MURAT KÜÇÜK
Pandemi ile başlayan ve sonrasında yaşanan iktisadi daralma ile sıkıntılı günlerden geçen inşaat sektörünün olumsuz çıktılarına rağmen, çimento ve hazır beton endüstrileri, beklenenden daha iyi bir grafik çiziyor. Özellikle son 3 yılda, artan inşaat maliyetleri ve krediye erişim sorunları nedeni ile iyice sıkıntıya giren sektör, seçimlerin geride kalması ve iktisadi politikaların küresel ekonomiye uyumlu hale gelmesi ile gelecekten daha umutlu. Çimento ve hazır betona talep artışı oluşturacak faktörlerin başında hiç kuşkusuz ki deprem bölgesinin yeniden inşası var. Bölgede yapımı devam konutlar, kamu yapıları ve altyapı çalışmaları; çimento ve hazır beton için güçlü bir talep oluşturuyor. Yanı sıra son dönemde tekrar toparlanma belirtileri gösteren inşaat sektörünün de sektörü beslemesi bekleniyor.
Kentsel dönüşüm, sektörün umudu olacak
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı raporuna göre; Türkiye genelinde 6.8 milyon riskli konut var. Bu 6.8 milyon konuttan 1.5 milyonunun acilen dönüşmesi gerekiyor. Yine aynı rapora göre; İstanbul’da ise mevcuttaki 1.3 milyon konuttan 230 bin tanesi ‘çok riskli’ kategorisinde yer alıyor. Kentsel dönüşüm çalışmalarını hızlandırmayı amaçlayan hükümet ve yerel yönetimlerin teşvik edici yaklaşımları, konuya dair umutları artırıyor. Bu nedenle hızlanacak kentsel dönüşüm sürecinin de sektöre katkı sağlayacağı aşikâr. Ekonomideki daralmanın bir yansıması olan büyük kamu yatırımlarındaki yavaşlama da sektörü etkilemişti. Önümüzdeki dönemde bazı büyük kamu yatırımlarına (hızlı tren, karayolları, tünel ve havalimanları) başlanması planlanıyor. Başlayacak büyük kamu projeleri, sektör de talebi artıracak diğer etmenlerden.
Suriye, sektör için fırsatlar sunacak
Suriye’de yaşanan rejim değişimi sonrası Türkiye’nin bölgedeki rolü ve müteahhitlik geçmişi, sektör için umut veren son gelişme oldu. Başta altyapı olmak üzere, Suriye’de inşa edilecek tüm yapılarda Türk firmalarının önemli görevler alması bekleniyor. Bu gelişmenin bir sonucu olarak sektörün üretim ve ihracat potansiyelin artacağı öngörülüyor.
Gelen talepler ile çimentoda kapasite kullanımı artacak
Türkiye çimento sektörü mevcut durumda 120 milyon ton kapasite ile faaliyetlerini sürdürüyor. Mevcutta kapasitesinin yaklaşık yüzde 70’ini kullanan sektörün gelen talepler doğrultusunda kapasite kullanım oranını artıracağı da muhtemel sonuçlar arasında yer alıyor. Kısaca rakamlara da değinmek gerekirse;
Türkiye’de 56’sı entegre (klinker üreten) tesis, 21’i öğütme tesisi olmak üzere 77 tesiste çimento üretiliyor.
Türk çimento üreticisi 2023 yılında 84.6 milyon tonluk üretime imza attı.
Sektör 2024 yılının ilk 3 çeyreğinde 63.4 milyon ton üretim yaptı.
Avrupa’nın en büyük hazır beton üreticisi olan Türkiye, 2023 yılında 115 milyon metreküplük üretim gerçekleştirdi. Avrupa Birliği üyesi bütün ülkelerin toplam üretim miktarının 239 milyon metreküp olduğu düşünüldüğünde Türkiye’nin potansiyeli çok daha iyi anlaşılıyor. 7 milyar dolar ciroya erişen hazır beton endüstrisi de 2025’ten umutlu.
