MERVE YİĞİTCAN
İstanbul Sanayi Odası (İSO) ile Avrupa’nın ve Türkiye’nin en büyük sanayi kümelenmesi SAHA İstanbul’un iş birliğinde düzenlenen 7. Savunma Sanayii Buluşmaları dün gerçekleşti. İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan ve SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Murat İkinci’nin ev sahipliğinde gerçekleşen etkinliğe, İstanbul Valisi Davut Gül, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün ve Milli Savunma Bakan Yardımcısı Musa Heybet’in yanı sıra çok sayıda iş insanı katıldı. Etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştiren İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, ilki 2017 yılında düzenlenen Savunma Sanayii Buluşmalarının, artık Türk savunma sanayisinin gelişimine katkı sağlayan kalıcı bir iş birliği, iletişim ve etkileşim platformuna dönüştüğünü vurguladı.
Artan kapasite tüm sektörleri etkiledi
Savunma sanayinin, katma değeri yüksek üretimini artırarak ekonomik kalkınma için de önemli fırsatlar sunduğuna işaret eden Bahçıvan, son yıllarda, yerli ve milli üretim kapasitesinin artırılmasının, Türkiye’nin savunma sanayiinde attığı en önemli adımlardan biri olduğunu vurguladı. “Bu adım, yalnızca savunma sanayisini değil, tüm sanayi sektörlerimizi doğrudan etkilemiş ve Türkiye’nin küresel ekonomik konumunu da güçlendirmiştir” diyen Bahçıvan, son dönemde küresel ölçekte savunma harcamalarının hızla arttığı yeni bir döneme girildiğini hatırlattı. Bahçıvan, artan küresel savunma bütçelerinin, Türk savunma sanayisi için ihracatı büyütme, yeni pazarlara açılma ve teknoloji ortaklıklarını derinleştirme açısından da bir fırsat penceresi sunduğunu ifade etti.
İSO 500’de 20 savunma firması var
Türkiye’nin savunma sanayiindeki gelişimine ilişkin bazı verilere atıfta bulunan Bahçıvan, şöyle devam etti: “2000 yılında İSO 500’de sadece 6 savunma sanayii firması yer alırken, 2024 verilerine göre bu sayı 20’ye çıkmış durumda. Savunma Sanayii Başkanlığı verilerine göre, 2024 yılında savunma ve havacılık sanayii ihracatımız 7 milyar 154 milyon dolar olarak gerçekleşmiş ve 180 ülkeye platform, sistem, alt sistem ve malzeme ihraç edilmiştir. Bu yıl ise yeni bir rekora imza atılarak, 2025 Ocak-Kasım dönemi toplam ihracatımız, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 30 artışla yaklaşık 7,5 milyar dolara ulaşmıştır. 2002 yılında yaklaşık yüzde 80’i dışa bağımlı olan savunma sanayi sektörü bugün 3 bin 500’den fazla firma, 1400’ün üzerinde proje ve 100 bin nitelikli insan kaynağı ile yüzde 82 yerlilik oranına ulaşmıştır. Yine savunma sanayii sektöründe önemli bir uluslararası çalışma olan ‘2025 yılı Top 100 Savunma Sanayisi Firmaları’ listesinde bu yıl ülkemizden 5 değerli firmamız yer almıştır. Sektördeki tüm bu başarılar, yalnızca birer istatistik değil, ülkemizin güçlü yarınının teminatıdır. Bu yolculukta atılacak her adım, bizlere daha aydınlık bir gelecek sunacaktır.”
Farklı sektörlerdeki sanayiciler de ‘savunma’ya geçiyor
Açılış konuşmalarının ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, savunma sanayiinin, genel sanayi içindeki payının giderek artacağını söylerken, farklı sektörlerden sanayicilerin de söz konusu sektöre ilgisinin artarak devam edeceğini kaydetti. Bahçıvan, “Bugünkü etkinliğimizdeki kalabalık farklı sektörlerdeki sanayicilerimizin kendilerinin savunma sanayine dönük bir değişime olan heyecanını ve girişimini gösteriyor. Sanayici her zaman dinamiktir. Her zaman müteşebbistir. Her zaman hayal kurar ve o düşüncelerini, hayallerini, birikimlerini de başka alanlara kaydırabilir. Ben o nedenle farklı sektörlerdeki birikimlerin önümüzdeki dönemde sanayimizdeki yeni gelişimlerle birleşerek bu konuda bir yeni kaynak oluşturabileceğini düşünüyorum. Bunun örnekleri de var. Gelecek yıllarda inşallah ana tedarikçi firmalarımız bu konuda güçlendikçe savunma sanayiine dönük çalışmalar da hız kazanacak” diye konuştu.
Her geçen çeyrekte rahatlama artacak
Genel ekonomiye ilişkin olarak da değerlendirmelerde bulunan Bahçıvan, finansmana erişim konusunda sektörel bazlı rahatlamaların giderek ihtiyaç halinde geldiği bir döneme girildiğini belirterek, “Merkez Bankamızla sürekli temas içindeyiz. İnşallah enflasyonun düşmeye başlaması ve faizlerdeki rahatlama, beraberinde de sektör ayrışması noktasında, sektörlerimizin hak ettiği büyüme ve paralel olarak kredi oranlarını ve kredi dağılım oranlarının sektörlere dönük bakış açısında bir yumuşama getirecektir. 2026’da bu rahatlamaların her geçen çeyrekte daha da artacağını düşünüyorum” dedi. Asgari ücret konusunda da Bahçıvan, “Asgari ücrette gerçekler doğrultusunda herkesi memnun edecek bir karar çıkacaktır” ifadelerini kullandı.
■ Murat İkinci: İnsan kaynağı 100 bine üretim 12 milyar dolara yükseldi
SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Murat İkinci, etkinliğin açılışında yaptığı konuşmada, yüksek teknoloji üretmeyen ülkelerin bağımsızlığını uzun süre koruyamayacağı bilinciyle Türkiye’nin, 20 yıl önce ‘kendi kaderini kendi yazma’ iradesiyle yola çıktığını söyledi. “Bugün; 62 projeden 1000’den fazla projeye, 1 milyar dolarlık üretim hacminden 12 milyar dolara, 248 milyon dolarlık ihracattan 7,5 milyar dolara, 9 bin kişilik insan kaynağından 100 bin kişiye, yüzde 80 dışa bağımlılıktan pek çok alanda yüzde 20 seviyelerine gelmiş bir Türkiye var” diyen İkinci, bu dönüşümün Türkiye’nin iradesinin, mühendisinin zekasının, sanayicisinin de adanmışlığının eseri olduğunu dile getirdi. Savunma sanayinin başarısının, sadece birkaç büyük firmanın değil; alt yüklenicilerden tedarikçilere, Ar- Ge merkezlerinden teknoloji girişimlerine kadar binlerce paydaşın birlikte oluşturduğu güçlü bir ekosistemin eseri olduğunu söyleyen İkinci, şöyle devam etti: “Bu ekosistemi daha da büyütmek için tedarik zincirini güçlendirmeli, yerlileştirme oranlarını artırmalı, yeni ve oyun değiştiren teknolojileri geliştirecek genç mühendisleri ve yeni girişimleri desteklemeli, üniversite–sanayi- kamu iş birliklerini derinleştirmeliyiz. Kurulacak her iş birliğinin; yarın sahada görev yapacak sistemlerin kaderini belirleyecek kadar değerli ve bu buluşmaların, ortak aklın ve ortak vizyonun oluşması açısından bir fırsat olduğuna inanıyoruz.”
■ Haluk Görgün: Yapacak çok işimiz var
SSB Başkanı Haluk Görgün, Savunma Sanayi Başkanlığı önderliğinde kurulmuş olan 9 kümelenme ve birçok dernek olduğunu söyleyerek, “Saha İstanbul bunlardan bir tanesi. Saha İstanbul’un önemli bir artısı etkileşim alanının yüksek olması. Ve düzenlediği uluslararası etkinliklerle birlikte savunma sanayi ekosistemimizin tüm dünyadaki paydaşlarca bilinir, tanınır ve işbirliği yapar hale gelmiş olmasıdır. Savunma sanayi ekosistemi olarak kuvvetli bir cemiyete ulaştık. Geliştirdiğimiz sistemler, ürünlerimiz, saha da test ettiklerimiz, teslim ettiklerimiz, ihraç ettiklerimiz, sadece son 1 ayda yaptığımız testleri, denemeleri, atışları, kamuoyu ile paylaştığımız kısmını şöyle bir gözünüzün önünden geçirdiğimizde geldiğimiz nokta çok kıymetli. Ama biz tüm sektör olarak biliyoruz ki daha yapacak çok işimiz, daha üretecek geliştirecek çok ürünümüz ve teknolojimiz var. Bir aile ortamı içinde en iyilerini en güzeliyle geliştireceğimizden hiç endişemiz yok. Bugün kara, deniz, hava, uzay, siber ve elektronik gibi alanlarda artık ürün geliştirmenin ötesinde ihraç eder durumdayız. Kazanımlarımız sadece sayılarla ölçülen bir büyüklük olmanın ötesinde stratejik bağımsızlığımızın, milli teknolojimizin ve ekonomik direncin de bir teminatı oldu. Savunma sanayi başkanlığı olarak temel görevimiz yalnızca ihtiyaç duyulan tedarik süreçlerini yürütmekle kalmayıp aynı zamanda stratejik yönlendirme ile kapasite geliştirme ve teknoloji transferinde de yön belirleyici aktör olarak konumlanmaktadır” dedi.
