MEHMET KAYA/ANKARA
Atık Yönetimi ve Atıktan Enerji Üreticileri Derneği (TAYED) Başkanı Ali Rıza Öner, Türkiye’nin hem Sıfır Atık Kampanyası hem de katı atıklara dayalı enerji de üreten katı atık yönetimi ile başarılı bir dönem yaşadığını söyledi.
Bir grup gazeteciyle bir araya gelen Öner, Sıfır Atık kampanyasında 7 yılın tamamlandığını, bu dönemde, 60 milyon ton atığın geri kazanıldığını, 185 milyar TL ekonomik fayda sağlandığını, 498 milyon ağacın kesilmediğini ve 5,9 milyon ton sera gazı salımının engellendiğini kaydetti. Kampanya başında yüzde 13 olan geri kazanım oranının toplam atık miktarındaki artışa rağmen yüzde 35’e yükseldiğini vurgulayan Öner, kampanyanın BM, FAO, Dünya Bankası, UNDP gibi kuruluşlardan takdir ve ödüller aldığını vurguladı.
“Bertaraf tesisleri sürecin bir parçası”
Katı atıkların bertaraf tesislerinde işlendiğini hatırlatan Ali Rıza Öner, bu yöntem ve tesislerin çeşitli ülkelerce örnek alındığını kaydetti. Bertaraf tesislerinin sürdürülebilir şekilde çalışmaya devam etmesinin Sıfır Atık Hareketi açısından önemli bir yer tuttuğunu vurgulayan Öner, “10 yıllık Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) süresi dolan tesisler, mekanizma sonrası serbest elektrik fiyatı ile bertarafa devam etmek zorunda. Mevcut serbest fiyatlar ile bu mücadeleyi sürdürmek mümkün değil” dedi. Alım garanti süresi biten tesislere, yeni bir sabit fiyat belirlenmesi önerisini getiren TAYED Başkanı, “Yatırım sonrası işletme giderlerimiz oldukça yüksek, atıkların doğru bir şekilde bertaraf edilmesi hayatın olağan akışının bir parçası, herkesin çok daha duyarlı olması gerekiyor” dedi.
Türkiye’nin katı atıkta uyguladığı modelin başka ülkelerce örnek alındığını kaydeden Ali Rıza Öner, bu yaklaşımın alt ve orta gelir grubundaki ülkelere yaygınlaştırılabileceğini savundu. Öner, “Çünkü dünyanın büyük bölümü atıklarını karışık olarak topluyor. Bizde uygulanan bertaraf modelleri diğer ülkelere çok uygun. Tesislerimizde neredeyse her ay yabancı misafirlerimiz oluyor. 15 gün önce Sayın Cumhurbaşkanımızın daveti üzerine ülkemize gelen Lesotho Başbakanı Sam Matekane tesislerimizi gezdi ve bilgi aldı. Bizleri ülkesine yatırım için davet ettiler, önümüzdeki aylarda iade-i ziyaret yapmayı planlıyoruz” diye konuştu.
"Sıfır Atık Hareketi farkındalığı artırdı"
Sıfır Atık hareketinin toplumda farkındalığı artırdığını belirten Ali Rıza Öner, “Doğru atık yönetimi, iklim değişikliğiyle mücadelenin birinci şartı. Yüzde 35’e yükselen geri kazanım oranının 2035’te yüzde 60’lara ulaşması hedefleniyor” dedi. Kampanyanın başlangıcından bu yana 29,3 milyon ton kağıt, 7,8 milyon ton plastik, 2,9 milyon ton cam, 3,7 milyon ton metal, 16,2 milyon ton organik olmak üzere 59,9 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını belirten Öner, ayrıca 22 milyon kişiye sıfır atık eğitimleri verildiğini söyledi.
