YENER KARADENİZ/İSTANBUL
Türkiye’de satış adedi yıllık 12 milyonu bulan cep telefonu piyasasında geçen yıl daralma ithalat, 2025’e artış eğilimiyle girdi. Özellikle yolcu beraberinde getirilen cihazlara uygulanan 45 bin TL’lik IMEI kayıt ücreti, tüketiciyi yeniden ithal cep telefonlarına yönlendirdi. Bu gelişme, ithalat istatistiklerine de yansıdı. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 2025’in ilk dört ayında cep telefonu ithalat adedi yüzde 21 artarak 1 milyon 924 bine, ithalat değeri ise yüzde 4,2 artışla 856 milyon dolara yükseldi. Böylece 2024’te gerileyen adet bazlı ithalat, yeniden artış eğilimine girmiş oldu. Bu durum, birim fiyatlarda düşüş yaşandığını gösteriyor. Yani Türkiye bu dönemde daha fazla cep telefonu ithal etti ancak ithal edilen cihazların ortalama fiyatı geçen yıla göre daha düşük kaldı. Tüketici tercihlerinin orta ve alt segment modellere kaydığı görülüyor. 2024 yılı genelinde cep telefonu ithalatı adet bazında yüzde 1,2 azalarak 5 milyon 57 bin adede düşerken, değer ise yüzde 10,3 artışla 2 milyar 618 milyon dolara çıkmış ve rekor seviyeye ulaşmıştı. Bu tablo ise geçen sene tüketici talebinin daha yüksek modellere yöneldiğini gösteriyor. Yani veriler, daha az sayıda ama daha pahalı cihazların ithal edildiğini ortaya koymuştu.
Yolcu beraberi cazibesini yitirdi
Sektör temsilcileri, son dönemde özellikle yurt dışından getirilen telefonlara yönelik IMEI kayıt ücretinin 45 bin TL’ye çıkarılmasının, yolcu beraberi cihazların cazibesini önemli ölçüde azalttığını ifade ediyor. Bu yüksek kayıt maliyeti, pek çok tüketiciyi yeniden Türkiye içindeki pazardan cep telefonu satın almaya yöneltti. Böylece yurtiçi satış kanalları üzerinden yapılan ithalat tekrar artış gösterdi. 2025’in ilk dört ayındaki yükselişin yıl geneline yayılması halinde, Türkiye’nin yıllık cep telefonu ithalatının yeniden 5 milyon adedin üzerine çıkabileceği, hatta 2024 seviyesini aşabileceği öngörülüyor.
Kaçak adedi 3-3,5 milyon adet Mobil İletişim
Araçları ve Bilgi Teknolojileri İş Adamları Derneği (MOBİSAD) Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, her ne kadar yolcu beraberi getirilen telefon sayısında ciddi bir düşüş yaşansa da kaçakta artışın devam ettiğini belirtti. Burada henüz uygulanmaya geçmeyen kullanılmayan cep telefonlarının IMEI havuzundan silinme kararının etkili olduğunu belirten Turnacı, “Burada sanırım karar aşamalı bir şekilde uygulanacak. O kararın uygulamaya geçmesini bekliyoruz. Bu nedenle de kaçak telefon sayısında henüz bir düşüş yok. Sahadan aldığımız bilgiler göre burada 3-3,5 milyon adetlik bir telefondan bahsedilebilir” dedi. Turnacı, sektörde hızla büyüyen bir diğer alan ise yenilenmiş telefon pazarı olduğunu belirterek, burada da taksit ve garantinin etkisi ile hızla artan adetlere ulaşıldığını dile getirdi.
■ HARÇ BEDELİ YENİDEN DÜZENLENMELİ
MOBİSAD Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, yolcu beraberi getirilen telefon konusunda ise şu ifadeleri kullandı, “Geçen yıllarda bu alanda adetler 1-1,5 milyon adetlere ulaşmıştı. Şu an yaptığımız piyasa araştırmaları ve üyelerden aldığımız dönüşlere göre bu rakamlarda ciddi bir azalma oldu. Çünkü bu harç bedeli ile cep telefonu almak cazibesini kaybetmiş durumda. Haliyle de talep ülkeye yöneldi. Ancak yine de yurtdışından hala ciddi bir adet var. Bu süreçte yurtdışıdan cep telefonu almaya alışan bir kesim var. Bu alanda da bir düzelemeye ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz. Evet belki bugün cazip değil ama yarın ülkemizde fi yatların artması ile yine yurtdışından telefon getirmek daha cazip hale gelebilir. Vergide adaleti sağlamak, hem de düşük segment cihaz edinmek zorunda kalan vatandaşların mağduriyetini engellemek için cihazın vergi bedeli ile harç bedelinin eşit olması gerektiğini düşünüyoruz.”
