İREM CEYLİN DEMİRCAN/İZMİR
Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) çatısı altında düzenlenen değerlendirme toplantısında, küresel ekonomideki belirsizliklerin Türkiye ihracatına ve tüm sektörlere yansımaları kapsamlı şekilde ele alındı. Toplantıda, ihracatçıların karşı karşıya kaldığı maliyet artışları, finansmana erişimde yaşanan zorluklar, dış pazarlardaki talep daralması ve rekabet gücünü etkileyen yapısal sorunlar değerlendirildi. Sektör temsilcileri, mevcut tabloya ilişkin görüşlerini paylaşırken, 2026 yılına yönelik beklentiler, yeni pazar arayışları ve ihracatın sürdürülebilirliğine yönelik atılması gereken adımlar da toplantının öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.
Jak Eskinazi: Parite etkisi olmasaydı, muhtemelen EİB ihracatı 2024’e göre daha düşük olacaktı
Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, 2025’in küresel ölçekte kırılgan büyüme, yüksek maliyetler ve artan belirsizliklerin öne çıktığı bir yıl olduğunu belirterek, ihracatçı kârlılığının ciddi biçimde gerilediğini söyledi. Üretim maliyetleri ve finansmana erişimdeki zorlukların emek yoğun sektörlerde istihdam kaybına ve üretimin düşük maliyetli ülkelere kaymasına yol açtığını vurgulayan Eskinazi, EİB’nin 2025 ihracatının 18,5 milyar dolar olarak gerçekleştiğini, artışın önemli bölümünün parite etkisinden kaynaklandığını ifade ederek, “Toplam ihracat rakamı sahadaki gerçekliği tek başına anlatmaya yetmiyor; asıl soru bu ihracatın hangi maliyetle, hangi kârlılıkla ve ne kadar sürdürülebilir şekilde yapıldığıdır. Parite etkisi olmasaydı, muhtemelen EİB ihracatı 2024’e göre daha düşük olacaktı” dedi.
Yalçın Ertan: Artışa rağmen kapasite kullanım oranımız hala 2021’in altında
Ege Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın Ertan, küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde sektörün ciddi bir dayanıklılık testinden geçtiğini belirterek, yüksek enerji maliyetleri ve artan girdiler nedeniyle rekabet gücünün zayıfladığını söyledi. Ertan, 2025’te ihracatlarını 2 milyar 591 milyon dolara yükselttiklerini ve yüzde 10’luk bir artış sağlandığını vurgulayarak, “Türkiye, demir-çelikte dünyanın 7’nci, Avrupa’nın ise en büyük üreticisi konumunda. Ancak kapasite kullanım oranımız halen 2021 seviyelerinin gerisinde. AB’nin sınırda karbon düzenlemesi ve artan korumacılık önümüzdeki dönemin en önemli belirsizlikleri. Buna rağmen katma değerli ürünlere yönelerek rekabetçiliğimizi artırmaya çalışıyoruz” dedi.
Hayrettin Uçak: Kirazda yüzde 90 kaybımız oluştu
2025 yılının sektör açısından zirai don felaketleri nedeniyle son derece zorlu geçtiğini belirterek, mart ve nisan aylarında yaşanan don olaylarının kiraz başta olmak üzere elma, şeftali ve kayısıda büyük kayıplara yol açtığını söyleyen Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, kirazda hasat kaybının yüzde 90’lara ulaştığını vurguladı.
Tüm olumsuzluklara rağmen sektörün ayakta kalmayı başardığını dile getiren Uçak, 2025 yılı sonunda yaş meyve sebze ihracatının sınırlı bir kayıpla 1 milyar 232 milyon dolar olarak gerçekleştiğini kaydetti.
Erkan Zandar: 2026, 2025 ile eş değer olursa şanslıyız
Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Erkan Zandar, geçen yıl sektörün yüzde 60’ının kaybedileceğini öngördüklerini ve bu öngörünün gerçekleştiğini belirterek, deri ve deri mamulleri sektöründe yaklaşık yüzde 60 kapasite kaybı yaşandığını söyledi. Türkiye genelinde ihracatın kümülatif olarak yüzde 22, Ege Bölgesi’nde ise yüzde 17 gerilediğini aktaran Zandar, “Birkaç yıl önce dış ticaret fazlası veren sektörün bugün ithalat fazlası verir hale geldi. Kapasite ve istihdam kaybı sürüyor. 2026 yılı 2025’ten farklı olmayacak hatta daha da düşecek. Kalan yüzde 40’lık kapasitemizin de yüzde 10’unu kaybedeceğimizi düşünüyorum. 2026, 2025’le eş değer olursa çok şanslıyız” diye konuştu.
"Hazır giyim ihracatı geriledi, küresel rekabet gücü zayıfladı"
Hazır giyim ve konfeksiyon sektörünün 2025 yılında küresel talep daralması, artan üretim ve işçilik maliyetleri, finansmana erişimdeki zorluklar ve döviz kurunun enflasyonun gerisinde kalması nedeniyle zorlu bir süreçten geçtiğini belirten Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Sertbaş, Türkiye’nin hazır giyim ihracatının geçen yıl yüzde 6 düşüşle 16,7 milyar dolara gerilediğini söyledi. Ege Bölgesi özelinde ihracatın yüzde 8 azalarak 1 milyar 268 milyon dolara düştüğünü aktaran Sertbaş, “Sektör Türkiye’nin en fazla ihracat yapan sektörleri sıralamasında üçüncülükten dördüncülüğe geriledi. Küresel rekabette Türkiye hazır giyimde 2024 itibarıyla dünya sıralamasında 7’nciliğe düştü. 2025–2029 döneminde küresel hazır giyim üretiminde yüzde 4–4,5 büyüme bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
Muhammet Öztürk: 2026 hedefimiz 1,4 milyar dolarlık ihracat
Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Muhammet Öztürk, 2025 yılının sektör açısından güçlü bir toparlanma yılı olduğunu belirterek, Türkiye genelinde hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri ihracatının yüzde 4 artışla 12 milyar 366 milyon dolara ulaştığını ve tarım-gıda ihracatının yüzde 34’ünü oluşturduğunu söyledi. Öztürk, “Birlik olarak 2025’te ihracatımızı yüzde 23 artırarak 1 milyar 185 milyon dolara çıkarttık. 2026 yılı için 1,4 milyar dolarlık ihracat hedefi koyduk” dedi.
Mehmet Ali Işık: “Sektörümüz düşüşe rağmen rekabet gücünü korkuyor”
Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Ali Işık, küresel belirsizlikler ve iklim kaynaklı risklere rağmen Türk kuru meyve sektörünün 2025 yılında 1,74 milyar dolarlık net döviz girdisi sağladığını belirterek, ihracatta yüzde 6’lık düşüş yaşansa da sektörün rekabet gücünü koruduğunu söyledi. Ege İhracatçı Birlikleri’nin toplam kuru meyve ihracatının yüzde 60’ına karşılık gelen 1,05 milyar dolarlık paya sahip olduğuna dikkat çeken Işık, sürdürülebilir üretim ve markalaşma odaklı projelerle sektörü geleceğe hazırladıklarını belirtti.
İbrahim Alimoğlu: İhracatımız %6 artış göstererek 2025 yılında 1,3 milyar dolar oldu
Maden sektörü olarak 2025 yılında 6,2 milyar dolar ihracat gerçekleştirdiklerini 2024 yılında 6 milyar dolar olan ihracatlarının 2025 yılında 3’e yükselmiş olduğunu dile getiren Ege Maden İhracatçıları Birliği Başkanı İbrahim Alimoğlu, “Türkiye geneli maden ihracatımıza paralel olarak birliğimizin ihracatı da yüzde 6 artış göstererek 2025 yılında 1,38 milyar dolar oldu” diye konuştu.
Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği’nin hedefi 1 milyar dolarlık ihracat
Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Hikmet Güngör, 2025 yılında Ege Bölgesi ihracatının 914 milyon dolar olarak gerçekleştiğini belirtti. Güngör, sınırlı kur artışına karşın yükselen hammadde, enerji ve işçilik maliyetlerinin yılı zorlaştırdığını vurgularken; odun dışı orman ürünlerinde ABD, Almanya ve Japonya’nın, kâğıtta İran, Mısır ve İngiltere’nin, mobilyada ise Almanya, Hollanda ve Fransa’nın öne çıkan pazarlar olduğunu ifade etti. Güngör, 2026 yılı için 1 milyar dolarlık ihracat hedefi koyduklarını kaydetti.
Su ürünleri ve hayvansal mamuller sektöründen yüzde 7 artış
2025’te güçlü bir ihracat performansı sergileyerek; Türkiye geneli su ürünleri ve hayvansal mamuller ihracatını yüzde 4,5 artışla 4 milyar doları aşarak zorlu koşullara rağmen uluslararası rekabetçiliklerini koruduklarını söyleyen Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Bedri Girit, “Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliğimiz yüzde 7 artışla 1 milyar 840 milyon dolar ihracat yaparak güçlü performansını sürdürdü. 2025 yılında su ürünleri sektörü ihracatımızın lokomotifi olmaya devam etti. 2025’te ihracat ivmesini taşıyan su ürünleri başta olmak üzere, tüm alt sektörlerde rekabet gücünü artıran yatırım ve dönüşüm adımları, 2026 performansımızı belirleyecek” dedi.
Tütün ihracatçıları 2025 yılını yüzde 8,4’lük artışla kapatmayı başardı
Tütün ve Tütün Mamulleri sektörünün Türkiye geneli ihracatının 2025 yılında %8,4’lük artışla 1 milyar 60 milyon dolar ile kapattıklarını söyleyen Ege Tütün İhracatçıları Birliği Başkanı Ömer Celal Umur, “Önemli ihraç pazarlarımızdan ABD, Birleşik Arap Emirlikleri ve Endonezya’ya ihracatımızı önemli ölçüde artırmayı başardık. 2025 yılı boyunca Türkiye’de tarımsal üretim, iklim krizinin giderek derinleşen olumsuz etkileri nedeniyle ciddi zorluklarla karşı karşıya kalmıştır. Bu zorlu yılda sektör olarak, kilogram başı 9 doların üzerinde ortalama ihraç fiyatı ve yıllık 1 milyar dolarlık ihracat ile ülkemiz tarım sektörüne önemli bir katkı sağladığımızı düşünüyoruz” diye konuştu.
Emre Uygun: Zeytinyağında yüzde 49’luk düşüş, belirsizliğin faturası oldu
Ege Zeytin Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, 2024/25 sezonunda Türkiye’nin zeytinyağı üretiminde dünya ikincisi olmasına rağmen ihracatta istenen paya ulaşılamadığını vurgulayarak, zeytinyağı ihracatının dünya fiyatlarındaki düşüş ve öngörülemez politikalar nedeniyle 2025 yılında değer bazında yaklaşık yüzde 49 gerileyerek 189 milyon dolara düştüğünü söyledi. Uygun, buna karşılık sofralık zeytinde 258 milyon dolarla rekor ihracat yapıldığını belirterek, bu tablonun piyasa kurallarının net olduğu alanlarda ihracatçının başarıyla yol aldığını açıkça gösterdiğini ifade etti.
