Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği (Türkiye İMSAD) tarafından hazırlanan İnşaat Malzemesi Sanayi Bileşik Endeksi'nin haziran sonuçları yayımlandı. Buna göre, mayısta ilk artışını gerçekleştiren Bileşik Endeks'in haziranda yeniden ivme kaybettiği görüldü.
Çalışma gün sayısının azalması faaliyetleri sınırlarken, siyasi ve jeopolitik riskler haziranda Bileşik Endeks'i olumsuz etkiledi. Mevsimselliğin olumlu etkisi sınırlı kaldı ve ihracat pazarlarında korumacılığa ilişkin belirsizlik olumsuz etki yarattı. Rapora göre, haziranda Faaliyet, Güven ve Beklenti Alt Endeksleri gerileme gösterdi.
Gelişmeler sonucunda, İnşaat Malzemesi Sanayi Bileşik Endeksi, haziranda bir önceki aya göre 1,8 puan azalarak 80,7 puana indi. Bileşik Endeks, geçen yılın haziran ayını ise 91,7 puan ile tamamlamıştı.
Rapora göre, yurt içi ve yurt dışındaki koşullar, Bileşik Endeks için zorlu bir döneme işaret ediyor. Bileşik Endeks'in, yılın üçüncü çeyreğinde, ilave sıkılaşma önlemleri, ihracat pazarlarındaki gelişmeler, siyasi ve jeopolitik riskler ile şekillenmesi bekleniyor.
Faaliyet Endeksi 3,5 puan düştü
Türkiye İMSAD'ın hazırladığı rapora göre, Faaliyet Endeksi, haziranda önemli ölçüde geriledi. Haziranda çalışma gün sayısının azalması faaliyetlerdeki düşüşte belirleyici oldu. Siyasi belirsizlikler yeniden yükselirken, ihracat pazarlarında ise tarife endişeleri ana etki unsuru olarak öne çıktı.
Haziran boyunca devam eden İsrail-İran çatışması da ticareti olumsuz etkiledi. Mevsimselliğin etkileri olumlu yönde oldu ancak etkisi sınırlı kaldı.
Raporda paylaşılan verilere göre, haziranda Faaliyet Endeksi bir önceki aya göre 3,5 puan azaldı ve 124,1 puana düştü. Bu sonuçla birlikte Faaliyet Endeksi, 2024 yılı haziran ayı seviyesinin de altında kaldı.
Haziranda yurt içi satışların bir önceki aya göre belirgin şekilde azaldığına yer verilen rapora göre, çalışma gün sayısının azalması ve artan risklerin satışları sınırladığı belirtilirken, ihracatın da haziran ayında gerileme gösterdiği vurgulandı.
Ayrıca, küresel ticarette korumacılık endişelerinin belirsizliği artırdığı ve pazarlarda durağanlığın yükseldiği paylaşılan rapora göre, jeopolitik gerginliklerin ihracatı olumsuz etkilediği, üretimin azaldığı ve cirolarda da belirgin düşüş yaşandığı kaydedildi.
Rapora göre, inşaat malzemesi sanayisinde faaliyetler, sıkılaşma politikaları, ihracat pazarlarındaki gelişmeler, jeopolitik ve siyasi riskler tarafından belirlendi.
Ayrıca, yurt içi talebin yeniden yavaşladığı, mevsimselliğin ise olumlu etki yaratacağı kaydedilen rapora göre, ihracat pazarlarında beklenen toparlanmanın ötelendi. Rapora göre, TL kurunun gerilemesinin ihracatı desteklemesi ve Faaliyet Endeksi'nin yılın üçüncü çeyreğinde toparlanma çabası içinde olması bekleniyor.
Güven Endeksi 54,6 puan oldu
Rapora göre, haziran ayında Güven Endeksi'nde, jeopolitik ve siyasi riskler ile ekonomik programa olan güvenin artırılması için alınan sıkılaşma önlemleri sınırlayıcı etki yarattı.
Faaliyetlerdeki düşüşün güveni zayıflattığına yer verilen rapora göre, ihracat pazarlarındaki korumacılık girişimlerinin yarattığı belirsizlikler güveni olumsuz etkiledi.
Bu gelişmelere bağlı olarak, haziranda güven seviyesi bir önceki aya göre 1,3 puan düşerek 54,6 puan seviyesine indi. Güven Endeksi 2024 yılı haziran ayını ise 68,1 puan ile kapatmıştı.
Rapora göre, Haziran 2025'te Türkiye ekonomisi, inşaat sektörü ve inşaat malzemesi sanayisi, yurt içi pazarlar ve ihracat pazarlarına ilişkin güven seviyesi azaldı.
Siyasi gelişmeler bundan sonra Güven Endeksi'ni belirleyecek en önemli unsurlardan biri haline geldi.
Beklenti Endeksi 66,1 puana indi
Rapora göre, Beklenti Endeksi haziranda sınırlı ölçüde gerileme gösterdi. Endeks böylece yılın ilk yarısında kesintisiz olarak düşüş kaydetti. Endeks, finansal şokların beklentiler üzerindeki olumsuz etkilerinin azalarak sürdüğünü gösteriyor.
Küresel ticarette korumacılık endişeleri de beklentileri olumsuz etkiledi. Ek olarak, haziranda siyasi ve jeopolitik gelişmeleri de beklentileri sınırladı.
Yaşanan süreçlerin etkisiyle, Beklenti Endeksi, haziranda bir önceki aya göre 1,1 puan azalarak 66,1 puana indi. 2024 yılı haziran ayında ise Beklenti Endeksi 78,3 puan seviyesinde gerçekleşmişti.
Rapora göre, haziranda, gelecek üç aya ilişkin alınan yurt içi siparişler azaldı ve ihracat siparişleri de yeniden düştü. Öte yandan, gelecek üç aya yönelik üretim, yatırım, istihdam beklentileri ise sınırlı ölçüde geriledi. Üretim beklentileri uzun süre sonra azaldı.
Raporda yer alan değerlendirmeler kapsamında, 2025'in ikinci yarısında beklentileri şekillendirecek ana unsurun siyasi, ekonomik ve jeopolitik gelişmeler olacağı vurgulandı. Sıkılaşma önlemlerinin uzamasının beklentileri sınırlayacağı kaydedilirken, reel sektörün faiz indirimi ve gevşeme beklentilerinin arttığı vurgulandı. İhracat pazarlarındaki toparlanmanın ise bir diğer önemli beklenti olduğuna işaret edildi. Ayrıca, jeopolitik gelişmeler ve ticaret müzakerelerinin belirleyici olacağı belirtildi.
