Ticaret Bakanı Ömer Bolat, İstanbul'da bir otelde düzenlenen Avrupa Uluslararası Müteahhitler Birliği Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, küresel ekonomide, tedarik zincirlerinde, enerji kaynaklarında, teknolojide ve rekabette yaşanan değişimlere değindi.
Son yıllarda yaşanan bölgesel savaşlara, dünya ticaretindeki korumacılığa ve küresel ekonominin karşı karşıya kaldığı zorluklara işaret eden Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:
"On yıllar boyunca küresel ekonomiyi esas olarak verimlilik anlayışı şekillendirmişti. Artık verimlilik tek başına yetmiyor. Dayanıklılığın da ne kadar önemli olduğu anlaşıldı. Artık şirketler sadece 'Nerede daha verimli ve nerede daha ucuza üretirim?' diye sormuyor. 'Tedarik zinciri ve lojistik zinciri koparsa nerede üretmeye ve ticaret yapmaya devam edebilirim?' sorusu da cevabı aranan çok önemli bir soru haline geldi. Türkiye olarak biz sadece transit ülke olmak istemiyoruz. Üretimin, ticaretin, lojistiğin, yatırımın ve bağlantısallığın merkezi olmayı hedefliyoruz."
Altyapıya 300 milyar doların üzerinde yatırım yapıldı
Bolat, Türkiye'nin liman, havalimanı, kara yolu, demir yolu ve lojistik ağları gibi alanlarda yaptığı yatırımlara ilişkin bilgi vererek, Halkalı-Kapıkule Hızlı Tren Hattı'nın Çerkezköy-Kapıkule kesiminin bugün açılacağını, 650 kilometreden uzun Ankara-İzmir demir yolu projesinin de kısa süre içinde tamamlanma aşamasına geleceğini söyledi.
Türkiye'nin son 23 yılda altyapı yatırımlarında büyük bir dönüşüm yaşadığını ve altyapısını baştan aşağı yenilediğini dile getiren Bolat, demir yolu taşımacılığının güçlendiğini, deniz yolu taşımacılığında dünyada ilk 10 ülke arasına girildiğini ve altyapıya 300 milyar doların üzerinde yatırım yapıldığını ifade etti.
Orta Koridor'un Türkiye'yi Avrupa ve Asya'ya bağladığını belirten Bolat, "Biliyorsunuz tarihte çok iyi bilinen bir söz vardı, 'Her yol Roma'ya çıkar.' diye. Ben de buna bugün yeni bir söz ilave edeceğim. Her yol Türkiye'den geçer." dedi.
Coğrafi konumu sayesinde birçok uluslararası koridorun Türkiye üzerinden geçtiğini söyleyen Bolat, bu alandaki projelere değindi.
Kişi başına milli gelir yıl sonunda 20 bin doları aşabilir
Bakan Bolat, Türkiye'nin büyüme, istihdam ve milli gelirine ilişkin, "Türkiye, 23 yılda Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın döneminde 238 milyar dolar milli gelirden Haziran 2026 itibarıyla 1,7 trilyon dolar milli gelire yükselmiştir. Kişi başına milli geliri de 2002'de 3 bin 600 dolardan Aralık 2025 itibarıyla 18 bin dolara, yıl sonunda çok muhtemelen 20 bin doları aşacak noktaya gelmiştir." ifadesini kullandı.
Türkiye'nin son 16 yılda kesintisiz büyüdüğünü dile getiren Bolat, ekonominin 24 çeyrektir büyüme kaydettiğini, işsizliğin son 40 aydır yüzde 7,8 ile tek hanede seyrettiğini söyledi.
Bolat, Türkiye'nin mal ve hizmet ihracatındaki gelişmelere ilişkin, "Yıllıklandırılmış mal ihracatında eylül itibarıyla 284 milyar dolardayız. Bir de hizmetler sektörü var." dedi.
Avrupalı yatırımcılara davet
Müteahhitlik sektörünün Türkiye'nin milli gelirinde yüzde 6,5 paya sahip önemli bir alan olduğunu belirten Bolat, hizmet ihracatının geçen yıl 125 milyar dolara ulaştığını, bu yıl için hedefin 128 milyar dolar olduğunu söyledi.
Bolat, Türkiye'nin hizmet ticaretinde 63 milyar dolar dış ticaret fazlası verdiğini ve Avrupa Birliği'nin 27 ülkeyle Türkiye'nin en büyük dış ticaret ortağı konumunda bulunduğunu ifade etti.
Yabancı yatırımcılara ilişkin de Bolat, "Türkiye'de 89 bin yabancı yatırım şirketi var. Bunların yüzde 63'ü Avrupalı şirketlerdir. Türkiye'de değilseniz sizler de geç kalmadınız. Sizleri Türkiye'ye davet ediyoruz." dedi.
Bolat, yatırımcılara yönelik teşvikler ve Türkiye'nin avantajlarına işaret ederek, sanayi, otomotiv, makine, inşaat malzemeleri, çimento, cam, karo, seramik, demir çelik, inşaat demiri, doğal taş, mermer ve granit alanlarındaki üretim imkanlarına dikkati çekti.
Bakan Bolat, düşük karbonlu üretim ve "Made in EU" gibi konularda hazırlıkların sürdüğünü belirterek, "Yeşil dönüşüme uyum sağlayan bir yol haritamız var. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması işlemeye başladı ve çelik, alüminyum, çimento gibi müteahhitlik sektörünü çok yakından ilgilendiren ürünlerdi." ifadesini kullandı.
Türkiye'nin yurt dışı müteahhitlik sektörüyle gurur duyduklarını vurgulayan Bolat, şunları söyledi:
"Yüz akı bir sektörümüz. 1972'de Libya'da yola çıktılar. Bugün 139 ülkede 12 bin 900 projeyi başarıyla tamamlayan, kısmen de devam eden bir iş hacmine sahip. Yurt dışı müteahhitlik sektörümüz tam 570 milyar dolarlık ihaleleri başarıyla tamamladı. 570 milyar doların 520 milyar doları son 23 yılda başarıldı. Yurt dışı müşavirlik çalışmalarında da hızlandık. Toplam 3,5 milyar dolar değerinde 3 bin 100'den fazla yurt dışı teknik müşavirlik projelerini firmalarımız tamamladı."
Bolat, Engineering News-Record'un (ENR) her yıl yayımladığı dünyanın en büyük 250 uluslararası müteahhitlik firması listesinde 2025'te 49 Türk firmasının yer aldığını belirterek, "Göreve başladığım 2023 ortalarında 41-42 civarında Türk firması vardı. Çin 71 firmayla birinci, Türkiye 49 firmayla ikinci sırada." diye konuştu.
"Türk müteahhitlik firmaları Avrupa'da ortaklığa hazır"
Bakan Bolat, Türk müteahhitlerin son yıllarda Avrupa'da da iş almaya başladığını ve Avrupalı müteahhitlerle ortaklıklar kurduğunu söyledi.
İspanya, Portekiz, Hollanda, Polonya ve Romanya gibi ülkelerde Türk müteahhitlerin bazen tek başına bazen yerel ortaklarla önemli projeler yaptığını dile getiren Bolat, "2025'te Türk müteahhitlik sektörünün yurt dışında aldığı işlerin yüzde 40'ı Avrupa kıtasında olmuştu." dedi.
Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra tamamlanan altyapı ve üstyapıların yenilenmesine ihtiyaç duyulduğunu belirten Bolat, sözlerini şöyle tamamladı:
"Son yıllarda sosyal konutların, altyapıların, ulaştırma yatırımlarının ve üstyapıların yenilenmesi Avrupa'daki birçok ülke için zorunluluk haline gelmiştir. Bunu gözlemliyoruz, görüyoruz ve araştırıyoruz. Avrupa'da bu yenilenme çalışmalarında müteahhitlik şirketleri için çok büyük imkanlar ortaya çıkacağı açık ve bu süreç başladı. Sizler bunları yapacaksınız. Biz de Türk müteahhitlik firmaları olarak sizlerle birlikte çalışmaya, ortaklığa hazırız. Yurt dışı müteahhitlik çalışmalarında Ticaret Bakanlığı'mız Türkiye'deki yetkili hükümet kuruluşudur. Genel Müdürlüğümüz var ve bu anlamda başta Türkiye Müteahhitler Birliği olmak üzere uluslararası müteahhitlik firmalarına yardımcı olmaya gayret ediyoruz."
