MEHMET KAYA / ANKARA
Ticaret Bakanlığı verilerine göre yurtdışı müteahhitlik işlerinde, 1972’den 2023 sonuna kadar revize öncesi verilere göre 69,6 milyar dolarlık konut, 69,3 milyar dolarlık karayolu-tünel-köprü inşaatı üstlenildi. Bu iki sektörün payı yüzde 27,7’yi buldu. Enerji, ticaret merkezi ve havalimanı inşaatlarının payı da yüzde 22,4 oldu. Kalan oran ise diğer inşaat sektörlerinde oluştu.
Rusya'nın payı %19,6'ya geriledi
Kasım 2024 itibariyle ise yine 1972’den bu yana üstlenilen işlerde birinci sırayı 72,6 milyar dolar ile karayolu-tünel-köprü aldı. Bu tür inşaatların toplam içindeki payı yüzde 13,9 olurken, konut inşaatları yüzde 13,7 payla 71,4 milyar dolara ulaştı. Türkiye’nin iş üstlendiği coğrafyalarda da ağırlık klasik pazarlarında olmayı sürdürdü.
2024 Ocak-Kasım döneminde de en fazla iş üstlenilen ülkelerde Rusya ve Türkmenistan olmaya devam etti. Buna karşılık paylarında azalmalar görüldü. Bu durum, Türk müteahhitlerin başka ülkelerdeki iş üstlenimlerinin yükseldiği anlamına geliyor. Genel içinde Rusya’nın payı Ocak-Kasım 2024 sonu itibariyle, 2023 sonuna göre tüm zamanlarda yüzde 20,3’ten yüzde 19,6’ya gerilerken, Türkmenistan’ın payı yüzde 10,6’dan 10,2’ye geriledi. Irak, Libya ve Katar’da da küçük oranlar olsa da gerileme gözlendi.
Türkiye’nin klasik pazarları olan bu ilk 10 ülke dışındaki diğer ülkelerin payı ise 2024 sonu itibariyle yüzde 30,5’ten yüzde 31,4’e yükseldi. Türkiye 2023’ü önceki yıllardaki dalgalanmaların ardından 28 milyar 255 milyon dolarlık yurt dışı müteahhitlik işi üstlenimiyle tamamlamıştı. 2024 Ocak-Kasım döneminde ise tutar 18 milyar 382 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Çok sayıda sözleşmenin prosedürü yılın son aylarında tamamlanıyor. Aralık ayında ve devam eden Ocak ayı içinde yeni sözleşmeler bildirilebiliyor. Bu nedenle, yıl sonunda bu tutarın 20 milyar doların üzerinde olacağına kesin gözüyle bakılıyor. Türk müteahhitlerin Ocak-Kasım döneminde bildirilen sözleşmelerinin birim bedeli de önceki yıllara göre arttı. 2023’te üstlenilen işlerin proje başına bedeli 64.8 milyon dolarken, 2024’te proje başına tutar 97.3 milyon dolar oldu.
