YENER KARADENİZ/İSTANBUL
İstanbul Sanayi Odası (İSO) 17. Grup Dış Giyim Sanayii Meslek Komitesi Başkanı Süleyman Orakçıoğlu, komitenin 2025’in ilk altı ayına yönelik yaptığı sektör analizini kamuoyuyla paylaştı. Hazır giyim sektöründe ciddi bir daralma yaşandığını vurgulayan Orakçıoğlu, yılın ilk yarısında 168 dış giyim firmasının kapandığını, bu firmalarla birlikte 7 bin 735 kişilik istihdam kaybının yaşandığını söyledi. Buna karşılık aynı dönemde yalnızca 33 yeni firmanın kurulduğunu belirten Orakçıoğlu, bu firmaların toplamda 513 kişilik yeni istihdam sağladığını aktardı. “Bu tablo, sektörün mevcut durumunu çok açık bir şekilde ortaya koyuyor” diyen Orakçıoğlu, kapanan firmaların büyük çoğunluğunun kayıtlı ve üst segment üreticiler olduğunu vurguladı. Paylaştığı verilerin yalnızca dış giyim sektörünü kapsadığını hatırlatan Orakçıoğlu, “Bu rakamlara iç giyim, triko ve çorap sektörü dahil değil. Sadece dış giyim sektöründe bu tablo varsa, genel görünümün ne kadar vahim olduğu ortada” ifadelerini kullandı.
KÇÖ sektöre yeniden kazandırılmalı
Süleyman Orakçıoğlu, pandemi döneminde devreye alınan kısa çalışma ödeneğinin (KÇÖ) sektör açısından hayati önem taşıdığını hatırlattı ve benzer bir uygulamanın yeniden gündeme alınması gerektiğini söyledi. “Tekstil, hazır giyim, deri-ayakkabı ve mobilya sektörleri için kısa çalışma ödeneğinin en az bir yıl süreyle uygulanması gerekiyor. Belki makro ölçekte etkisi sınırlı olabilir ama mikro düzeyde ciddi bir can suyu olacaktır” diye konuştu. Kayıt dışılığın sektörde ciddi bir sorun hâline geldiğini dile getiren Orakçıoğlu, dış giyimde kayıt dışı oranın yüzde 44’e kadar çıktığını belirtti. Orakçıoğlu, “Kayıt dışılığa çözüm bulunmadıkça, istihdamdaki daralma hız kesmeyecek. 1,2 milyonluk istihdam 900 bine düşmüş durumda” uyarısında bulundu. Orakçıoğlu, tüm olumsuz tabloya rağmen sektörde nitelikli yeni yatırımlar ve marka girişimlerinin sürdüğünü belirtti. Bu tür projelere destek verilmesi gerektiğini söyleyen Orakçıoğlu, “Burada özellikle markalarımızın yaptığı çok önemli girişimler var. Özellikle nitelikli yeni yatırımlar var. Buralarda da sektör ayrımı yapılmadan, özellikle vurgulamak istiyorum, inovatif projelere destek verilmeli. Burada sektör ayrımı yapılığı zaman herkes ister istemez üvey evlat muamelesi görüyor” dedi.
Yerli katma değere özel teşvik şart
Hazır giyim sektörünün yüzde 80 oranında yerli katma değerle üretim yaptığını söyleyen Orakçıoğlu, mevcut destek sisteminin adil olmadığını belirtti. “Şu anda döviz kazandırıcı faaliyetlere yüzde 3 destek var. Ama bu destek, yerli katma değer oranı yüzde 20 olanla yüzde 80 olan arasında fark gözetmiyor. Oysa yerli katma değeri yüksek üreticilere ayrıcalıklı teşvik verilmeli. Bu analiz kolaylıkla yapılabilir” şeklinde konuştu. Sektörün uluslararası rekabet gücünün göz ardı edildiğini savunan Orakçıoğlu, Giresun’daki üretim tesislerinden yapılan ihracata dikkat çekti. “Biz kilogram başına 133 Euro'dan ihracat yapıyoruz. Almanya’dan Mercedes’in kilogramı 43 Euro'ya ithal ediliyor. Rakamlar ortadayken, bu sektörü küçümsemek büyük hata olur. Ya her şeyi yok sayacağız, ya da bu birikimin üzerine koyacağız. Bu noktada bir tercih yapılmalı” dedi.
