Hazine ve Maliye Bakanlığı, temmuz ayına ait bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı.
Buna göre, temmuzda bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 50,1 artarak 1 trilyon 96 milyar 914 milyon lira, bütçe giderleri de yüzde 35,4 artışla 1 trilyon 120 milyar 775 milyon lira olarak gerçekleşti.
Ocak-temmuz döneminde de bütçe gelirleri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 46,8 yükselerek 6 trilyon 695 milyar 494 milyon liraya çıktı. Bütçe giderleri de aynı dönemde yüzde 42,4 artarak 7 trilyon 699 milyar 834 milyon lira oldu.
Merkezi yönetim bütçesi, temmuzda 23 milyar 862 milyon lira, ocak-temmuz döneminde 1 trilyon 4 milyar 340 milyon lira açık verdi.
Giderler yüzde 35,4 arttı
Merkezi yönetim bütçe giderleri Temmuz 2024'te 827 milyar 706 milyon lira iken bu yılın temmuz ayında yüzde 35,4 artışla 1 trilyon 120 milyar 775 milyon liraya çıktı. Böylece, 2025'te merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 14 trilyon 731 milyar 14 milyon lira ödeneğin yüzde 7,6'sı kullanılmış oldu.
Geçen yıl temmuzda 4 milyar 238 milyon lira faiz dışı açık verilirken bu yılın aynı ayında 110 milyar 726 milyon lira faiz dışı fazla oluştu.
Faiz hariç bütçe giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 34,1 artarak 986 milyar 188 milyon liraya yükseldi. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı ise 2024'ün aynı ayında yüzde 7,5 iken geçen ay yüzde 7,7 olarak hesaplandı.
Temmuzda personel giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,7 artarak 322 milyar 88 milyon lira olurken personel giderleri için bütçede öngörülen 3 trilyon 475 milyar 521 milyon lira ödeneğin yüzde 9,3'ü kullanıldı.
Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri temmuzda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28,8 artışla 37 milyar 593 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 434 milyar 991 milyon lira ödeneğin yüzde 8,6'sı kullanılmış oldu.
Söz konusu dönemde, mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 1 trilyon 23 milyar 745 milyon lira ödeneğin yüzde 7,8'i harcandı. Temmuzda yüzde 36,1 artışla 80 milyar 115 milyon lira mal ve hizmet alım gideri gerçekleşti.
Cari transferler temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 40,5 artarak 389 milyar 14 milyon lira oldu. Bütçede öngörülen 5 trilyon 813 milyar 438 milyon lira ödeneğin yüzde 6,7'si kullanıldı.
Temmuzda 116 milyar 963 milyon lira sermaye gideri yapılırken sermaye transferi 14 milyar 957 milyon lira olarak gerçekleşti. Borç verme giderleri de 25 milyar 457 milyon lira oldu. Faiz giderleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 45,4 artışla 134 milyar 588 milyon lira olarak kayıtlara geçti.
Bütçe gelirleri
Merkezi yönetim bütçe gelirleri geçen yılın temmuz ayında 730 milyar 930 milyon lira iken bu yılın aynı ayında yüzde 50,1 artarak 1 trilyon 96 milyar 914 milyon liraya çıktı. Bütçe tahminine göre, bütçe gelirlerinin temmuz ayı gerçekleşme oranı 2024'te yüzde 8,7 iken geçen ay yüzde 8,6 oldu.
Vergi gelirleri tahsilatı, geçen ay Temmuz 2024'e göre yüzde 55,3 artarak 949 milyar 836 milyon liraya çıktı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı 2024'te yüzde 8,3 iken geçen ay yüzde 8,5 olarak tespit edildi.
Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri yüzde 23,8 artarak 122 milyar 446 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 19 milyar 777 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 4 milyar 855 milyon lira olarak hesaplandı.
Vergi türleri itibarıyla temmuzda geçen yılın aynı ayına göre gelir vergisi yüzde 91,9, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 59,5, özel tüketim vergisi yüzde 34,6, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 60,6, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 38,3, damga vergisi yüzde 56,1, harçlar yüzde 69,4 ve diğer vergiler tahsilatı yüzde 46,7 artarken, kurumlar vergisi yüzde 16,5 azaldı.
Ocak-temmuz dönemi gerçekleşmeleri
Merkezi yönetim bütçe giderleri Ocak-Temmuz 2024 döneminde 5 trilyon 406 milyar 254 milyon lira iken bu yılın aynı döneminde yüzde 42,4 artışla 7 trilyon 699 milyar 834 milyon liraya yükseldi. Böylelikle 2025'te merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 14 trilyon 731 milyar 14 milyon lira ödeneğin yüzde 52,3'ü kullanılmış oldu.
Faiz hariç bütçe giderleri ocak-temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 36,2 artarak 6 trilyon 453 milyar 806 milyon liraya çıktı. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı yüzde 50,5 olarak hesaplandı.
Personel giderleri söz konusu dönemde yüzde 35,1 artışla 2 trilyon 69 milyar 881 milyon lira olurken, personel giderleri için bütçede öngörülen 3 trilyon 475 milyar 521 milyon lira ödeneğin yüzde 59,6'sı kullanıldı.
Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, bu dönemde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 32,9 artarak 249 milyar 851 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 434 milyar 991 milyon lira ödeneğin yüzde 57,4'ü kullanılmış oldu.
Ocak-temmuz döneminde mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 1 trilyon 23 milyar 745 milyon lira ödeneğin yüzde 48,2'si harcandı. Bu dönemde yüzde 49,2 yükselişle 493 milyar 303 milyon lira mal ve hizmet alımı gideri gerçekleşti.
Cari transferler yüzde 37,8 artarak 2 trilyon 901 milyar 331 milyon liraya çıktı. Bütçede öngörülen 5 trilyon 813 milyar 438 milyon lira ödeneğin yüzde 49,9'u kullanıldı. Söz konusu dönemde 549 milyar 325 milyon lira sermaye gideri, 65 milyar 277 milyon lira sermaye transferi yapıldı. Borç verme giderleri de 124 milyar 840 milyon lira olarak hesaplandı. Faiz giderleri yüzde 86,8 artarak 1 trilyon 246 milyar 28 milyon lira olarak belirlendi.
Merkezi yönetim bütçe gelirleri ise geçen yılın ocak-temmuz döneminde 4 trilyon 562 milyar 295 milyon lira iken bu yılın aynı döneminde yüzde 46,8 artışla 6 trilyon 695 milyar 494 milyon liraya çıktı. Bütçe tahminine göre, bütçe gelirlerinin ocak-temmuz dönemi gerçekleşme oranı 2024'te yüzde 54,1 iken bu yılın aynı döneminde yüzde 52,3'e geriledi.
Vergi gelirleri tahsilatı söz konusu dönemde geçen yılın ocak-temmuz dönemine göre yüzde 49,6 artarak 5 trilyon 721 milyar 293 milyon liraya ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı ise yüzde 51,4 olarak kayıtlara geçti.
Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri de yüzde 27,9 artarak 781 milyar 375 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 148 milyar 700 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 44 milyar 126 milyon lira olarak belirlendi.
Vergi türleri itibarıyla ocak-temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine göre gelir vergisi yüzde 95,5, kurumlar vergisi yüzde 14,7, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 59,4, özel tüketim vergisi yüzde 37,8, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 70,5, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 24,4, damga vergisi yüzde 55,6, harçlar yüzde 64,6 ve diğer vergi gelirleri yüzde 47,8 artış gösterdi.
