliriz? Mevcut şebeke ile bu senaryoyu karşılaştırdık ve buna göre yatırımımızı planlıyoruz. Bir yerde afet riski varsa, ona karşı dağıtım merkezini örneğin başka yere taşıyoruz. Direği düz yere dikersiniz ama bizde öyle değil, mesela bir dağıtım merkezi yaptık, çünkü orada ihtiyaç vardı ama uygun yer yoktu… O dağıtım merkezinin maliyeti kadar bir maliyet harcayarak yolun kenarına duvar yaparak düz bir alan oluşturarak ancak yapabildik.” Mehmet Aydın, 2021’den bu yana 159 binden fazla direk dikildiğini, 1070 adet trafo, 6 bin 761 km. yeni hat çekildiğini açıkladı.
