MURAT KÜÇÜK
Üretim ve satış performansı onlarca farklı sektörden beslenen ve söz konusu endüstrileri de besleyen hidrolik ve pnömatik sistemler endüstrisi, 2023 yılındaki durgunlaşmanın tesiri ile hedeflediği büyüme rakamlarına erişemedi. Türkiye makine ve teçhizat yatırımlarının 18 çeyrek süren büyüme trendinin 2024’ün ikinci çeyreğinde yüzde 5.6 küçülmeye dönüşmesi ise sektör açısından zorlu bir döneme girildiğinin en belirgin göstergesi oldu.
Öngörüler son iki yıldaki düşük performansın gelecek yıldan itibaren yerini yükselişe bırakacağı yönünde. Sektör oyuncuları bir taraftan da yatırımlarını ve büyüme planlarını realize edecek adımlar atıyor. Özellikle çevre teknolojileri ve sürdürülebilir temelinde yürütülen yeşil üretim anlayışına yönelik yatırımların hız kazandığı görülüyor.
Sektörde kadın istihdamı artacak
Arka sayfada görüleceği üzere sektörün yatırım yönü güçlü şirketleri arasında Hiposan var. Sektörün önemli sorunlarından bir tanesi de nitelikli istihdam konusunda yaşanıyor. Şirketler, bu konuya ilişkin çeşitli açılardan çözümler ortaya koyuyor. Kayahan Hidrolik, sektörde kadın istihdamını artırma yönünde projeler geliştiren şirketler arasında yer alıyor. Kayahan Hidrolik Yönetim Kurulu Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz, "TSE K 645 kadın girişimci standardı hazırlanma çalışmalarına da destek verdim" diyor.
Eldeki verilere göre; 2023 yılında küresel hidrolik ve pnömatik pazar büyüklüğü 53.7 milyar Euro seviyesinde. Türkiye’nin de içinde yer aldığı Avrupa piyasası, global pazarın yaklaşık yüzde 30’unu temsil ediyor. Kalan yüzde 70’lik kısmın büyük çoğunluğunu ise Asya ve Kuzey Amerika pazarları oluşturuyor. Başta makine olmak üzere endüstriyel gelişmişlik düzeyi ile hidrolik ve pnömatik sanayisinin gelişimi arasında paralellik bulunuyor. Bu nedenle sektör, özellikle Avrupa, Doğu Asya ve Kuzey Amerika’da gelişimini sürdürüyor.
16.2 milyar Euro seviyesindeki Avrupa hidrolik ve pnömatik pazarının yüzde 72.50’si hidrolik endüstrisinden oluşuyor. Avrupa pnömatik sanayisi ise 16.2 milyar Euro seviyesindeki pazarın yüzde 27.50’sine denk düşüyor.
Durgunluğun Türkiye pazarına etkisi olacak Hidrolik ve pnömatik sektörlerinin Türkiye’deki en büyük çatı kuruşu olan Akışkan Derneği (AKDER) verilerine göre; Türkiye’deki hidrolik ve pnömatik pazar büyüklüğü, 2023 yılı sonunda 630 milyon Euro seviyesine ulaştı.
Derneğe üye firma sayısı 82 olmasına rağmen farklı ölçekten yaklaşık 500’ü aşkın şirket, hidrolik ve pnömatik sektörlerinde faaliyetlerini sürdürüyor. Sektör temsilcilerine göre yaşanan durgunluğun elbette bir faturası var ve bu tabelaya şirket kapanmaları ile işten çıkarmalar şeklinde yansıyor. Türkiye’deki firmaların geçen yıla göre ortalama ciro kaybı ise döviz bazında yüzde 10 ila 15 arasında seyrediyor.
Mobil hidrolik alanı büyümesini sürdürüyor
Sektörün bileşenlerinden sadece mobil hidrolik tarafı büyümesini sürdürüyor. Ancak belirtmek gerekiyor ki pnömatik eskiye oranla daha yavaş büyüyor. Başta makine olmak üzere, birçok sanayi kolu ile temas halindeki hidrolik ve pnömatik sistemler endüstrisinin toparlanabilmesi için tedarikçisi olduğu sanayilerin güçlü üretim, satış ve ihracat rakamlarına erişmesi gerekiyor. Ayrıca sektörün de bazı dönüşümleri yaşaması büyümenin ilk koşulu olabilir.
