Küresel hacmi 2023 yılında 59 milyar dolar olan transformatör sektörü, 2024 yılında ise 63 milyar doları aşan büyüklüğe ulaştı. Sektörün 2024-2034 yılları arasında yüzde 7'lik bileşik yıllık büyüme oranı ile 124 milyar dolar büyüklüğe ulaşacağı öngörülüyor. Küresel manada, kapasitelerin 2030 yılına kadar dolduğunu söyleyen Elektromekanik Sanayicileri Derneği Başkanı Zafer Arabul, transformatörün de içinde yer aldığı elektromekanik endüstrisinde Türkiye’nin üretim ve tüketim açısından güçlü bir pazar olduğuna dikkat çekti. Türkiye’de 50’den fazla trafo fabrikası bulunduğunu aktaran Zafer Arabul, kurulu trafo gücünün 350 bin megavolt-amper (MVA) olduğu bilgisini paylaştı. Türkiye’deki sadece bir firmanın üretim kapasitesinin 50 bin MVA olduğunu hatırlatan Zafer Arabul, küresel trafo fabrikalarının 2030’a kadar dolu olduğunu belirtti ve artık üretim kapasitesinin satın alındığını söyledi. Zafer Arabul, “Enerji sektöründe yaşanan dönüşüm, bu alanda kritik ekipman üreten tesislerde küresel çapta bir talep patlaması yarattı. Türkiye, bu dönüşüme hazır altyapısı sayesinde hem bölgesel hem de küresel pazarda stratejik bir oyuncu haline geldi” dedi.
“Transformatörde dış ticaret fazlası veriyoruz”
Türkiye’nin transformatör, orta gerilim hücreleri ve kablo sektörlerinde dış ticaret fazlası verdiğini söyleyen Zafer Arabul, ileri teknoloji olarak kabul edilen alçak gerilim panoları ve inverter teknolojilerinde birer milyar dolardan fazla dış ticaret açığı verildiğine dikkat çekti. Zafer Arabul, kablo ve ek ekipmanlarda ise Türkiye’nin neredeyse tamamen dışa bağımlı olduğunu dile getirdi. Başkan Zafer Arabul, transformatör üretiminde kullanılan silisli saç ürününün Türkiye’de üretilmediğini de vurgulayarak, bu konuda EMSAD olarak girişimlerde bulunduklarını, maliyet düşüşü için verginin sıfırlandığını ancak dışa bağımlılığın sürdüğünü hatırlattı.
Türkiye’nin hazır altyapısı fırsat yaratabilir
Enerji sektöründe yaşanan dönüşümün elektromekanik ekipman üretimi yapan tesislerde, talep patlaması yarattığını vurgulayan Zafer Arabul, hazır altyapısı ile Türkiye’nin bu dönüşümde küresel-stratejik bir oyuncu olmayı başardığını söyledi. Kat edilen mesafenin önemli olduğunu özellikle vurgulayan Arabul, “Yapmamız gereken daha çok işimiz var. Enerji dönüşümünün hızlandığı bu dönemde, Türkiye’nin rekabet gücünü koruyabilmesi için yasal ve mevzuata dair altyapının da hızla güncellenmesi gerekiyor” dedi. Elektrik sektöründe yeşil dönüşümle birlikte şebekelerin yeni teknolojilerle yenilenmesi ve verimlilik esaslı sistemlere geçilmesi gerektiğini hatırlatan Arabul, “Yeşil dönüşümün başarısı, yenilenebilir enerji kaynaklarının şebekeye entegrasyonu ve iletim-dağıtım altyapısının bu yeni yapıya uyum sağlamasına bağlı. Bu kapsamda, hem dünyada hem de ülkemizde 2035 yılına kadar elektrik üretimi, iletimi ve dağıtımına yönelik ciddi yatırım planları gündemde. Elektriğin üretildiği noktadan nihai tüketiciye kesintisiz, kaliteli ve güvenli şekilde ulaştırılabilmesi için güçlü ve modern bir iletim-dağıtım altyapısı artık bir tercih değil, zorunluluk. Uluslararası Enerji Ajansı tüm dünyada iletim ve dağıtım şebekesi için yıllık 300 milyar dolar, 2035’e kadar ise toplamda 750-800 milyar dolarlık bir yatırım söz konusu” bilgisini verdi.
Bakanlığın koordinasyonuna ihtiyaç var
Üretime dair güçlü bir planlama olması gerektiğini belirten Zafer Arabul, “İhtiyaç belirleme ve yapılacak yatırımların Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı koordinasyonunda, sektörün tüm aktörlerinin katılımı ile planlı ve eşgüdüm içinde yürütülmesi büyük önem taşıyor. Yalnızca cihaz üretiminden bahsetmiyorum. Hangi ekipmana, hangi teknolojiye gerçekten ihtiyaç olduğu, ortak bir üst akılla belirlenmeli. Bu sürece ekipman üreticileri, operatörler ve regülasyon tarafı dahil olmalı ki ortaya hem sürdürülebilir hem de güvenli bir sistem çıkabilsin” açıklamasını yaptı.
Test laboratuvarına ihtiyaç var beklentisi
EMSAD Başkanı Zafer Arabul, sektörün ivedi olarak test altyapısına ihtiyacı bulunduğunu, güç laboratuvarı yatırımının kamu desteği ile kar amacı gütmeyen, sektöre destek veren bir yapıda kurulması için çalıştıklarını açıkladı.
