İMAM GÜNEŞ / İSTANBUL
Dünyada deri deyince ilk akla gelen ülkelerden olan Türkiye'de firmalar kapanmaya doğru gidiyor. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun en son açıkladığı 2024 yılı Eylül ayı verilerine göre, deri ve deri mamulleri sektöründe 7 bin 526 adet işletme ve bu işletmelerin de 63 bin 800 sigortalı çalışanı bulunuyor. Geçen yıla göre 338 işletme kapanırken, istihdam da 8 bin 466 kişi azaldı. Sektörün en katma değerli alt alanlarından olan deri ve kürk konfeksiyonda ise durum daha da kötüleşiyor. İhracat kilogram fiyatı 100 doların üzerinde olan sektör, iflaslar ve istihdam kaybı ile mücadele ediyor.
Eski İstanbul Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği (İDMİB) Yönetim Kurulu Üyesi ve Eski Türkiye Deri Konfeksiyoncuları Derneği (TDKD) Başkanı Mehmet Ali Dinç, yaşanan zorluklara dikkat çekti. Bünyesindeki Perre markasıyla tanınan Doğu Deri’nin Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Dinç, hem sektörü hem de firmasındaki gelişmeleri EKONOMİ’ye anlattı.
Deri ve tekstil sektöründeki firmalarla yaptıkları görüşmelerde yeni yıl itibariyle birçok şirketin kapanma veya kadro azaltma durumunda olduğunu söyleyen Dinç, “Firmalar, 2024’te kâr marjlarından feragat ederek ayakta kalmaya çalıştı. Ancak asıl kriz 2025’te yaşanacak. Asgari ücret zammıyla birlikte işçilik ve diğer giderler artacak, kâr marjı kalmayacak. Sektörden aldığımız geri dönüşlere göre, firmaların yüzde 30’u kapanabilir” dedi.
“İşçilik maliyetimiz rakiplerin ürün fiyatı kadar”
Pakistan'da bugün bitmiş bir ürün 45-50 dolarlara satılırken Türkiye’deki üreticinin sadece işçilik maliyetinin bu seviyede olduğunun altını çizen Dinç, şöyle konuştu: “Dolayısıyla biz bu pazarı kaybettik ve işçilik maliyetlerimiz yükseldikçe, dolar kuru da böyle kaldıkça, kaybetmeye devam edeceğiz. Biz dövizin 30 liradan 100 lira olmasını istemiyoruz, hiçbirimizin böyle bir talebi yok ama en az enflasyonun yüzde 10 altında, orantılı bir şekilde artması gerekiyor."
ABD pazarı değer kazanıyor
İhracatta pazar çeşitlemesinin faydasını gördüklerini anlatan Dinç, şunları söyledi: "Ana pazarımız Rusya olmak üzere 20'ye yakın ülkeye ihracat yapıyoruz. Son zamanlarda özellikle Amerika pazarı öne çıkıyor. Bu pazarda ciddi talep ve fırsat var. Bizim de en başarılı olduğumuz ikinci pazarımız. Ayrıca İtalya, Almanya ve Fransa gibi ülkelere de ihracat yapıyoruz. Yine son dönemde savaş ortamı olmasına rağmen Ukrayna'ya ciddi satışlarımız mevcut. Yaptığımız Ar-Ge'lerle muadili olmayan ürünler geliştirebiliyoruz. Müşterilerimiz bir ürün aldığı takdirde onun benzerinin başka yerde olmayacağını biliyor. Biz insanların üstündeki bir ürünü çıkartıp ikincisini de giydirmeye çalışıyoruz. Bunun için de her zaman farklı bir şey yaratmamız gerekiyor."
Tasarımda yerliye dönüş başladı, desteklediği öğrenci birinciliği kaptı
Doğu Deri Perre olarak kriz dönemlerinde düşük kâr marjı politikasıyla ihracatlarını ve cirolarını artırmayı başardıklarını vurgulayan Dinç, Ar-Ge ve tasarıma önem verdiklerini, yılda iki kez 100’er adetlik koleksiyon, üretim yaptıkları firmalar için de 500’er adetlik koleksiyon hazırladıklarını belirtti. Sektörde yerli tasarımcıların sayısının arttığını, Doğu Deri olarak yıllardır öğrencilere destek verdiklerini dile getiren Dinç, “Deri Meslek Lisesi öğrencilerine staj imkânı sağlıyoruz. Tasarım yarışmalarına sponsor oluyoruz. Son olarak geçen ay İDMİB’in düzenlediği 6. Detay Deri Ürünleri Tasarım Yarışması’nın Deri Konfeksiyon kategorisinin birincisi, sponsor olduğumuz Melike Dolan oldu. Melike gibi öğrencilerimizi desteklemek katma değerli üretimin artmasına da katkı sağlayacaktır” şeklinde konuştu.
