TEMEL AKBAŞ/KÜTAHYA
Kütahya Turizm Master Planı (2025–2029); Kütahya Valiliği himayelerinde, Zafer Kalkınma Ajansı (ZAFER) koordinasyonunda, Kütahya Belediyesi, İl Özel İdaresi, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Kütahya Ticaret ve Sanayi Odası ile üniversitelerin iş birliğiyle; sivil toplum kuruluşları, yerel halk ve özel sektör temsilcilerinin aktif katılımı ve güçlü sahiplenmesiyle hazırlandı.
Tarih boyunca kültürel ve ticari yolların kesişim noktasında yer alan Kütahya, sahip olduğu zenginliklere rağmen turizmden hak ettiği payı alamayan iller arasında bulunuyor. 2025-2029 dönemini kapsayan plan, bu tabloyu tersine çevirecek kapsamlı bir yol haritası sunuyor.
Mevcut tablo potansiyelin çok altında
Plan verilerine göre Kütahya’yı 2023 yılında 295 bin 888 yerli ve 7 bin 921 yabancı olmak üzere toplam 303 bin 809 turist ziyaret etti. Yabancı ziyaretçilerin toplam içindeki payı yüzde 2,6’da kalırken, ortalama konaklama süresi 2,07 gün, tesis doluluk oranı ise yüzde 35,36 olarak gerçekleşti.
Oysa Kütahya’nın turizm envanteri oldukça güçlü. UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’nda “Zanaat ve Halk Sanatları” alanında yer alan il, dünya çini üretiminin yaklaşık yüzde 80’ini karşılıyor. Aizanoi Antik Kenti, Frig Vadisi, zengin jeotermal kaynaklar ile Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan tarihi miras, kentin öne çıkan değerleri arasında yer alıyor.
Hedefler çarpıcı bir sıçrama ortaya koyuyor
Mevcut eğilimlerin sürmesi halinde 2029’da yerli ziyaretçi sayısının 356 bine, yabancı ziyaretçi sayısının ise 34 bine ulaşması bekleniyor. Ancak plan kapsamındaki projelerin hayata geçirilmesiyle tablo köklü biçimde değişecek. Buna göre yerli turist sayısı 705 bine çıkarak yüzde 174 artacak, yabancı turist sayısı ise 157 bine ulaşarak yüzde 881’lik sıçrama gösterecek. Toplam turistler içinde yabancı payının da yüzde 9’dan yüzde 18’e yükselmesi öngörülüyor.
Turizm gelirlerinde de benzer bir ivme bekleniyor. Yerli turist geliri 76,2 milyon dolardan 139,5 milyon dolara, yabancı turist geliri ise 11,8 milyon dolardan 49,7 milyon dolara yükselecek. Ortalama konaklama süresinin de 2,2 günden 2,6 güne çıkması hedefleniyor.
Sadece turist sayısı değil ekonomik dönüşüm hedefleniyor
Planın en dikkat çekici yönlerinden biri, yalnızca ziyaretçi sayısını artırmaya değil, kentin ekonomik yapısını dönüştürmeye odaklanması. Kütahya’da imalat sanayi istihdamının yaklaşık yüzde 30’u çini ve seramik sektöründe yer alırken, bu sektörler ihracatın yüzde 50’sinden fazlasını oluşturuyor. Master planla bu geleneksel gücün turizmle entegre edilmesi ve katma değeri yüksek bir ekonomik yapı oluşturulması amaçlanıyor.
Öte yandan Kütahya’nın Türkiye’de en fazla termal turizm merkezine sahip illerden biri olduğuna dikkat çekilerek, Yoncalı, Simav, Emet ve Gediz’deki kaplıcaların sağlık turizmiyle bütünleştirilmesi ve yılın 12 ayına yayılan bir turizm hareketliliği sağlanması hedefleniyor.
12 vizyon projesi ile yol haritası netleşti
Plan kapsamında kentin turizmde gelecek vizyonunu şekillendirecek 12 proje belirlendi. “Topraktan Sanata: ÇiniKütahya”, “Kaynaktan Şifaya: Kütahya’da Dinlen”, “Zeus’un Mirası: Aizanoi” ve “Dijital Rehber: AkıllıKütahya” öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor. Projelerin sorumlu kurumları netleştirilirken, beş yıllık süreçte ilerleme Zafer Kalkınma Ajansı tarafından yıllık olarak izlenecek.
Plan, sürdürülebilirlik ilkelerini de merkezine alıyor. Küresel Sürdürülebilir Turizm Konseyi kriterlerine uyumlu şekilde hazırlanan çalışmada; çevresel, sosyoekonomik ve kültürel sürdürülebilirlik başlıkları detaylı biçimde ele alınıyor.
