VEYSEL AĞDAR
Fındık sektörünün gözü, Çin’in Makao Özel İdari Bölgesi’nde düzenlenen 43. Kuru ve Kabuklu Meyveler Kongresi’ndeydi. Dünya fındık piyasasının yönünü belirleyen en önemli platformlardan biri olan Uluslararası Sert Kabuklu ve Kuru Meyveler Konseyi (INC), 2026–2027 sezonuna ilişkin küresel fındık üretim tahminlerini 12–14 Mayıs tarihlerinde Makao’da dünya kamuoyuyla paylaştı. INC’de açıklanan verilere göre dünya genelinde fındık rekoltesinin 1 milyon 432 bin 70 tona, Türkiye'nin de 809 bin 940 ton ulaşması bekleniyor. Açıklanan verilere göre, küresel üretimde geçen sezona göre yüzde 15,5, Türkiye üretiminde de yüzde 56,36 rekolte artışı yaşanacak.
Küresel üretimin yüzde 76,81’i Türkiye tarafından karşılanacak. Ülke bazlı sıralamada Türkiye 809 bin 940 tonla ilk sırada yer alırken, 123 bin tonla ABD ikinci, 120 bin tonla Şili üçüncü sırada bulunuyor.
Küresel arz 1,6 milyon ton
Makao’da düzenlenen kongrede paylaşılan tablo, yeni sezonda küresel fındık dengesine ilişkin çarpıcı veriler ortaya koydu. Açıklanan tahmini verilere göre 2026–2027 sezonunda dünya kabuklu fındık üretimi 1 milyon 432 bin 70 ton olarak öngörülürken, önceki yıldan devreden 162 bin 700 tonluk stokla birlikte toplam arz 1 milyon 594 bin 770 tona ulaşıyor. Sezon sonunda ise dünya genelinde 231 bin 400 tonluk stok devri bekleniyor. Dünya tüketimi (arz sonu stok hariç) ise 1 milyon 77 bin 100 ton seviyesinde hesaplanıyor.
Tabloya göre Türkiye, 150 bin ton devreden stok ve 809 bin 940 tonluk tahmini rekolteyle birlikte toplam 959 bin 940 ton arz oluşturuyor. Bu miktar, tek başına dünya arzının yaklaşık yüzde 66’sına karşılık geliyor. Sezon sonunda Türkiye’de 220 bin tonluk stok devri öngörülüyor.
Rekolte revize edilebilir
Eski Giresun Ziraat Odası Başkanı Özer Akbaşlı, INC’de açıklanan 809 bin 940 tonluk tahminin ara değerlendirme niteliğinde olduğu vurguladı. Nihai rekoltenin dolu, fırtına, döllenme süreci ve zararlı etkileri dikkate alınarak temmuzda yapılacak son saha çalışmasıyla kesinleşeceği belirten Akbaşlı, kuraklık gibi faktörlerin verimi etkilediğini hatırlatarak rekolte üzerinde aşağı yönlü risk oluşturduğunu söyledi. Bu kapsamda üretimde 100 ila 150 bin tonluk bir geri çekilme yaşanabileceğini öngören Akbaşlı, çay fiyatlarına yapılan yüzde 40’lık artışı hatırlatarak, fındıkta da benzer bir taban fiyat politikasının izlenebileceğini ifade etti. TMO'nun geçen sezon açıkladığı 195 TL’lik fiyatın enflasyon ve yaşam maliyetleriyle birlikte değerlendirildiğinde 260–270 TL seviyelerine karşılık geldiğini belirten Akbaşlı, piyasanın 260–300 TL bandında dengelenebileceğini söyledi.
Rakip ülkelerdeki veriler abartılı
Fındık üreticisi ve brokeri Osman Çakmak da Çin, Şili ve ABD gibi nüfusu yüksek ülkelerde fındık tüketim alışkanlığının giderek yaygınlaştığını belirterek, “Tüketim arttıkça doğal olarak talep de artıyor. Bu da Türkiye’yi üretim gücü ve kalite avantajı sayesinde öncelikli tedarikçi konumuna getiriyor” diye konuştu.
İhracattan 4 ayda 1 milyar dolar gelir
Bu arada Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliğinden yapılan açıklamada, 1 Ocak-30 Nisan 2026 döneminde yurt dışına 70 bin 961 ton fındık satıldığı, karşılığında 987 milyon 439 bin dolar gelir elde edildiği belirtildi. Geçen yılın aynı döneminde gerçekleştirilen 103 bin 309 ton fındık ihracatından, 846 milyon 521 bin dolar kazanç sağlandığı kaydedildi.
