Mehmet KAYA
Türkiye’de son dönemde firmaların kendi alanlarında yetkinliklerini artırması amacıyla oluşturulan Ar-Ge Merkezi programında, merkez sayısı Ekim ayı sonu itibariyle 1294’e ulaştı. Bu merkezlerden 230’unun yabancı ortaklı firmalardan oluştuğu belirtildi. Ocak-Ekim döneminde 34 yeni Ar-Ge merkezinin faaliyete başladığı gözlendi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre, Ekim ayı sonu itibariyle faaliyetteki Ar-Ge merkezlerinde destek personeli dahil toplam personel sayısı 79 bin 826 kişi oldu. Tescil edilen patent sayısı da 11 bin 996’ya ulaştı. 2021 sonu itibariyle tescil edilmiş patent sayısı 8 bin 167 adetti.
Ar-Ge araştırmacı personeline başta gelir vergisi olmak üzere bazı teşvikler veriliyor. Ayrıca bu merkezler çeşitli kurumların araştırma ve geliştirme çağrılarına katılabiliyor. Sanayi Bakanlığı verilerine göre, faaliyette olan 1294 Ar-Ge merkezinden en fazla merkeze sahip sektörler sırasıyla, makine ve teçhizat imalatı, otomotiv yan sanayii, yazılım, bilgisayar ve iletişim teknolojileri, tekstil, kimya, elektrik-elektronik, gıda, savunma sanayii ve ilaç sektöründe çalışıyor.
Proje sayıları
Ar-Ge merkezlerinde 2016’dan Ekim 2023’e kadar 58 bin 924 proje tamamlandı. Bu yıl içinde tamamlanan proje sayısı 5 bin 793 adet arttı. Buna karşılık, devam eden proje sayısında azalma gerçekleşti. Projelerin tamamlanması, iptal edilmesi, durdurulması gibi nedenlerle, devam eden proje sayısında değişim yoğun olsa da, yeni proje başlangıcı sayısının, tamamlanan- duran-vazgeçilen proje sayısından az olması nedeniyle devam eden proje sayısındaki azalma dikkat çekti. Yılbaşında 15 bin 57 olan devam eden proje sayısı, Ekim ayı itibariyle 14 bin 936’ya düştü.
Tasarım merkezi sayısı
Öte yandan, benzer bir şekilde inovasyon ve tasarımları desteklemek üzere oluşturulan Tasarım Merkezi sayısı da Ekim ayı sonu itibariyle 325 adet oldu. Yıl başına göre tasarım merkezi sayısı 9 adet arttı. Tasarım merkezlerinde çalışan sayısı destek personeli dahil 7 bin 580 kişi olurken, tamamlanan proje sayısı 11 bin 454, devam eden proje sayısı 2 bin 368 adet olarak tespit edildi. Patent merkezlerindeki buluşlar ve tasarımlar için tescil edilen patent sayısı da 231’e yükseldi.
