Hizmet İhracatçıları Birliği (HİB) Yük Taşımacılığı ve Lojistik Hizmetleri Komitesi, sektörün 2025 yılına ilişkin değerlendirmelerini ve 2026 sonrası hedeflerini düzenlediği basın toplantısıyla duyurdu.
Toplantıda konuşan HİB Yönetim Kurulu Üyesi ve Yük Taşımacılığı ve Lojistik Hizmetleri Komitesi Başkanı Murat Baykara, lojistik ve yük taşımacılığı sektörünün yalnızca hizmet ihracatı açısından değil, Türkiye’nin mal ticaretinin sürdürülebilirliği açısından da kritik bir rol üstlendiğini vurguladı.
Lojistik ve yük taşımacılığı sektörünün, iç pazar büyüklüğü, ihracata sağladığı katkı ve mal ticaretini mümkün kılması nedeniyle en stratejik hizmet sektörlerinden biri olduğunu dile getiren Baykara, "2024'te Türkiye, 40 milyar doların üzerinde lojistik ve taşımacılık ihracatı gerçekleştirirken, bu rakamın yarısına yakını yük taşımacılığından oluştu. 2025 yılı kasım ayı itibarıyla yıllıklandırılmış olarak lojistik ve taşımacılık ihracatı 42 milyar 250 milyon dolara ulaşırken, bunun 19,6 milyar dolarlık kısmı yük taşımacılığı ihracatı oldu.” ifadelerini kullandı.
Baykara, AB'nin global rekabette güç kaybettiğini, bundan dolayı Orta Asya ile güçlü ve modern bir ortaklık kurduğundan bahsetti.
AB ekonomilerinin Orta Asya açılımının anahtarının Türk taşımacılarından geçtiğini ifade eden Baykara, "AB'nin Türk taşımacılarının önündeki yapay engelleri kaldırıp, vizeleri kolaylaştırması ve Orta Asya’ya yönelik ticari açılımında, Türkiye ile lojistikte stratejik ortaklık kurması gerekiyor." dedi.
Türkiye’nin güçlü ulaşım altyapısının sektöre önemli bir rekabet gücü sağladığını belirten Baykara, liman, havalimanı, kara yolu, demir yolu ve stratejik lojistik tesislerin birlikte çalışabildiği bir yapının Türkiye’yi bölgesel bir lojistik merkez haline getirdiğini söyledi.
Baykara, Türkiye'nin kara yoluyla 1000-1200 kilometrelik, hava yoluyla 3 saatlik uçuş mesafesinde erişilebilen geniş bir talep havzasına sahip olduğunu belirterek, "Coğrafi konum avantajımıza düşük riskli ekonomik ortam, güçlü küresel bağlantılar, hizmette verimlilik ve kalifiye iş gücü eklendiğinde Türkiye lojistikte benzersiz bir konuma sahip." diye konuştu.
"Türkiye, Avrupa’dan Orta Asya ve Çin’e uzanan hatlarda önemli bir geçiş ülkesi"
Uluslararası yük taşımacılığında kara yolunun özellikle AB ve sınır komşularıyla ticarette belirleyici rol oynadığını vurgulayan Baykara, kara yolu ile taşınan ihracat, limanlar, demir yolları ile sağlanan ihracat ve elleçlenen yük miktarlarından bahsederek, limanların demir yolu bağlantılarının geliştirilmesi, depolama alanlarının artırılması ve transit taşımacılığını kolaylaştıracak uygulamaların devreye alınmasının Türkiye’nin küresel rolünü güçlendireceğini kaydetti.
Baykara, hava yolu taşımacılığının ihracattaki payının değer bazında yüzde 13 seviyesinde olduğunu belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:
"Hava yolu taşımacılığında 2013’ten bu yana ton bazında ortalama yüzde 47’lik artış yaşandı. 2024'te Türkiye’nin hava yolu ile ihracatında ilk beş ülke Birleşik Arap Emirlikleri, ABD, Birleşik Krallık, Irak ve KKTC. Demir yolu taşımacılığında ise Türkiye, Avrupa’dan Orta Asya ve Çin’e uzanan hatlarda önemli bir geçiş ülkesi konumunda. Altyapı yatırımlarının artırılmasıyla bu alandaki potansiyel daha etkin kullanılacaktır diye düşünüyoruz."
"Türkiye liderliğinde gerekli adımlar için uluslararası lobi çalışmaları yürütülecek"
HİB Yönetim Kurulu Üyesi ve Yük Taşımacılığı ve Lojistik Hizmetleri Komitesi Başkanı Baykara, gelecek beş yıllık süreçte üç katına çıkacağı hesaplanan Avrupa- Asya ticaretinde en verimli alternatiflerden biri olan Orta Koridor’un, Türkiye’yi küresel transit taşımacılığın merkezlerinden biri haline getirme potansiyeli taşıdığını belirtti.
Orta Koridor, Kalkınma Yolu, Via Carpatia ve Kuşak-Yol projeleriyle kesişen bu süreçte Türkiye’nin rolünün daha da güçlendiğini ifade eden Baykara, "HİB koordinasyonunda, bu koridorların etkinliğini artıracak analizler yapılacak ve Türkiye liderliğinde gerekli adımlar için uluslararası lobi çalışmaları yürütülecek." diye konuştu.
Baykara, yapılan araştırmaların Orta Koridor'un dünya ticaretine vadettiği daha kısa mesafelerde, daha hızlı transit süreleri, daha düşük maliyet ve güvenilirlik avantajlarının sağlanabilmesi için AB'nin son dönemde Orta Asya’yı stratejik bir öncelik olarak tanımlayıp bu bölgeye yönelik yatırımlarını hızla yoğunlaştırdığını aktardı.
Türkiye'nin AB’nin aradığı rekabetçi geleceği inşa edebilmek için Orta Koridor'un sürdürülebilirliğinin anahtarı konumunda olduğunu belirten Baykara, "AB'nin rekabetçi geleceği için, Türkiye ile lojistik bağlantılarını acilen sorunlardan arındırması ve güçlendirmesi gerektiğini net bir şekilde ortaya koyuyor." ifadesini kullandı.
Baykara, vize kısıtlamaları ve kota sınırlamalarının Türkiye-AB ticaretine getirdiği ek maliyetlerin yükseldiğine dikkati çekerek, kritik AB koridorlarında ticaret lojistiğinde verimsizlik yaratan kota kısıtlamalarının AB-Türkiye lojistik ilişkilerinde yapılacak acil ve makul düzenlemeler yoluyla kaldırılması halinde, Türkiye’nin AB’ye ihracat kapasitesinde yüzde 12 düzeyinde artış sağlanabileceğini açıkladı.
"Küresel Lojistik Performans Endeksi’nde ilk 25 ülke arasına girmek istiyoruz"
Baykara, sektörün güçlü yanlarını ve fırsatlarını net biçimde gördüklerini vurgulayarak, "Coğrafi konumumuz, güçlü ulaşım altyapımız, güçlü taşımacılık ve lojistik firmalarımız, THY Cargo’nun küresel ağı, uygun iş gücü maliyetleri ve dünya ticaretinin güncel gereksinimleri ve krizlerle başa çıkma endişeleri doğrultusunda geliştirilen uluslararası taşımacılık koridorlarında stratejik konumda yer almamız en önemli avantajlarımız." ifadelerini kullandı.
Sektör olarak mal ihracatıyla birlikte büyüyerek, yük taşımacılığı ve lojistik gelirlerini orta vadede 40 milyar doların üzerine çıkarmayı hedeflediklerini dile getiren Baykara, şunları kaydetti:
"2030'da Asya-Avrupa taşımalarında Türkiye’nin transit gelir payını yüzde 30’a yükseltmek hedefindeyiz. Ayrıca, Orta Koridor’u en cazip güzergah haline getirmek, e-ticaret taşımacılığında bölgesel merkez olmak, lojistik maliyetlerini azaltmak ve Dünya Bankası Küresel Lojistik Performans Endeksi’nde ilk 25 ülke arasına girmek istiyoruz. Sınır geçişlerini hızlandırarak ihracatta beklemeleri azaltmak da öncelikli hedeflerimiz arasında yer alıyor."
(AA)
