Türkiye; tekstil, hazır giyim ve halı üretiminde ve ihracatında küresel gücünü koruyor. Ancak, 2024’teki etkili olan düşük kur, yüksek iş gücü maliyetleri ve Çin’in haksız rekabetinin etkisiyle ihracatta potansiyel artışını gerçekleştiremedi. Her şeye rağmen Türkiye’nin halı ihracatı 2,9 milyar dolara yaklaşırken, halı sanayicileri de 2025 yılı içinde maliyet fiyat ilişkisini olumsuz etkileyen şartların iyileşebileceğini düşünüyor.
Güneydoğu Anadolu Halı İhracatçıları Birliği (GAHİB) Başkanı Zeynal Abidin Kaplan, “Türkiye makine halısı üretiminde sahip olduğu üretim kapasitesiyle dünyanın lider ülkesidir. Üretim Gaziantep’te yoğunlaşmıştır ve Türkiye’de üretilen makine halısının yüzde 85’inden fazlası Gaziantep’te üretilir. Özellikle parça makine halısı üretiminde dünyanın üretim merkezi Gaziantep oldu. Dünya genelinde parça makine halısı ihracatının yaklaşık yüzde 40’ının ve suni sentetik liflerden dokunan makine halısının yüzde 66’sının ihracatını Türkiye gerçekleştiriyor” dedi.
Gaziantep’in 7 kıtada 180 ülkeye yönelik halı ihracatı yaptığını belirten Kaplan şöyle konuştu: “Bu sektörde Gaziantep’te 60 bini aşkın beyaz ve mavi yakalı çalışıyor. Tamamlayıcı sektörlerde çalışanlarla birlikte bu sayı Gaziantep için 300 bine ulaşıyor. Türkiye’nin geçen yıl bütün türlerini içeren halı ihracatı toplamı 2 milyar 867 milyon 477 bin dolar oldu ve bunun yüzde 68,7’sini Gaziantep tek başına gerçekleştirdi. En çok ihracat 1 milyar 677 milyon 542 bin dolar ile makine halılarında yapılırken, onu sırayla 247 milyon 939 bin dolar ile tüfte halılar ve 17 milyon 619 bin dolar ile el yapımı halılar izledi. Güneydoğu’dan en çok halı ihracatı 566 milyon 327 bin dolar ile ABD’ye yapıldı. 205 milyon 856 bin dolar ile Suudi Arabistan da ikinci sırada yer aldı. Irak’a ihracat bir önceki yıla göre yüzde 42,5 arttı ve 200 milyon 104 bin dolara ulaştı. 2024 yılında Güneydoğu’dan 143 ülke ve serbest bölgeye 1 milyar 945 milyon 865 bin dolarlık ihracat yapıldı.”
GAHİB Başkanı Kaplan, “Gaziantep’te örnek bir kümelenme olduğunu belirterek, bu durumun muhteşem bir üretim gücü ve verimlilik kazancı sağladığını, Gaziantep’in rekabetçi olabilmesinin temelinde bu iş bölümü ve yoğunlaşmanın yattığını anlattı.
Yurt içinde koşullar iyileşirse ihracat artar
2024 yılında bütün olumsuzluklara rağmen hedeflerin yakalandığını söyleyen Kaplan, şöyle konuştu: “2025’te yurt içindeki finansal koşulların üretim lehine düzelmesi durumunda dünyadaki hakim konumumuzu geliştirerek koruyacağımızı ümit ediyoruz. Sektörümüzün en önemli sorunu üretim maliyetlerinin yükselmesi ve dünya pazarlarındaki rekabet gücümüzün azalmasıdır. Bankaların uyguladığı yüksek faiz, sanayicilerimizin uluslararası rekabet gücünü kısıtlıyor. Bakanlıklarımızın ve özellikle Ticaret Bakanlığımızın yeni teşvikler uygulaması, sektörün farklı ülkelere kaymasını önler. Pek çok önemli alıcı ülke, Türk menşeli ürünlere yüksek tarifeler ve tarife dışı engeller uyguluyor. Serbest ticaret anlaşmaları, korunma önlemleri ve anti-damping soruşturmaları konusunda Bakanlığımızın sektörümüze daha fazla destek olarak önümüzü açmasını ve hükümetimizin ihracatçının elini rahatlatacak adımlar atmasını bekliyoruz. İşçilik, hammadde ve enerji fiyatlarının hızla artması, kontrollü kur politikasının devam etmesi ihracatımızı olumsuz etkiliyor ve birçok firmanın alternatif ülkelere yatırım yapma düşüncesini güçlendiriyor. Bunların hükümetimizin desteği ile kısa bir sürede düzeleceğini umuyoruz.”
Fuarımız, 21 ülkeden 497 firmayı ağırladı
GAHİB Başkanı Zeynal Abidin Kaplan, sektör temsilcilerinin birçok ülkede halı ve tekstil fuarlarına katıldığını da hatırlatarak, “2022 yılından itibaren gerçekleştirmeye başladığımız CFE Carpet and Flooring Expo ile dünya halı ticaretinin en önemli merkezi olabileceğimizi gösterdik. 2025 ocak ayında düzenlediğimiz fuarımızda önceki yıla oranla daha büyük katılımcı ve ziyaretçi sayısına ulaştık. Artık alıcılar ve satıcılar için dünyadaki en önemli buluşma noktası İstanbul” dedi. Başkan Kaplan, 50 bin 530 metre kare alanda düzenlenen fuara Türkiye’den ve 21 ülkeden 497 firmanın katıldığını belirtti. Fuar 8 bin 276’sı yabancı olmak üzere yaklaşık 36 bin ziyaretçiyi ağırladı.
