Dünya genelinde yükselen faiz oranları ve düşen tüketim talebiyle yavaşlayan ekonomik aktiviteye paralel artan resesyon endişeleri, bilgi teknolojisi endüstrisinin en zengin şirketlerini de ciddi tedbirler almaya zorluyor. İstihdamda daralma kartı ise daha önceki kriz dönemlerinde olduğu gibi bu dönemde de küçük büyük fark etmeksizin her şirketin öncelikli başvurduğu kriz enstrümanı olarak devreye alınıyor.
Pandemi döneminde bilgisayar ve akıllı telefon başta olmak üzere elektroniğe yönelik artan talep ve satışlara bağlı olarak istihdamı da büyüten teknoloji şirketleri, birkaç çeyrektir yüksek seyreden enflasyon karşısında bozulan satış performansları neticesinde istihdamı daraltmaya başladı. Özellikle 2022 yılının son çeyreğinde hızlanan işten çıkarmalar içinde olduğumuz ocak ayı boyunca da sürdü. Dünyanın en büyük beş teknoloji şirketi arasında bir tek Apple işten çıkarma planı duyurmazken, diğer dev şirketler Amazon, Meta, Alphabet ve Microsoft çalışan azaltma yoluna gitti.
Amazon ve Microsoft 28 bin kişi çıkarıyor
Son olarak küresel teknoloji ve perakende devi Amazon 18 bin çalışanın işini sonlandıracağını duyururken, Microsoft da 10 bin personelini işten çıkaracağını açıkladı. 2022 yılı başından bu yana işgücü kaybı Facebook’un ana Küresel ekonomideki belirsizlik kaynaklı riskleri ve artan maliyet sorunlarını işgücünde daralmaya giderek aşmaya çalışan 9 dev teknoloji şirketinde işgücü kaybı 60 bini geçti. şirketi Meta’da 11 bine, ABD’li yazılım şirketi Salesforce’ta 9,1 bine ulaştı. Cisco, Peloton, Carvana ve Twitter şirketlerinin her biri dört bine yakın personelinin sözleşmesini sonlandırdı. Böylelikle söz konusu dokuz dev şirketteki istihdam daralması 60 bini aştı.
İşten çıkarmalara ilişkin İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nda (WEF) konuşan Microsoft İcra Kurulu Başkanı Satya Nadella, teknoloji endüstrisinin yavaşlayan bir büyüme döneminden geçtiğini söyledi. Pandemi sürecindeki hızlı personel ivmelenmesini hatırlatan Nadella, “Mevcut koşullarda daha az personelle daha fazlasını yapmak, kendi teknolojimizle kendi üretkenlik becerilerimizi göstermek zorunda kalacağız" diye konuştu. Nadella, yardım alan ABD'li işçilere "piyasa üstü kıdem tazminatı, altı ay boyunca devam eden sağlık sigortası ve hisse senedi ödülleri ile kariyer geçiş hizmetleri" alacaklarını kaydederek, kıdem ve diğer yeniden yapılandırma giderleri de dahil olmak üzere operasyonun 1,2 milyar dolara mal olacağını bildirdi.
Nadella, personellere gönderdiği e-postada da işten çıkarma planlarına ilişkin, "Bunlar, bu sektörde platform değişikliklerine uyum sağlamayan hiç kimseyi affetmeyin, sonuç odaklı bir şirket olarak kalmak için 47 yıllık tarihimiz boyunca yaptığımız türden zor seçimler" ifadesini kullandı.
“Maliyetleri düşürme çabası”
Amazon'un küresel perakende şefi Doug Herrington ise WEF’te işten çıkarmaların şirketin maliyetleri düşürme çabasının bir parçası olduğunu söyledi. Herrington, "Böylece müşterilerimizin sevdiği geniş ürün yelpazesine, düşük fiyatlara ve hızlı sevkiyata yatırım yapmaya devam edebiliriz" dedi. Herrington, Amazon'un işletmeler arası satış programının yanı sıra üçüncü taraf satıcılara yönelik hizmetler ile sağlık hizmetleri gibi büyüme alanlarına "anlamlı bir şekilde yatırım yapmaya devam edeceğini" paylaştı.
İşten çıkarılanların bankacılık ve sağlık sektörüne geçmesi bekleniyor
Satış büyümesinin yavaşladığı bir dönemde kâr marjlarını desteklemek ve yatırımcı endişelerini yatıştırmak isteyen teknoloji şirketlerinin önümüzdeki birkaç ay boyunca daha fazla personeli işten çıkarması beklenirken, işgücü analistleri ve işe alım uzmanları işten çıkarılanların, büyük teknoloji şirketlerinden ziyade, dijital bankacılık, perakende veya sağlık hizmetleri gibi sektörlerde rol alacağını söylüyor.
