ESRA ÖZARFAT/BURSA
Küresel talep daralması, finansman baskısı ve artan jeopolitik risklere rağmen Uludağ İhracatçı Birlikleri (UİB), 2025 yılında 43,3 milyar dolarlık ihracata imza atarak Türkiye’nin en fazla ihracat yapan ikinci birliği olma konumunu sürdürdü. Türkiye genel ihracatından yüzde 18,2 pay alan birlik, zorlu küresel konjonktürde üretim ve ihracat kararlılığını korudu. Rakamlar, 2025’in tüm sektörler için maliyet baskısı ve küresel belirsizliklerle şekillendiğini; buna karşın UİB çatısı altındaki birliklerin üretim gücü, pazar çeşitliliği ve dönüşüm odaklı projelerle ihracat performansını koruduğunu ortaya koyuyor. 2026’da ise yüksek teknoloji, sürdürülebilirlik ve yeni pazar stratejileri belirleyici olacak. UİB Koordinatör Başkanı Baran Çelik, 2025’in yalnızca rakamsal başarılarla değil, küresel dönüşümün ortasında kurulan dengeyle anlam kazandığını belirterek, “Bu tabloyu sadece ‘rekor’ olarak okumak eksik olur. 2025 bizim için kolay kazanılmış bir yıl değildi. Aksine, son yılların en zorlu denge oyunlarından birini oynadık. Bir yanda Avrupa Birliği’nde elektrifikasyon, emisyon regülasyonları ve tedarik zinciri güvenliği ekseninde yaşanan köklü dönüşüm; diğer yanda Orta Doğu’dan BDT coğrafyasına kadar uzanan jeopolitik kırılmalar. Küresel dalgalanmalara rağmen üretim gücümüzü ve pazar konumumuzu koruduk” dedi.
Otomotivin 2026 hedefi 43 milyar dolar
Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verilerine göre otomotiv endüstrisi, 2025’te ihracatını yüzde 11,6 artırarak 41,5 milyar dolara taşıdı. Aralık ayında kaydedilen 3,76 milyar dolarlık performans yılın güçlü kapanışını teyit etti. Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne otomotiv ihracatı 30,1 milyar doları aşarak toplam ihracatın yüzde 72,5’ini oluşturdu. Almanya, Fransa ve İspanya gibi ana pazarlarda pazar payı artışı sağlanırken, Türkiye’nin Avrupa üretim ekosistemindeki stratejik rolü güçlendi. Tedarik sanayisi 15,8 milyar dolarlık ihracatla sektör toplamının yaklaşık yüzde 38’ini oluşturdu. Bu tablo, Türkiye’nin yalnızca montaj üssü değil; mühendislik, tasarım ve sistem üretiminde de güçlü bir merkez haline geldiğini ortaya koydu. OİB’in 2026 hedefi 43 milyar dolar olarak açıklanırken, AB’de şekillenen yeni sanayi politikalarının ve “AB’de üretilmiş” tanımının sektörde belirleyici olacağı vurgulandı.
Tekstilde maliyet baskısı
Uludağ Tekstil İhracatçıları Birliği (UTİB), 2025’i 1 milyar 222 milyon dolarlık ihracatla tamamladı. Aralık ayında yüzde 9,5 artışla 105 milyon dolara yaklaşan ihracat, yılsonundaki toparlanma sinyali olarak değerlendirildi. Ancak yüksek enflasyon, enerji ve işçilik maliyetlerindeki artış ile kur baskısı sektörün kârlılığını zayıflattı. Avrupa pazarında Asyalı ve Mısırlı üreticilerle artan rekabet, fiyat tutturmayı zorlaştırdı. UTİB, sürdürülebilirlik ve dijitalleşme odaklı projelerle firmaların dönüşümünü desteklemeyi sürdürüyor.
Hazır giyimde toparlanma değil, dönüşüm yılı
Uludağ Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (UHKİB), 2025 yılında 847 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Küresel talep zayıflığı ve maliyet artışları sektörde baskı oluştururken, birlik yönetimi 2026’yı “toparlanma değil dönüşüm yılı” olarak tanımladı. Teknik tekstiller, tasarım odaklı üretim, Ar-Ge ve sürdürülebilirlik yatırımlarının önümüzdeki dönemin ana ekseni olacağı belirtilirken, uygun finansmana erişim ve maliyetleri dengeleyici politikaların önemine dikkat çekildi.
Enerji ve ham madde maliyetleri temel sorun
Uludağ Meyve Sebze Mamulleri İhracatçıları Birliği (UMSMİB), 2025’i 290 milyon doların üzerinde ihracatla kapattı. ABD ve Avrupa pazarlarında büyüme kaydedilirken, artan enerji ve ham madde maliyetleri sektörün temel sorunu olmaya devam etti. Birlik, “Tarladan Çatala Sürdürülebilir İhracat UR-GE Projesi” ile firmaların verimlilik, pazarlama ve ihracat kapasitesini artırmayı hedefliyor. Dijitalleşme ve izlenebilirlik uygulamaları öncelikli başlıklar arasında yer alıyor. Uludağ Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği (UYMSİB), 2025’te 189 milyon dolarlık ihracata ulaştı. Aralık ayında yüzde 19’un üzerindeki artış, sektörün dış pazarlardaki konumunu koruduğunu gösterdi. Kuraklık ve iklim koşullarının üretim üzerindeki baskısına rağmen Avrupa pazarındaki varlık sürdürüldü. Uzak Doğu’da zirai karantina süreçlerinin tamamlanması halinde ihracatın hızla artabileceği belirtilirken, Bursa Siyah İnciri’nin AB menşe koruması küresel marka değerini güçlendiren önemli bir adım olarak öne çıktı.
