Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD) tarafından düzenlenen basın toplantısında, beyaz eşya sektörünün 2025 verileri değerlendirildi.
Toplantıda konuşan TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkanı Alper Şengül, Türkiye'nin beyaz eşya sanayisinde yüzde 7'lik üretim hacmiyle Avrupa'nın en büyük, dünyanın ise ikinci en büyük üretim üssü konumunda olduğunu anlattı.
Türkiye beyaz eşya sektörünün 2025 itibarıyla yıllık 29 milyon adet üretimle faaliyet gösterdiğini aktaran Şengül, sektörün 60 bin doğrudan, 600 bin dolaylı istihdam sağladığını söyledi.
Şengül, geçen yıl 20,2 milyon adet olarak kaydedilen ihracat hacminin 2017 seviyelerine geri döndüğüne dikkati çekerek şu ifadeleri kullandı:
"Geçen yıl 6 ana ürün grubunda bir önceki yıla kıyasla iç satışlarda yüzde 3 daralma yaşandı. 2025 yılı iç piyasa satışları 9,9 milyon adet olarak gerçekleşti. İhracatta ise son yıllarda gözlemlenen gerileme trendi devam ederken 2025'te ihracat, bir önceki yıla kıyasla 2,2 milyon adet, yani yüzde 10 azaldı. İhracatta devam eden düşüş üretim adetlerine de yansırken 2025 yılı üretim miktarı geçen yıla göre yüzde 9 geriledi."
Üretiminin yaklaşık yüzde 70'ini ihraç eden bir sektör için bu kayıpların kalıcı hale gelmemesi adına ihracatı destekleyecek politikalara her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğunu anlatan Şengül, artan girdi, enerji ve finansman maliyetleri ile ticaret politikalarındaki belirsizliklerin rekabetçiliği giderek daha kırılganlaştırdığını söyledi.
"Finansmana erişimi kolaylaştıracak adımların atılması iç pazarın sağlıklı işleyişine katkı sunacak"
Alper Şengül, dış pazarlarda Uzak Doğulu oyuncuların rekabetçi maliyetlerle elde ettikleri pazar payı kazanımlarının da sektör üzerinde ilave baskı oluşturduğunu belirterek, rekabetçiliği etkileyen faktörlerin başında ham maddeye erişim ve girdi maliyetlerinin geldiğini kaydetti.
Mevcut gümrük vergilerine ek olarak antidamping önlemlerle oluşan ilave maliyetlerin hem ihracat hem de iç pazardaki daralmayı derinleştirme riski taşıdığına değinen Şengül, "Bu nedenle, ticaret politikası önlemlerinin kamu yararı gözetilerek sanayi üretimini ve ihracatı destekleyecek şekilde tasarlanması büyük önem taşıyor." diye konuştu.
Şengül, iç pazarın yeniden ve sürdürülebilir biçimde hareketlenmesinin her zamankinden daha önemli olduğunu vurgulayarak, "Özellikle günümüzde temel ihtiyaç ürünleri arasında yer alan beyaz eşyada tüketicilere yönelik taksit olanaklarının güçlendirilmesi ve finansmana erişimi kolaylaştıracak adımların atılması iç pazarın sağlıklı işleyişine katkı sunacak." ifadelerini kullandı.
Avrupa Birliği'nde son dönemde gündeme gelen "Made in Europe" tartışmalarını sektör olarak hassasiyetle takip ettiklerine işaret eden Şengül, "Made in Europe düzenlemesinin gündeme gelmesi halinde, mevcut ekonomik entegrasyon düzeyi, mevzuat uyumu ve iklim hedefleri dikkate alınarak Türkiye'nin bu sürecin dışında bırakılmaması gerektiği kanaatindeyiz." dedi.
Şengül, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) etkisinin rekabetçiliği doğrudan etkileyebileceğine değinerek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"İhracat ve iç pazarda gözlenen zayıf seyir, sektörümüz açısından 2026'da daha temkinli bir döneme işaret ediyor. Bu süreçte, üretim ve ihracat kapasitemizin korunması, istihdamın sürdürülebilirliği ve yurt dışında rekabet gücümüzün devamı açısından belirleyici olacaktır. Bu nedenle girdi maliyetlerinin dengelenmesi ve yurt dışı pazarlarda rekabeti zayıflatacak ilave yüklerden kaçınılması kritik önem taşıyor."
"GEKAP yükü yaklaşık 3 milyar liraya ulaştı"
TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz da beyaz eşya gibi kritik imalat sanayi sektörlerinde önemli girdi maliyetlerinden olan yassı çelik, emniyet camları ve polistiren malzeme gruplarındaki korumacı politikalar hakkında güncel bilgileri paylaştı.
TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Benay Bakışkan ise Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) artışlarının sektörde maliyet baskısı yarattığını vurgulayarak, "GEKAP yükü yaklaşık 3 milyar liraya ulaştı. 2020-2025 yılları arasında kümülatif etki değerlendirildiğinde ise yalnızca beyaz eşya sektöründen tahsil edilen GEKAP gelirlerinin yaklaşık 250 milyon dolar seviyesine ulaştığı tahmin edilmekte." diye konuştu.
TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Semir Kuseyri de enerji verimli ürünlerin piyasada yaygınlaşmasının yalnızca ülkenin yıllık enerji tasarrufunu artırmakla kalmayacağını aynı zamanda kaynakların verimli kullanımını sağlayarak üretime güç katacağını bildirdi.
"Asya menşeli ülkeler AB'de son yıllarda çok aktif olmaya başladı"
TÜRKBESD yönetimi, toplantının ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Bu yıla dair ihracat ve iç pazar beklentisine yönelik soruya TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkanı Alper Şengül, "Türkiye ihracat tarafında dünyada ikinci konumunu sürdürmeye devam edecek. 2025 yılı hem iç talepte hem dış talepte azalmanın olduğu bir yıl olarak kayıtlara geçti. 2026'yı ise bir kalıbın içine tanımlamak yerine mevcut şartlara sektör olarak uyum göstereceğimizin buradaki esnekliğimizin yüksek olacağı bir yıl olacak." yanıtını verdi.
Şengül, "Made in Europe" ile ilgili soruyu ise şöyle cevapladı:
"Türkiye'nin bu kapsamın içinde olması bizim için çok büyük avantaj sağlayacaktır. Bu şekilde gerçekleşecek bir regülasyonun bizim lehimize olacağını düşünüyoruz. Türkiye'nin yaratmış olduğu kalifiye istihdam, teknolojik üstünlük, lojistik yakınlıktan dolayı kapsam dışında kalacağımızı düşünmüyoruz."
İhracatta düşüşün yaşandığı pazarlara ilişkin ise Şengül, en büyük ticari partnerin AB olduğunu, oradaki rekabetten dolayı ihracatta keskin düşüşlerin yaşanan ülkelerin de AB ülkeleri olduğunu söyledi.
Şengül, "Asya menşeli ülkeler AB'de son yıllarda çok aktif olmaya başladı. Birtakım üreticiler de zaten devlet destekli geldikleri için bazı ürün gruplarında orada rekabet şartları çok zorlayıcı olabiliyor." dedi.
(AA)
