Leyla İLHAN
Hem deprem felaketi hem de seçim süreci yılın ilk yarısında konut satışlarına olumsuz yansıdı. Yılın ilk 5 ayında satışlar bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 16 düştü. Yılın tamamında satışların geçen yılın altında kalması beklenirken seçimlerin sonuçlanmasıyla özellikle markalı konut üretimi yeniden hareketlendi. Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği (KONUTDER) Başkanı Ramadan Kumova da, seçimlerin ardından sektörde başlayan harekete dikkat çekti. Seçim sonrasına ötelenen talebi karşılamak amacıyla markalı konut üreticilerinin hızlıca proje lansmanlarına başladığını aktaran Kumova, “Bekleyen yatırımlar devreye alınıyor. Yılın ilk yarısında arzda istenen seviyeye ulaşılamasa da bundan sonraki süreçte arz hızlanacak” dedi.
“Kredili satış üretimi artırır”
Üretimin veya arzın ivmelenmesinin satışlara bağlı olduğuna dikkat çeken Kumova, “Tüketici eskiden olduğu gibi konut kredisine ulaşabilse ve kredili satışın payı yüzde 47’lere geri gelse talep ve arz da aynı şekilde hızlanacak” değerlendirmesinde bulundu. Konut kredi faizlerinin yüzde 1’in altına indiğinde piyasada gözlenen canlanmayı hatırlatan Kumova, “Özellikle orta gelir grubuna finansman sağlamalıyız ki ev sahipliği oranını artıralım” dedi.
“Erişilebilir konut hamlesi” kapsamında gündeme gelen İlk Evim, İlk İşyerim, Yeni Evim gibi kampanyalara da dikkat çeken Kumova “KONUTDER olarak yeni modeller üzerinde çalışmalar yapıyoruz. Örneğin tüketicinin konuta erişemediği durumda, gayrimenkul yatırım fonları ile değer artışından pay alması, yapı tasarruf sandıklarının ve tasarruf finansman şirketlerinin de Bireysel Emeklilik Sistemi’ndeki gibi devlet katkısıyla desteklenmesi gibi çeşitli modeller üzerinde komitelerimiz çalışıyor” dedi. Kumova, yeni dönemde öncelikli konu başlıklarının güvenli piyasa koşullarının geliştirilmesi, kentsel dönüşüm ve erişilebilir güvenli konut arzının dengelenmesi olarak belirlediklerini açıkladı. Yabancıya satış hakkında da bilgi veren Ramadan Kumova, “400 bin dolarlık düzenleme geçtiğimiz yıl haziran ayında devreye girdi. O dönemde yalnızca temmuz ayında gerileme yaşandı ve sonrasında artan ivmeyle satışlar devam etti. Yüksek gelirli yabancı Türkiye’den ev almaya devam ediyor” dedi. Ancak yabancıya konut satışlarının bu yılın ocak-mayıs döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 37,8 azalarak 16 bin 650’de kaldığını belirten Kumova, “Yabancıya satıştaki düşüş seçim dönemi oluşan belirsizlik ve deprem sonrası oluşan kaygıdan kaynaklandı. Önümüzdeki aylarda yabancıya satışın bir toparlanma yaşayacağını düşünüyoruz” yorumunu yaptı.
Yabancıya satışta sığınmacı- mülteci ile yatırımcının birbirine karıştığı savunan Kumova, şu görüşü dile getirdi: “Bizde yabancıya satış yüzde 4 seviyesinde. Halbuki bu oran Avrupa’da yüzde 8, İngiltere’de yüzde 11, Miami’de yüzde 17 ve Dubai’de yüzde 65.”
Az katlı konutlara talep yükseliyor
Ramadan Kumova, deprem sonrasında tüketicilerin konut algısının değiştiğine dikkati çekerek “Zemini sağlam, fay hattına uzak ve az katlı konutlara yöneliş arttı” dedi. Kumova, “Tüketiciler artık, projelerde kullanılan betonu, zemin etütlerini sormaya başladı. Bu bilincin sağlanması önemli. Ayrıca müstakil yaşam isteği; az katlı, yatay konutlara talep artırıyor” dedi.
