MEHMET KAYA/ANKARA
Türkiye’nin mobil iletişimde hem sanayi ve hizmetler sektörü, hem de bireysel kullanıcılar açısından iletişim hız ve kapasitesini artıracak, nesnelerin interneti, makineler arası haberleşme başta olmak üzere iletişim üzerinden yapılan hizmetlerde, üretim süreçlerinde önemli değişiklikler yapacak 5G mobil iletişim frekans tahsisi ihalesi yapıldı. 3 Operatör lisans, bant ve frekanslar için toplamda 3 milyar 534 milyon dolar ödeme yapacak. İhalede ana yarış, B grubundaki bantlarda yaşandı. Bu bantların bazılarında 40 tura yakın fiyat artışları yapıldı. Yetki alan operatörler, 1 Nisan 2026 itibariyle hizmetlerini kullanıma sunacak. Şartnamede donanımda yüzde 30 yerli ve milli teknoloji şartı getirildiğini hatırlatan Karagözoğlu, mobil iletişim operatörlüğü yanında, yerli teknolojilerin de gelişimini de amaçlayan bir sürecin izlendiğini kaydetti.
İhale sonunda Turkcell 5, Türk Telekom 4 ve Vodafone 2 frekans paketi aldı. Turkcell 5G böylece en iyi frekanslar yanında, en geniş bant kapasitesine ulaşmış oldu. Her bir firmanın lisans ve frekansları olduğu için, altyapılarındaki teknolojik kapasiteleriyle de hizmet alanında yarışacaklar.
A paketlerindeki lisanslar
İhalede, kapalı teklifler aşamasında en değerli frekans paketleri olan A-1, A-2, A-3’te A-1 için Turkcell 429 milyon Dolar, A-2 Vodafone 426, A-3 TT Mobil-Türk Telekom 425 milyon dolar teklif etti. Sözlü aşamada ise tekliflerde artış yapılmadı. Böylece en değerli frekansta ilk aşama tamamlandı.
B Grubu ihalesi devam ederken Türk Telekom’dan usul talebi
Bu arada, B grubu frekansların ihalesi devam ederken, Türk Telekom CEO’su Arif Ümit Önal, usul yönünden bir talepte bulunarak, şartnameye de uyum gereği, tahsisi tamamlanan her bir frekans için tutanak tutulması ve taraflarca imzalanmasını istedi. Önal’ın bu talebine diğer operatörler itiraz etmedi ve ihale komisyonu başkanı da Ömer Abdullah Karagözoğlu’da talebi kabul etti ve her bir paket frekans tahsisine ilişkin teklifler tamamlandığında sonuç tutanağa bağlanarak taraflarca imzalandı. Bu ihale süresini uzatıyor.
Ana yarış B frekans paketlerinde oldu
3,5 GHZ frekanstaki B grubu paketlerde ana yarış yaşandı. Bu grupta tahsis edilen frekans paketlerinde seçme hakkı için yapılan yarışta, sözlü fiyat artırımlarında teklifler yükseldi. Bu frekansların teknolojik olarak aynı frekans üzerinden veri alma-göndermeye imkan vermesi nedeniyle, kalabalıklarda, yoğun iletişim olan yerlerde operatörler açısından daha fazla-sağlıklı iletişime imkan sağlayacağı belirtiliyor. Sanayi ve hizmetler sektörü ve dikey sektörler açısından kıt kaynak nitelikli olacağı vurgulanıyor.
Bu kapsamda B1 paketi için 214 milyon dolarla Turkcell, B2'ye 209 milyon dolarla Türk Telekom ve B3'e 201 milyon dolarla Vodafone verdi. Bu grupta her bir operatör için 2 adet 80 MHz genişliğinde bantın seçim hakkı için yarışıldı.
B4 ve B8 paketlerinde ise her bir operatör, 3,5 GHz frekansında 20 MHz bant genişliğinde seçme hakkı için yarıştılar. Burada sözlü yarışlarda fiyatlar yükseldi. B-4 frekansında en yüksek teklif 187 milyon dolar ile Turkcell tarafından verildi. İkinci teklif 185 milyon dolar ile Türk Telekom’dan, 169 milyon dolar ile Vodafone’dan verildi.
B-5 frekansında ise en yüksek teklif 186 milyon dolar ile Turkcell, 184 milyon dolar ile Türk Telekom ve 176 milyon dolar ile Vodafone tarafından verildi.
B-6 frekansında Turkcell 208 milyon dolar ile en yüksek teklifi verirken, Türk Telekom 206, Vodafone 194 milyon dolar teklif etti.
Turkcell alma hakkını tamamladı
B-7 ve B-8 frekanslarında Turkcell toplamda 40 MHz bant satın aldığı için, en fazla 40 MHz satınalma sınırı olduğunda, B-7 ve B-8 için yarışa katılmadı. B-7 ve B-8 paketleri için en yüksek teklif sırasıyla 212 ve 248 milyon dolarla Türk Telekom tarafından verildi.
İhalelerin sonucunda Turkcell 5 paket almış oldu
Bu sonuçlarla ihalede Turkcell 5, Türk Telekom 4 ve Vodafone 2 frekans paketi almış oldu. Şirketler taahhüt ettikleri ödemeleri 3 eşit taksitte yapacaklar ve ödeme yapılmazsa miktar ve süre için yıllık yüzde 7,93’ün iki katı olan gecikme faizi uygulanacak. Yine ödeme yapılmazsa lisans iptal edilecek. Şirketler bu ihalede ayrıca yükümlülük altına da girdi. 30 Nisan 2029'da sona erecek hali hazırda sahip oldukları yetkilendirmelerinin bu ihaleye dahil edilerek 31 Aralık 2042’ye kadar uzatılması için her yıl brüt satışlarının yüzde 5’i oranında ödeme yapmayı kabul etmiş oldular. İhalede yerlilik şartı yüzde 60 oldu. Ayrıca, donanımda mümkünse yüzde 30’a kadar tüm hakları Türk şirketlerinde olan ürünler kullanılması hedefi konuldu.
Bakan Uraloğlu: Beklentinin üzerine çıkıldı
İhale sonrası salona online bağlantıyla hitap eden Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, “5G, ülkemizin daha ulaşılabilir olmasını yüksek kalite ve hızla sağlayacak. Kamuya da ciddi şekilde katkı vermiş olacak.” dedi. Uraloğlu, tutar olarak belirlenen 2 milyar 125 milyon doların üzerinde seviyeye ulaşıldığını kaydederek, “Hedefimiz, KDV ile 3 milyar 534 milyon dolara ulaştı. Ekonomimize büyük katkı sunacak 5G ihalemize katılan Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone'a teşekkürlerimi iletiyorum” dedi.
Salonda “keyifli” anlar: Pamuk eller cebe, telefonlara 5G sinyali
Yaklaşık 3 saat süren ihalenin ardından, üzerinde 5G logosu olan pasta kesildi. Ayrıca, salonda uyumlu cihazların hepsinde 5G sinyali verildi. İhale devam ederken salondakiler Türk Telekom ve Turkcell hisselerindeki yükselişe de dikkat çekti. İhaleye katılan operatörler salonda hatıra fotoğrafı çektirdi.
Ulaştırma Bakan Yardımcısı Fatih Sayan, ihale sonrası salona gelerek katılımcıları tebrik eti, fotoğraf çektirdi. Kısa bir konuşma yapan Sayan “Bu yalnızca bir ihale sonucu değil Türkiye’nin teknolojide bağımsız, güçlü yürüyüşünün en unutulmaz anlarından biri. Tüm dünya Türk mühendisinin, sanayicisinin ete kemiğe bürünmüş halini gördü. Büyük medeniyet yolculuğunda yeni bir dönemin kapısını aralıyoruz” dedi. Operatörlere, ödemeleri hatırlatarak “pamuk eller cebe” şakası yaptı.
İhaleyi değerlendirdiler
Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç: Lider kimliğimizi perçinledik
“5G ihalesi ülkemiz için tarihi bir eşiği simgeliyor. 5G ihalesinde en hızlı, en güçlü ve en kapsamlı hizmeti sunmak için gerekli frekans bantlarını alarak bu büyük dönüşüm sürecinin en önemli aktörü olduk. Lider operatör kimliğimizi perçinledik. Türkiye’nin dijital dönüşümüne öncülük etmenin heyecanını yaşıyoruz. Türkiye’nin dijitalleşmesi, gelişmesi ve dünyada söz sahibi olması için var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz. Bugün frekans bantları için ödeyeceğimiz tutarla birlikte 30 milyar doları aşan bir yatırımı ülkemize yapmış olmaktan gurur duyuyoruz.”
Türk Telekom CEO Ümit Önal: Ekonomiye katkımız 1 milyar doları aşacak
“2050 yılına kadar uzatılan imtiyaz sürecimizle Türkiye ekonomisine 20 milyar doların üzerinde doğrudan katkı sağlarken, bugün gerçekleştirilen 5G ihalesiyle ülkemiz ekonomisine 1 milyar doların üzerinde yeni bir katkı sunacağız. İhale sonrası en yakın rakibimizin 1,5 katı frekans aldık. 5G’de abone başı en yüksek kapasite kullanım hakkına sahip olduk. 5G ihalesindeki tüm paketlerde, planladığımız şekilde aldığımız frekanslar sayesinde, en iyi müşteri deneyimini sunma hedefimizi bir adım daha ileri taşıyor, Türkiye’nin dijital dönüşümüne katkı sağlama sorumluluğumuzu sürdürüyoruz. Kamu yararını her zaman önceliklendirerek, ülkemizin dijital geleceğini inşa etmeye kararlılıkla devam edeceğiz”
Vodafone Türkiye CEO Engin Aksoy: Spektrum dengesini sağladık
“Türkiye’de 5G dönüşümünü en hızlı şekilde hayata geçirmek için gerekli spektrum dengesini sağlamış durumdayız. Tahsis edilen frekansların yüzde 75’i operatörlere eşit bir şekilde dağıtıldı. Güçlü bir 5G şebekesi için ihtiyacımız olan frekansları aldık. 5G için 5 yıldır yoğun bir biçimde hazırlanıyoruz. Dünyada 5 kıtada 5G deneyimine sahip bir operatör olarak bu teknolojiye dünden hazırız. 1 Nisan 2026 itibarıyla 81 ilde 922 ilçeye yayılan kapsamamızla müşterilerimize en iyi 5G deneyimini sunacağız”
Karagözoğlu: Yerli teknoloji için destek verildi
İhale, komisyon başkanı olarak BTK Başkanı Ömer Abdullah Karagözüoğlu tarafından yönetildi. Karagözoğlu, ihale öncesi kısa bir konuşma yaparak, 4,5 G ve 5G için kamu destekli yerlileştirme AR-GE ve geliştirme faaliyetlerinde önemli aşama kaydedildiğini belirterek, 5G’de donanımda da yerlilik şartı olduğunu vurguladı. Karagözoğlu “Yapılan çalışmalarla 4.5G şebekelerinde yerlilik oranı hedeflenen yüzde 4,5’in üzerine çıkarak yüzde 52’ye ulaştı. Yeni ihaleyle bu oranı yüzde 60’a yükseltmeyi amaçlıyoruz. Ayrıca uygun ürün bulunması halinde şebekelerde kullanılan donanımın yüzde 30’unun tamamen milli, yani fikri ve mülkiyet hakları Türkiye’ye ait ürünlerden oluşmasını şart koşuyoruz. Gördüğünüz gibi bugün hepimizin şahit olduğu bu adım, sadece bir ihale değil, Türkiye’nin haberleşme teknolojilerinde kendi altyapısını üreten bir ülke haline gelmesinin bir ispatı olacak” diye konuştu.
